háng Hai tôi ngồi trong xưởng sửa xe với Koster lần cuối. Chúng tôi phải bán xưởng, và chờ người phát mãi tới, đấu giá các trang thiết bị và chiếc tắc xi. Koster có thể có việc làm vào mùa xuân, lái xe đua, cho một công ty nhỏ sản xuất xe hơi. Tôi vẫn đàn ở International, nhưng sẽ tìm việc phụ ban ngày để kiếm thêm.

Một ít người đã tụ tập trong sân. Phát mãi viên đã đến. "Cậu ra đó chứ, Otto?" tôi hỏi.

"Để làm gì? Mọi thứ đều có sẳn và ông ấy biết rành công việc."

Koster trông hốc hác, mệt mỏi. Ta không dễ biết, nhưng nếu quen thân với anh, ta có thể nhận ra điều đó. Mặt anh đanh lại. cứng rắn khác xưa. Đêm này sang đêm khác, anh lang thang ngoài đường, cùng một khu xóm. Đã từ lâu anh biết tên thằng nhóc bắn chết Gottfried. Nhưng anh không tìm ra nó; vì sợ cảnh sát, nó đã đổi nhà trọ và trốn chui trốn nhủi ở một xó nào đó. Alfons cũng lấy được tin tức này. Anh cũng chờ. Có khả năng là thằng nhóc ấy không còn ở thành phố. Rằng nó không biết Koster và Alfons theo dõi. Họ chờ nó quay lại, khi nó nghĩ rằng đã an toàn.

"Tớ ra ngoài xem chơi, Otto," tôi nói.

"Được mà."

Tôi đi ra. Băng ghế sửa xe và các thứ lặt vặt chất đống giữa sân. Bên phải, cạnh vách tường là chiếc tắc xi. Nó được lau chùi tươm tất. Tôi quan sát bộ nệm và lốp xe. "Em bò sữa vui tươi của chúng ta," Gottfried thường âu yếm gọi.

Có ai đó vỗ nhẹ lên vai. Tôi quay lại, ngạc nhiên. Một anh chàng diêm dúa khó coi với chiếc áo choàng có thắt lưng, đứng đối diện. Hắn nháy mắt và quay tít cái gậy tre. "Chào ông bạn! Người quen cũ đây mà."

Một ý niệm mơ hồ dâng lên trong trí nhớ của tôi. "Guido Thiess của hảng Augeka."

"Nhớ hay thế!" hắn nói, mãn nguyện. "Ta gặp nhau cũng vì chiếc xe này. Phải nói là lúc ấy cậu đi với một thằng cha dễ ghét vô cùng. Tớ dằn lòng lắm mới không đấm hắn vài cái"

Các sớ thịt trên mặt tôi co giật ngoài ý muốn, khi tôi nghĩ đến hắn thụi Koster mấy phát. Thiess lại tưởng đấy là một nụ cười và tới phiên hắn nhe hàm răng khá thảm. "Tuy nhiên, chuyện đã qua. Guido không ôm hận. Dù sao, cậu cũng đã trả một số tiền quá lớn cho cái xe già như ông nội. Còn lại gì cho cậu không?"

"Có," tôi nói. "Xe tốt lắm."

Thiess cười khi dễ. "Nếu làm theo lời khuyên của tớ, cậu đã kiếm nhiều tiền hơn. Tớ cũng thế. Tuy nhiên, chuyện đã vào dĩ vãng. Hãy quên và tha thứ. Hôm nay ta có thể xử dụng mánh khóe cũ: Chúng ta sẽ đấu giá, tối đa năm trăm marks, há? Có con ma nào thèm mua đâu. Đồng ý?"

Tôi chợt hiểu. Hắn tưởng là dạo ấy chúng tôi mua bán xe kiếm lời, và hắn không biết xưởng sửa xe này của chúng tôi. Trái lại, hắn tưởng nhầm chúng tôi tìm mua chiếc xe một lần nữa.

"Xe vẫn đáng một ngàn năm trăm marks," tôi nói. "Chưa kể thuế."

"Đúng," Guido hăm hở nói. "Tớ đề nghị, ta đấu tới năm trăm marks. Nếu mua được, tớ sẽ chi cho cậu ba trăm tiền tươi, tại chỗ."

"Không được," tôi nói. "Tớ có sẳn mối bán lại rồi."

"Trong trường hợp ấy --" hắn muốn đưa ra đề nghị mới.

"Không ích gì." Tôi đi tới ra giữa sân. Hắn dám mua tới giá một ngàn hai trăm marks, bây giờ tôi biết.

Người phát mãi bắt đầu rao. Trước hết là những trang thiết bị. Chẳng được bao nhiêu. Dụng cụ sửa xe, cũng thế. Rồi đến chiếc tắc xi. Giá khởi đầu là ba trăm marks.

"Bốn trăm," Guido nói.

"Bốn trăm năm mươi," một chàng trai trong bộ đồ thợ máy nói, sau khi ngần ngừi rất lâu.

Guido trả năm trăm. Phát mãi viên rao mời. Chàng trai trong bộ đồ thợ máy không nói gì. Guido nháy mắt với tôi và đưa bốn ngón. "Sáu trăm," tôi nói.

Guido lắc đầu và trả bẩy trăm. Tôi trả cao hơn. Guido theo đuổi trong tuyệt vọng. Giá lên đến một ngàn, và hắn làm những cử chỉ đầy ý nghĩa, và với các ngón tay của hắn, ra dấu là tôi vẫn có thể được chia một trăm. Hắn kêu giá một ngàn lẻ mười.

Khi giá lên đến một ngàn một trăm, mặt hắn đỏ lừ và thù nghịch, nhưng vẫn đấu một ngàn một trăm lẻ mười. Tôi nâng lên một ngàn một trăm chín mươi, hy vọng hắn sẽ ra giá một ngàn hai trăm. Rồi tôi sẽ thôi.

Nhưng Guido đã điên tiết. Hắn bực tức vì theo tính toán của hắn, hắn đang bị lấn ép; và đột nhiên hắn đề nghị một ngàn ba trăm. Tôi làm tính thật nhanh. Nếu thật sự muốn mua, hắn đã dừng ở một ngàn hai trăm. Hiện giờ hắn chỉ muốn chọc tức khiến tôi trả giá cao, để trả thù. Từ câu chuyện với tôi, hắn nghĩ rằng một ngàn năm trăm là giới hạn của tôi, và do đó không thấy nguy hiểm cho hắn.

"Một ngàn ba trăm lẻ mười," tôi nói.

"Một ngàn bốn trăm," Guido xướng lên, thật nhanh.

"Một ngàn bốn trăm lẻ mười," tôi do dự. Tôi sợ tôi mắc kẹt.

"Một ngàn bốn trăm chín mươi," Guido nhìn tôi, đắc thắng và chế diễu. Hắn nghĩ hắn đã nêm muối mặn chát vào chén xúp của tôi.

Tôi nhìn thẳng vào mắt hắn và không nói gì. Người phát mãi lập lại, lần thứ nhất, lần thứ hai, và rồi nâng búa. Trong giây phút ấy, nét mặt của hắn đổi từ thắng lợi sang ngỡ ngàng.

Không thể hiểu, hắn đến bên tôi. "Tớ tưởng cậu muốn --"

"Không," tôi nói.

Hắn lấy lại bình tỉnh và gãi đầu. "Mẹ kiếp. Không dễ gì giải thích với công ty. Tớ cứ tưởng cậu muốn mua tới giá một ngàn năm trăm. Tuy nhiên -- ít nhất kỳ này tớ cũng giật được ông nội già của cậu."

"Tớ cũng định là thế," tôi nói. Guido không hiểu. Chỉ đến khi nhìn thấy Koster từ văn phòng bước ra, hắn mới vỡ lẽ và lùa bàn tay bối rối trong tóc. "Trời thần ơi, chiếc xe này của mấy cậu? Đần quá, tớ đúng là thằng đần! Lỡ mua rồi. Bị lừa rồi. Ô Guido, chuyện này không nên xảy ra cho mày mới phải. Gậy ông đập lưng ông. Tuy nhiên -- không ích gì than khóc một lỗi lầm đã qua. Con chó dữ dằn nhất thường mắc miếng mồi tầm thường nhất. Ta sẽ huề nhau kỳ tới."

Hắn ngồi sau tay lái và lái đi. Chúng tôi nhìn theo, và chúng tôi chẳng thấy hạnh phúc gì lắm.

Buổi chiều Mathilda Stoss đến. Chúng tôi phải trả tiền công tháng cuối cho bà. Koster đưa tiền và đề nghị bà xin việc quét dọn với người chủ mới. Chúng tôi đã dàn xếp được việc làm cho Jupp. Nhưng Mathilda lắc đầu. "Không, không, Herr Koster, bác không muốn đi làm nữa. Gân cốt của bác đã cứng đờ. "

"Thế bác nghĩ bác sẽ làm gì?"

"Bác sẽ đi theo con gái. Nó có chồng ở Bunzlau. Các cậu có biết Bunzlau? "

"Không," tôi đáp.

"Herr Koster biết không?"

"Cháu cũng không biết, Frau Stoss ạ."

"Buồn cười nhỉ," Mathilda nói, "không ai biết Bunzlau. Bác đã hỏi thăm nhiều người lắm. Thế mà con gái của bác đã lấy chồng ở đấy mười hai năm rồi. Chồng nó là thơ ký."

"Vậy thì sẽ có một Bunzlau, bác có thể tin chắc, nếu có một viên thư ký cư ngụ ở đấy."

"Bác chẳng biết nói chi. Nhưng có buồn cười chăng, khi không ai biết đến thành phố ấy?"

Chúng tôi đồng ý. "Nhưng sao trong ngần ấy năm, bác chưa bao giờ thăm viếng?" tôi hỏi.

Mathilda cười khỉnh. "Ơ, thì cũng có chuyện ... Tuy nhiên, hiện nay chúng lại muốn bác đến thăm cháu ngoại. Đã có bốn nhóc. Và thằng Edward sắp sửa chui ra nữa chứ."

"Cháu tin rằng ở Bunzlau cũng có Schnapp ngon," tôi nói. "Hiệu Damson hay gì đó..."

"Chẳng có đâu," Mathilda nói. "Thực ra, rượu chè chính là chuyện ấy. Rể của bác, xin lỗi các cậu, là người cử rượu tuyệt đối. Hạng người ấy không nhấp một giọt nào."

Koster với lấy chai rượu cuối cùng trên cái kệ trống trơn. "Ồ, Frau Stoss, vậy trong trường hợp này chúng ta phải uống với nhau lần chót, trước khi chia tay."

"Đồng ý với cậu," Frau Stoss nói.

Koster đặt ly trên bàn và rót rượu vào. Mathilda ực một hơi, như rum chảy tưới qua nia. Đôi môi cong tớn và hàng ria mép giần giật.

"Một ly nữa nhé?" tôi hỏi.

"Bác sẽ không từ chối."

Bà uống thêm một ly đầy nữa, rồi từ giã.

"Chúc bác những gì tốt đẹp nhất ở Bunzlau."

"Vâng, cám ơn cậu nhiều. Nhưng buồn cười quá, phải không, chẳng ai biết cái nơi quái quỷ ấy, nhỉ?"

Bà lạch bạch đi ra. Chúng tôi đứng một lúc trong xưởng sửa xe. "Có lẽ chúng ta cũng đi thôi, tớ nghĩ vậy." Koster nói.

"Vâng," tôi trả lời. "Chẳng còn gì để làm ở đây."

Chúng tôi khóa cửa và bước ra. Rồi chúng tôi đi lấy Karl về. Nó đậu trong một ga-ra gần đấy và chúng tôi không bán nó cùng với những thứ khác. Chúng tôi lái đến ngân hàng và Koster nộp tiền cho Quỷ Thu Nhận. "Tớ sắp đi ngủ," anh nói. "Chốc nữa, cậu không bận gì chứ?"

"Tớ đã xin nghĩ trọn đêm nay."

"Tốt, vậy tớ sẽ ghé qua lúc tám giờ."

Chúng tôi ăn tối ở một quán nhỏ miền quê, rồi tiếp tục lái. Vừa vào đến những con đường đầu tiên trong thành phố thì lốp của bánh trước bị thủng. Chúng tôi đổi tay lái cho nhau. Đã lâu, Karl không được tắm gội và tôi thấy mình bẩn thỉu. "Tớ phải rửa tay một phát, Otto," tôi nói.

Gần đó có một quán cà phê khá lớn. Chúng tôi vào quán, ngồi ở một bàn cạnh cửa. Chúng tôi ngạc nhiên, quán chật nức người, hầu như không còn chỗ trống. Một ban nhạc nữ trình diễn và trong quán đang có trò hoạt náo; ban nhạc đội mũ giấy sặc sở, dăm ba người khách mặc áo cải trang, những sợi giấy hoa giăng từ bàn này sang bàn khác, bong bóng lững lơ, những người hầu bàn với các chồng khay trên tay tất tả tới lui, và cả quán chìm trong nhộn nhịp, trong tiếng cười nói xôn xao.

"Ở đây có chuyện gì thế?" Koster hỏi.

Cô gái da trắng bàn bên cạnh tung một chùm confetti li ti như mây rơi lên chúng tôi.

"Hai anh từ đâu tới vậy?" nàng cười. "Không biết hôm nay là Thứ Ba Béo hay sao?"

"Thì ra thế," tôi nói. "Vậy tớ đi rửa tay cái đã." Tôi phải băng ngang căn phòng rộng để tới phòng vệ sinh. Tôi bị cản đường bời một đám đông say sưa đang công kênh một chị đàn bà lên bàn, ép hát. Chị ta chống cự và kêu ầm ỷ; cái bàn lật, và cùng với nó, cả đám ngã lăn. Tôi đang đợi cho lối đi trống lại, thì thình lình có một cảm giác như điện giật. Tôi đứng đó, cứng đờ và bất động; cả quán chìm xuống; tiếng ồn, tiếng nhạc, không còn gì, chỉ còn những hình bóng mơ hồ lãng đãng chung quanh; nhưng rõ rệt và sắc nét khủng khiếp là cái bàn, nơi đấy có một thằng nhóc đội lệch cái mũ thằng hề, tay choàng một cô gái nửa tỉnh nửa say, cặp mắt mất hồn lờ đờ, đôi môi mỏng quẹt, và dưới gầm bàn thò hai ống quần bó sát da vàng chói, lòe loẹt, bóng lộn.

Một người hầu bàn đụng vào tôi. Như say như tỉnh, tôi nhích qua một bên rồi dừng lại. Người tôi nóng ran như bị phỏng, nhưng toàn thân tôi run bây bẩy. Lòng bàn tay tôi ướt đẫm. Và rồi tôi nhìn thấy những người còn lại ở bàn. Tôi nghe họ, với vẻ mặt thách thức, đồng ca một bài hát và gõ nhịp với những ly bia. Một lần nữa, lại có người đụng vào tôi. "Đừng có chắn lối đi chứ," hắn càu nhàu.

Tôi bước như máy và tìm được phòng rửa mặt, tôi rửa tay và chỉ ý thức được khi da tay của tôi sắp bong ra. Rồi tôi quay lại.

"Có chuyện gì thế?" Koster hỏi.

Tôi không thể trả lời. "Cậu ốm hả?" anh hỏi.

Tôi lắc đầu và liếc qua bàn bên cạnh, nơi cô gái da trắng vẫn chăm chú nhìn chúng tôi. Đột nhiên Koster tái mặt. Mắt anh nhíu hẹp. Anh chồm tới. "Đúng không?" anh hỏi rất khẻ.

"Vâng," tôi trả lời.

"Ở đâu?"

Tôi nhìn về hướng ấy.

Koster chầm chậm đứng lên. Như một con rắn sắp mổ.

"Cẩn thận," tôi thì thào. "Đừng làm ở đây, Otto."

Anh khoát tay thật nhanh, rồi từ từ tiến tới. Tôi chuẩn bị đi theo. Một người đàn bà ấn cái nón giấy màu xanh lục và đỏ lên đầu anh và cài quai nón cho anh. Chị ta lùi phắt lại dù không bị anh động tay vào, và chòng chọc nhìn theo. Anh đi chầm chậm một vòng quanh phòng và trở lại.

"Không còn đó," anh nói.

Tôi đứng lên, quan sát. Koster nói đúng. "Cậu có nghĩ là nó đã nhận ra tớ?" tôi hỏi.

Koster nhún vai. Bây giờ anh mới để ý cái mũ giấy trên đầu và tháo bỏ.

"Tớ không hiểu," tôi nói. "Tớ chỉ ở trong phòng vệ sinh, cùng lắm là một hay hai phút."

"Cậu đi hơn mười lăm phút."

"Vậy hả?" Tôi nhìn cái bàn ấy một lần nữa. "Mấy người kia cũng đi rồi. Có một cô gái với họ, cô ấy cũng không còn. Nếu nó nhận ra tớ, chắc hẳn chỉ một mình nó lĩnh đi mà thôi."

Koster ngoắc người hầu bàn. "Quán có cửa thứ nhì không?"

"Vâng, ở đàng ấy, vách bên kia, trổ ra Hardenbergstrasse."

Koster móc trong túi một đồng kim loại và đưa cho người hầu bàn. "Chao ơi," hắn nói.

"Xấu hổ," cô gái da trắng ở bàn bên cạnh nói, mỉm cười. "Thật là những hiệp sĩ trang trọng."

Bên ngoài, gió tạt mạnh vào chúng tôi. Gió dường như sương giá, so với sương mù nóng ấm bên trong.

"Cậu về đi," Koster nói.

"Bọn chúng đông lắm ," tôi nói, leo vào xe với anh.

Xe vọt đi. Chúng tôi lùng sục tất cả những đường phố chung quanh, càng lúc càng xa, nhưng không thấy gì. Cuối cùng, Koster dừng lại.

"Biến mất," anh nói. "Nhưng không sao. Chúng ta sẽ gặp nó ngay, chẳng sớm thì muộn."

"Otto," tôi nói, "chúng ta nên buông bỏ."

Anh nhìn tôi. "Gottfried đã mất," tôi nói và kinh ngạc trước lời nói của mình. "Việc ấy không làm Gottfried sống lại."

Koster vẫn nhìn tôi.

"Bob," anh chậm rãi nói, "Tớ không biết mình đã giết bao nhiêu mạng người. Nhưng tớ nhớ đã bắn một thằng lính Anh. Súng của nó bị hóc và nó không thể làm gì. Tớ đứng cách nó chỉ vài mét và trông thấy gương mặt bầu bỉnh, hãi hùng của nó, nỗi kinh hoàng hiện rõ trong ánh mắt -- đó là trận đầu tiên của nó, sau này tớ mới biết, và nó chưa đầy mười tám -- và tớ đã bấm cò khẩu súng máy của tớ, nã thẳng vào gương mặt trẻ thơ xinh xắn, sợ hãi và bất lực của nó, khiến hộp sọ của nó vỡ vụn như quả trứng gà. Tớ không quen nó và nó chẳng làm gì tổn hại đến tớ. Phải một thời gian dài hơn lệ thường, tớ mới quên được hình ảnh ấy và xoa dịu lương tâm của tớ bằng khẩu hiệu khốn khiếp 'chiến tranh là thế'. Nhưng nếu tớ không giết thằng nhóc đã giết Gottfried, -- bắn nó như bắn một con chó, -- thì, nói cho cậu biết, việc tớ bắn thằng lính Anh là một tội ác man rợ. Cậu đồng ý không?"

"Vâng," tôi nói.

"Và bây giờ cậu về đi. Tớ phải tiếp tục cho đến khi chấm dứt. Như một bức tường -- tớ không thể đi tiếp nếu không phá bỏ."

"Tớ không về nhà. Nếu đó là cách phải làm, chúng ta sẽ cùng làm vậy."

"Nhảm nhí," anh hối hả nói. "Tớ không thể để cậu giúp." Anh dơ một tay lên, khi thấy tôi chực nói. "Tớ lo liệu được. Tớ sẽ hạ nó, không đụng đến ai khác, chỉ một mình nó mà thôi. Đừng lo."

Anh nóng nẩy đẩy tôi khỏi ghế và lập tức lái đi.

Tôi hiểu ra, không gì có thể cản trở anh. Tôi cũng hiểu, vì sao anh không cho tôi theo. Bởi vì Pat. Nếu là Gottfried, có lẽ anh đã dẫn đi.

Tôi đến quán của Alfons. Anh là người duy nhất tôi có thể tâm sự. Tôi muốn xin anh một lời khuyên -- nếu chúng tôi có thể làm bất kỳ điều gì. Nhưng anh đi vắng. Một cô gái còn ngái ngủ nói anh đi dự một cuộc mít- ting một giờ trước. Tôi ngồi xuống bàn, chờ đợi.

Quán vắng tanh. Chỉ có một quả cầu điện soi trên quầy rượu. Cô gái ngồi xuống, tiếp tục ngủ. Tôi nghĩ đến Otto và Gofffried, tôi nhìn qua cửa sổ mở ra ngoài, càng lúc càng sáng dưới ánh trăng rằm dâng cao trên những mái nhà; tôi nghĩ đến nấm mồ với chiếc thập tự đen và cái nón sắt trên đó; và bỗng nhiên tôi thấy mình đang khóc. Tôi lau nước mắt.

Một lúc sau tôi nghe tiếng chân bước nhanh và nhẹ. Cánh cửa ra sân trong mở ra và Alfons đi vào. Mặt anh loang loáng mồ hôi.

"Tớ đây, Alfons," tôi nói.

"Đến đây, nhanh lên!"

Tôi theo anh vào phòng bên phải, sau phòng rượu. Alfons mở tủ lấy hai gói cứu thương quân sự đã cũ. "Cậu cứ băng vết thương cho tôi," anh nói, trong khi êm ái cởi chiếc quần dài.

Có một vết cắt dài, sâu ở đùi. "Trông như vết đạn," tôi nói.

"Là vết đạn," Alfons gừ lên. "Băng tiếp đi mà,"

"Alfons," tôi nói khi đứng dậy, "Otto đâu?"