Tây Du Ký - Chương 57: Qua Nam Hải, Tề Thiên trình Bồ Tát Tại Thủy liêm, bầy khỉ giả Ngộ Không
Hành Giả thực kể khổ núi Lạc Già
Hầu Vương giả đọc văn Thủy Liêm động
Hành Giả rầu rĩ đi trên không, định trở về động Thủy Liêm núi Hoa Quả, lại e tiểu yêu trong động chê cười, rằng lẩn quẩn mèo lại hoàn mèo, không phải chí khí đại trượng phu; muốn đi lên thiên cung, lại sợ trên thiên cung không cho ở lâu; muốn đi ra ngoài hải đảo, nhưng lại thấy ngượng với chư tiên nơi ba đảo; muốn xuống dưới long cung, lại không muốn luồn lụy cầu cạnh Long Vương. Thực là không còn đâu nương tựa nữa. Hành Giả khổ cực trong lòng, lo lắng nói:
- Thôi! Thôi! Thôi! Ta lại trở về với sư phụ mới là chính quả.
Ở trên mây bước xuống, đi đến trước ngựa Tam Tạng, khép nép nói:
- Sư phụ, tha cho đệ tử lần này, từ sau không dám hành hung nữa. Nhất nhất xin vâng lời sư phụ dạy bảo, trông mong lại được bảo hộ thầy sang Tây Thiên.
Tam Tạng nghe xong, không thèm trả lời, dừng ngựa lại, liền đọc chú khấn cô nhi trở đi trở lại, đọc tới hai mươi lần, đọc cho đại thánh lăn kềnh ra đất, cái vành lẩn vào trong thịt sâu hơn một tấc, mới ngừng đọc và nói:
- Mi không đi, định trở lại quấy rối ta phải không?
Hành Giả chỉ nói:
- Đừng đọc, đừng đọc! Con đã có chỗ qua ngày đoạn tháng, chỉ lo không có con thầy không sang được Tây Thiên.
Tam Tạng nổi giận nói:
- Cái thứ con khỉ nhà mi giết người, làm liên lụy đến ta bao nhiêu lần rồi. Ngày nay quyết không cần mi nữa! Ta đi được hay không đi được, không bận chi đến mi! Xéo ngay! Xéo ngay! Nhà ngươi hơi chậm một tí, ta sẽ đọc chú. Lần này đọc không ngưng miệng, thắt cho mi vãi óc ra!
Đại thánh đau đớn không chịu được, thấy sư phụ không chịu hồi tâm, không biết làm thế nào, đành lại lộn lên trên mây, đứng ở không trung, chợt nghĩ ra, nói:
- Hòa thượng kia đã phụ lòng ta, ta sẽ đến núi Phổ Đà kêu với Quan Âm Bồ Tát.
Đại thánh quay đầu trở lại, chỉ độ một nửa giờ đã đến Nam Dương Đại Hải, bèn dừng mây lại, thẳng tới trên núi Lạc Già, đi vào trong rừng trúc tía, chợt thấy Mộc Xoa Hành Giả đến trước mặt làm lễ nói:
- Đại thánh đi đâu?
Hành Giả nói:
- Muốn gặp Bồ Tát.
Mộc Xoa tức thì dẫn Hành Giả đến cửa động Trào Âm, lại thấy Thiện Tài Đồng Tử làm lễ nói:
- Đại thánh đi đâu?
Hành Giả nói:
- Có việc cần cáo Bồ Tát.
Thiện Tài nghe thấy tiếng “cáo” bèn cười nói:
- Rõ khéo con khỉ điêu toa! vẫn chẳng khác gì hồi xưa ta bắt được Đường Tăng bị nhà ngươi lừa dối! Bồ Tát ta là một vị đại từ đại bi, đại nguyên đại thừa, cứu khổ cứu nạn, vô biên vô lượng, thánh thiện Bồ Tát, có điều gì không phải, nhà ngươi định cáo người.
Hành Giả nghe câu nói ấy, đương khi phiền não, điên ngay tiết lên, quát to một tiếng, làm cho Thiện Tài Đông Tử phải lùi lại và nói:
- Cái thằng tiểu súc sinh quên ơn phụ nghĩa này, thực là ngu độn! Cái thời mi tác quái thành tinh, ta mời Bồ Tát đến thu phục mi, cho theo chính, tu đạo, bây giờ được trường sinh cực lạc thế này, tiêu dao sung sướng, hưởng thọ ngang trời, đã không bái tạ lão Tôn, lại còn khinh nhờn như thế! Ta có việc đến cáo cầu Bồ Tát, cớ sao mi dám bảo ta điêu toa đi cáo Bồ Tát.
Thiện Tài cười xòa nói:
- Vẫn là con khỉ tính nóng! Ta mới nói đùa nhà ngươi một tý, mà trở mặt ngay được!
Đương khi giảng giải, chợt thấy Bạch Anh Kha bay đi bay lại, biết là Bồ Tát kêu gọi. Mộc Xoa và Thiện Tài đi trước dẫn lối, đến dưới đài sen.
Hành Giả trông thấy Bồ Tát, gieo mình sụp lạy, hai hàng nước mắt tràn ra, nhịn không được, òa khóc to lên.
Bồ Tát bảo Mộc Xoa và Thiện Tài đỡ dậy nói:
- Ngộ Không, có việc gì thương cảm, cứ nói rõ ra. Đừng khóc, đừng khóc, ta sẽ cứu khổ tiêu tai cho nhà ngươi!
Hành Giả lạy hai lạy sa nước mắt nói:
- Xưa kia đệ tử là người, có chịu bực bội thế này đâu? Từ khi ơn Bồ Tát giải thoát tai trời, theo đạo sa môn, bảo hộ Đường Tăng sang Tây Thiên bái Phật cầu kinh, đệ tử con đã quên mình liều mạng, giải cứu ma chướng cho thầy, khác nào trong mồm hùm dữ moi xương họng, trên cật thuồng luồng lột vẩy tươi. Chỉ trông mong theo chân chính quả, rửa nghiệt trừ tà, ngờ đâu vị sư trưởng bội nghĩa quên ơn, chỉ mê về một tấm thiện duyên, không xét đến cái khổ đen trắng.
Bồ Tát nói:
- Hãy nói rõ nguyên nhân đen trắng cho ta nghe.
Hành Giả liền đem trước sau gốc ngọn việc đánh chết tụi giặc cỏ, tường thuật rõ một lượt. Lại nói nhân vì y đánh chết nhiều người, Đường Tăng sinh lòng oán hận, không phân đen trắng, liên đọc chú khẩn cô nhi, đuổi y mấy lần. Lên trời không có lối, xuống đất chẳng có đường, phải tới đây cáo tố Bồ Tát.
Bồ Tát nói:
- Đường Tam Tạng phụng chỉ sang bên Tây, một lòng tu hành giữ điều thiện, quyết không khinh thường làm hại tính mạng ai. Như nhà ngươi đã có thần thông vô biên, cần gì phải giết nhiều giặc cỏ! Bọn chúng tuy là bất lương, kết cục vẫn là thân người, không nên đánh chết. So với loài chim yêu, thú quái, quỷ vị, tài ma thì lại khác. Đánh chết được chúng là công nhà ngươi, nhưng mà đánh chết con người, nhà ngươi lại là bất nhân. Cứ đuổi chúng chạy đi, là cứu được sư phụ rồi. Theo ta công luận, nhà ngươi là người bất thiện.
Hành Giả nuốt nước mắt khấu đầu nói:
- Túng sử đệ tử là kẻ bất thiện, cũng nên đem công trừ tội, không nên đuổi đi như vậy. Muôn trông Bồ Tát, nhủ lòng đại từ bi, đọc bài chú tùng cô nhi, tháo vành vàng ra trao trả lại người, tha cho con trở về động Thủy Liêm lánh mình.
Bồ Tát cười nói:
- Chú khẩn cô nhi nguyên xưa Như Lai truyền cho ta. Hồi đó người sai ta qua Đông Thổ tìm người lấy kinh, trao cho ta ba bảo bối, tức là áo cẩm lan cà sa, gậy tích trượng chín vòng, ba chiếc vành vàng thắt xiết, bí truyền cho ba bài thần chú, chứ không có chú tùng cô nhi gì hết.
Hành Giả nói:
- Đã vậy, con xin cáo từ Bồ Tát đi nơi khác.
Bồ Tát nói:
- Nhà ngươi từ biệt ta định đi đâu?
Hành Giả nói:
- Con sang Tây Thiên, bái cáo Đức Như Lai, cầu người đọc chú tùng cô nhi.
Bồ Tát hỏi:
- Nhà ngươi hãy ở đây, ta sẽ xem việc lành dữ cho nhà ngươi thế nào đã.
Hành Giả nói:
- Chẳng cần phải xem, chỉ có điềm bất tường như thế này thôi.
Bồ Tát nói:
- Ta không xem cho nhà ngươi, ta xem việc lành dữ cho Đường Tăng.
Bồ Tát ngồi ngay thẳng trên tòa sen vận tâm ra ba cõi, mắt tuệ nhìn xa, khắp cả vũ trụ, trong một thoáng người mở miệng nói:
- Ngộ Không, chỉ trong khoảnh khắc, sư phụ nhà ngươi sẽ gặp tai nạn chết người, chẳng bao lâu sẽ phải đến tìm ngươi. Ngươi hãy cứ ở đây, để ta nói với Đường Tăng, bảo y lại cùng với ngươi đi lấy kinh cho được thành chính quả.
Tôn đại thánh vâng lời quy y, không dám nóng nảy, đứng hầu ở dưới tòa sen báu.
Lại nói Đường sư trưởng từ khi đuổi Hành Giả về, bảo Bát Giới dắt ngựa, Sa Tăng quảy gánh, cả ngựa là bốn, đi sang bên Tây. Chưa đầy năm mươi dặm đường, Tam Tạng dừng ngựa nói:
- Đồ đệ, từ lúc canh năm đã ra khỏi thôn xá, lại bị Bật Mã Ôn làm cho tức bực, nửa ngày trời vừa đói lại vừa khát, người nào đi xin ít cơm chay về ăn.
Bát Giới nói:
- Mời sư phụ hãy xuống ngựa, để con xem có thôn trang nào gần đây, sẽ đến xin cơm.
Tam Tạng nghe nói, ở trên ngựa trụt xuống. Chú Ngốc nhảy lên trên mây ở lưng chừng trời, xem xét kỹ càng, thấy ngút ngàn toàn là núi non, chẳng hề có nhà ở. Bát Giới ở trên mây bước xuống, nói với Tam Tạng:
- Không có chỗ nào xin cơm, trông khắp mọi nơi, tuyệt không có thôn xóm.
Tam Tạng nói:
- Đã không có chỗ xin cơm, hãy đi lấy ít nước uống cho đỡ khát vậy!
Bát Giới nói:
- Để con ra khe suối đàng nam núi lấy ít nước
Sa Tăng lấy bát tộ ra, đưa cho Bát Giới. Bát Giới đỡ lấy bát tộ, cưỡi lên tầng mây đi thẳng.
Sư trưởng ngồi ở mé đường, chờ đợi giờ lâu, không thấy trở về, thương hại miệng se lưỡi đắng khó chịu.
Sa Tăng đứng bên, thấy Tam Tạng đói khát không chịu nổi. Bát Giới đi lấy nước không về, liền đem hành nang để cẩn thận, buộc ngựa bạch chặt chẽ rồi nói:
- Sư phụ, người hãy ngồi yên đây, để con đi giục lấy nước.
Sư trưởng nuốt lệ ngôi yên, chỉ gật đầu.
Sa Tăng vội lên trên mây, cũng đi về núi bên nam.
Sư phụ ngồi một mình, nhịn đói nhịn khát, rất đỗi khốn cực, đương vào lúc đau khổ chợt nghe thấy một tiếng kêu vang. Sư phụ sợ sệt nghiêng mình ngoảnh lại, té ra là Tôn Hành Giả quỳ ở bên đường, hai tay bưng cái chén sành nói:
- Sư phụ, không có lão Tôn, đến hớp nước thầy cũng không có mà uống. Một chén nước mát mẻ đây, thầy hãy uống một hớp cho đỡ khát, để con lại đi xin cơm.
Sư trưởng nói:
- Ta không uống nước của mi, dù có chết khát ngay, cũng đành phó cho mệnh trời, ta không cần mi, mi xéo đi!
Hành Giả nói:
- Không có con, người không sang Tây Thiên được.
Tam Tạng nói:
- Sang được hay là không, chẳng can chi đến mi! Con khỉ khốn kiếp, cứ đến quấy rối ta mãi thế hả!
Hành Giả liền trở mặt, đâm cáu, phát tức, quát mắng lại sư trưởng:
- Cái tuồng trọc khốn kiếp độc ác nhà ngươi đã mười phần khinh ta!
Liền quẳng chén sành đi, giơ gậy sắt lên, nhằm lưng sư phụ xiết mạnh một nhát. Đường Tăng ngất người ngã lăn ra đất, không nói được nữa, hai cái bao phục bằng nỉ xanh, bị y thò tay xách lấy, lộn lên trên mây đi đường nào mất.
Lại nói Bát Giới cầm lấy bát tộ, chạy xuống sườn núi bên nam, chợt thấy ở trong hốc núi có một cái nhà gianh. Nguyên là lần trước nhìn ngó, bị núi che khuất, nên không trông thấy, bây giờ đến gần, mới biết là nhà người ở. Chú Ngốc nghĩ bụng:
Mình mặt mũi xấu xí thế này, quyết nhiên người ta sợ hãi, nhọc lòng thêm uổng, ắt là không xin được cơm chay... Cần phải biến hóa, cần phải biến hóa!
Chú Ngốc tay cầm quyết, miệng đọc chú, nhao mình bảy tám lượt, biến ra một vị hòa thượng, bị bệnh lao da vàng suộm, rên rên thở thở, đi đến gần cửa kêu xin:
- Thí chủ, trong bếp còn thừa cơm, ngoài đường có người đói. Bần tăng từ Đông Thổ tới đây. Sư phụ tôi ở ngoài đường khát trong nhà có cơm người vét nồi, muôn vàn cho xin chút đỡ đói.
Nguyên đàn ông trong nhà đi làm đồng vắng cả, chỉ có hai người đàn bà ở nhà đương thổi cơm trưa, vừa xói rỡ ra hai chậu sửa soạn đem cơm ra đồng, trong nồi còn một ít cơm sát nồi chưa rỡ ra hết. Bọn đàn bà trông thấy y bệnh tật, lại thấy nói ở bên Đông Thổ sang Tây Thiên lấy kinh, chỉ sợ y đã hôn mê nói nhảm, lăn đùng ra, chết ở trước cửa thì khốn nên vội vã cạo cạo vét vét, lấy ít cơm dính nồi, đưa cho một bát thật đầy. Bát Giới đỡ lấy trở ra, hiện rõ bản tướng, thẳng về lối cũ.
Đương đi bỗng nghe có tiếng người gọi: “Bát Giới”.
Bát Giới ngẩng đầu nhìn lên, đã thấy Sa Tăng đứng ở trên sườn gọi to: “Đi đâu thế? Đi đâu thế?” Xuống đến núi, y đón ở trước mặt hỏi:
- Trong khe núi này, nước trong mát mẻ không múc, anh còn đi ở đâu?
Bát Giới cười nói:
- Tôi đi đến đây, thấy trong hốc núi có nhà người ở, tôi đến xin được một bát cơm nóng về đây.
Sa Tăng nói:
- Cơm sẽ để ăn sau, sư phụ đương khát nước lắm. Làm thế nào lấy được ít nước.
Bát Giới nói:
- Muốn lấy nước cũng dễ thôi, chú xòe vạt áo túm lấy cơm, để tôi cầm bát đi múc nước.
Hai người vui vẻ, về đến trên đường, đã thấy Tam Tạng úp mặt xuống đất, nằm trên rác bụi, ngựa bạch sổ cương, nhảy nhót kêu thét ở bên đường, gánh hành lý không thấy tăm tích. Bát Giới hoảng sợ, đập chân vỗ ngực, la to thét lớn:
- Không cần bàn! Không cần bàn! Đây đúng vẫn là bọn du đãng đuổi theo Tôn Hành Giả trước, đến đánh chết sư phụ, cướp mất hành lý đi rồi!
Sa Tăng nói:
- Hãy đem ngựa buộc lại đã. Làm thế nào? Làm thế nào? Thực là chuyện đứt quang gãy đòn gánh giữa đường.
Rồi kêu lên một tiếng:
- Sư phụ!
Hai hàng nước mắt bỗng chảy ra giàn giụa.
Bát Giới nói:
- Chú em, đừng khóc nữa. Bây giờ việc đã đến thế này, công việc lấy kinh, thôi đừng nói tới! Chú hãy trông coi thi thể sư phụ, để tôi cưỡi ngựa chạy đến phủ, châu, huyện, hương thôn, hàng quán, chợ búa nào đó bán đi lấy mấy lạng bạc, mua cỗ quan tài, chôn cất cho sư phụ, rồi hai chúng ta sẽ tìm nơi kiếm chốn.
Sa Tăng thực không nỡ bỏ, trở thân thể Đường Tăng lên, lấy má ấp vào má, cất tiếng khóc:
- Sư phụ xấu số thay!
Đã thấy trong miệng trong mũi sư trưởng thở ra hơi nóng, ngực dần ấm áp. Liền gọi:
- Bát Giới lại đây! Sư phụ chưa chết!
Chú Ngốc mới tới gần, đỡ sư trưởng dậy: người tỉnh dần ra, rên rỉ hồi lâu rồi quát mắng:
- Con khỉ khốn kiếp đánh chết ta!
Sa Tăng, Bát Giới hỏi:
- Con khỉ nào cơ?
Sư trưởng không nói, chỉ ngồi than thở. Sau đòi nước uống mấy hớp, mới nói:
- Đồ đệ Ngộ Không lại đến lằng nhằng, ta dứt khoát không nhận, nó mới đánh ta một gậy, bao phục nỉ xanh bị nó cướp mất.
Bát Giới nghe lời, nghiến răng ken két, phát cơn điên lên nói:
- Con khỉ khốn kiếp quá quắt, dám vô lễ đến thế!
Liền bảo Sa Tăng:
- Chú hãy hầu hạ sư phụ, để tôi đến tận nhà hắn đòi lấy bao phục.
Sa Tăng nói:
- Anh không nên vội nóng, chúng ta hãy đỡ sư phụ đến nhà ở trong hốc núi, xin ít trà thang nóng, chan vào cơm đã xin trước cho âm ấm để điều dưỡng sư phụ, rồi sẽ đi tìm y.
Bát Giới theo lời, đỡ sư phụ lên mình ngựa, đổ ít cơm nguội vào trong bát tộ, đi tới trước cửa nhà ấy. Chỉ thấy có một bà cụ già ở trong nhà, chợt nhìn thấy bọn họ, vội vàng chạy đi ẩn.
Sa Tăng chắp tay nói:
- Lão mẫu, chúng tôi ở Đường Triều bên Đông Thổ khâm sai sang bên Tây Thiên. Sư phụ tôi hơi se mình, đến kêu nhà ta đây, xin một ít trà thang nóng cho người ăn cơm.
Bà cụ già nói:
- Vừa đây có vị hòa thượng bị bệnh lao, nói là bên Đông Thổ sai đến, đã cho ít cơm chay rồi, lại còn Đông Thổ nào nữa? Nhà tôi đi vắng cả, mời các người đi đến nhà khác.
Sư trưởng nghe nói, vịn vào Bát Giới, xuống ngựa nghiêng mình nói:
- Thưa lão bà, đệ tử tôi có ba người đồ đệ, hợp ý đồng tâm, bảo hộ tôi đến Đại Lôi Âm bên nước Thiên Trúc bái Phật cầu kinh. Chỉ vì người đại đồ đệ của tôi - gọi là Tôn Ngộ Không - nhất sinh hung ác, không theo đạo thiện, bị tôi đuổi về. Không dè y ngầm lén đến đánh lên lưng tôi một gậy sắt, cướp mất hành lý đồ vật của tôi. Bây giờ tôi muốn cho một người đồ đệ đi tìm y đòi lại. Vì ở ngoài đường trống trải không ngồi lâu được, mới đến nhờ nhà bà cụ đây ngồi tạm một lúc. Đợi khi nào lấy được hành lý sẽ đi, không dám ở lại lâu.
Bà cụ già nói:
- Vừa rồi có vị hòa thượng bị bệnh lao da vàng suộm, đến xin cơm đi rồi, cũng nói là ở Đông Thổ sai đi sang bên Tây Thiên, sao lại còn có một bọn nữa?
Bát Giới nhịn không được cười nói:
- Chính là tôi, vì tôi là người mồm dài tai to, sợ người nhà kinh hãi không chịu cho cơm, nên mới biến ra hình dung như thế. Nếu bà không tin, thì suất cơm người anh em tôi còn túm áo đựng kia chẳng phải cơm vét nồi nhà bà là gì?
Bà cụ già nhìn thấy quả là cơm nhà mình, mới không cự tuyệt, cho bọn họ ngồi lại, đem một siêu nước chè nóng đưa cho Sa Tăng chan cơm. Sa Tăng chan vào bát cơm nguội đưa cho sư phụ. Sư phụ ăn mấy miếng, ngồi định tính hồi lâu nói:
- Người nào đi đòi hành lý?
Bát Giới nói:
- Vì năm trước sư phụ đã đuổi anh ấy đi, con từng đi tìm một lần, biết lối đến núi Hoa Quả, động Thủy Liêm. Để con đi! Để con đì!
Sư trưởng nói:
- Con đi không được. Con khỉ kia vốn đã bất hòa với con, con ăn nói lại thô lỗ, hoặc giả ba câu sáu điều, có chút thất thế, nó sẽ đánh con ngay. Để Ngộ Tĩnh đi cho.
Sa Tăng nhận lời, nói:
- Con đi, con đi.
Sư trưởng lại dặn bảo Sa Tăng:
- Hễ con đến đấy, cần phải liệu xem tình thế, y mà ưng trả lại bao phục cho con, con giả vờ cảm ơn nhận lấy. Nếu y không ưng, con chớ có tranh cạnh với y, hãy đến nơi Bồ Tát ở Nam Hải, đem việc ra cáo tố, cầu Bồ Tát đến đòi lại.
Sa Tăng nghe theo hết thảy, quay nói với Bát Giới:
- Tôi đi tìm anh ấy, muôn vàn anh chớ nên lơ đễnh, phải chăm nơm sư phụ. Người nhà đây cũng không nên chòng ghẹo, sợ người ta không cho ăn cơm. Tôi đi sẽ về ngay.
Bát Giới gật đầu nói:
- Tôi hiểu cả rồi, nhưng chú đi, có đòi được hay không, cũng nên về cho sớm sớm, chớ làm cái lối “đòn càn gánh củi tuột cả hai đầu”.
Sa Tăng tay cầm quyết, cưỡi lên trên mây đi đến Đông Thắng Thần châu.
Sa Tăng ở trên không trung, đi luôn ba ngày đêm mới đến Đông Dương Đại Hải, chợt nghe tiếng sóng vỗ, cúi đầu nhìn xuống, chính thực là mây tối rợp trời âm khí thịnh, bể xanh chấp nắng ánh mai mờ. Y cũng chẳng lòng nào ngắm cảnh, nhằm núi Tiên, qua đảo Bồng Doanh, ngoảnh về hướng đông, thẳng đến địa giới núi Hoa Quả. Cưỡi gió bể, lần nước triều một lúc nữa, đã trông thấy núi cao chót vót, vách phẳng chênh vênh, đến thẳng đầu non, hạ mây theo đường núi xuống, tìm động Thủy Liêm. Đi gần tới, nghe thấy ở trong núi có tiếng reo hò ầm ầm của vô số khỉ. Sa Tăng lại đến gần nhìn xem, té ra là Tôn Hành Giá ngất ngưởng ngồi trên thạch đài, hai tay giăng một tờ giấy, miệng sang sảng đọc to:
- “Đại Đường Vương Hoàng Đế họ Lý bên Đông Thổ, trước giá sắc mạnh vị ngự đệ thánh tăng là pháp sư Trần Huyền Trang sang chùa Đại Lôi Âm trên núi Sa Bà Linh Sơn bên nước Thiên Trúc bái Như Lai Phật tổ cầu kinh. Trẫm vì mắc bệnh dịch, hồn về địa phủ, may mà tuổi thọ còn dài, được vua Minh Vương lại cho hồi sinh, mở rộng hội thiện, lập một đàn trường độ vọng. May được cứu khổ cứu nạn Quan Thế Âm Bồ Tát hiện rõ kim thân, chỉ bảo cho biết bên Phương Tây có Phật có kinh, có thể độ cho vong hồn dưới u minh được siêu thoát. Đặc Mệnh Pháp Sư Huyền Trang trải qua nghìn núi, hỏi tìm kệ kinh, thảng hoặc qua các nước Phương Tây, không dứt thiện duyên, chiếu điệp thi hành.
- “Nhà Đại Đường, niên hiệu Trinh Quán, năm thứ mười ba, ngày lành, mùa thu, ngự tiền văn điệp. Từ khi xa biệt đại quốc, đi qua nhiều nước, dọc đường thu được đại đồ đệ Tôn Ngộ Không Hành Giả, nhị đồ đệ Trư Ngộ Năng Bát Giới, tam đồ đệ Sa Ngộ Tĩnh hòa thượng”.
Đọc hết một lượt lại đọc lượt nữa. Sa Tăng nghe biết là thông quan văn điệp, nén không được, tới gần lên tiếng gọi to:
- Sư huynh, anh đọc quan văn của sự phụ làm gì thế?
Hành Giả kia nghe nói, vội ngẩng đầu lên, không nhận được Sa Tăng liền kêu:
- Bắt lấy! Bắt lấy!
Đàn khỉ ùa lên vây chặt, bắt Sa Tăng lôi lôi kéo kéo đưa tới trước mặt, y quát to:
- Mi là người nào, dám thiện tiện đến gần tiên động ta?
Sa Tăng thấy y đã trở mặt không chịu làm quen, đành phải chầu lên làm lễ nói:
- Thưa trên có sư huynh, trước đây sư phụ quả có nóng tính, quở nhầm sư huynh, đọc chú mất mấy lần, đuổi sư huynh về ở nhà. Một là chúng em chưa hề khuyên giải, hai là vì sư phụ đói khát phải đi tìm nước xin cơm. Sư huynh có lòng tốt trở lại, lại trách sư phụ giữ phép không cho ở, anh đã đánh ngã sư phụ, chết ngất lăn ra đất, cướp lấy hành lý mang đi. Chúng tôi đã cứu sống sư phụ giờ đến đây cầu anh, nếu không giận sư phụ, còn nghĩ đến cái ơn ngày trước, sẽ cùng với tiểu đệ mang hành lý về với sư phụ, cùng sang Tây Thiên làm tròn chính quả này, nếu oán hận còn sâu, không ưng trở về, muôn vàn trả lại bao phục cho em, anh ở lại núi sâu, vui cảnh muộn bóng dâu, thực cũng là hai bề vẹn cả.
Hành Giả nghe lời, khanh khách cười nhạt nói:
- Hiền đệ, bài luận đó rất không hợp ý ta! Ta đánh Đường Tăng, cướp hành lý, không phải ta không sang Tây Phương, cũng không vì ta thích ở chỗ này. Giờ đây ta đọc thuộc điệp văn ấy, tự mình sang Tây Thiên bái Phật cầu kinh, đưa về Đông Thổ, một mình ta thành công, để cho ở Nam Thiêm Bộ châu lập ta làm tổ, lưu danh muôn đời.
Sa Tăng cười nói:
- Câu nói của sư huynh chưa đúng. Từ trước chưa một người nào nói “Tôn Hành Giả lấy kinh”. Đức Phật Như Lai dựng lên pho Tam Tạng chân kinh, trước kia để Quan Âm Bồ Tát sang Đông Thổ tìm người lấy kinh, cho chúng tôi trải khắp nghìn non, tìm hỏi các nước, bảo hộ người đi lấy kinh. Bồ Tát đã từng nói người lấy kinh là môn sinh của Như Lai, hiệu là Kim Thiền trưởng lão. Chỉ vì người không nghe Phật tổ giảng kinh, truất ra khỏi Linh Sơn, chuyển sinh về Đông Thổ, để người tu chính quả Phương Tây, sửa lại đạo lớn, phải chịu biết bao ma chướng ở dọc đường, giải thoát cho ba chúng ta để đi hộ vệ người. Anh mà không đi cùng với Đường Tăng, Phật tổ bao giờ lại truyền kinh cho anh, chẳng hóa ra uống cả sự suy tính ư?
Hành Giả kia nói:
- Hiền đệ, té ra chú vẫn tối tăm, chỉ biết một đường mà không biết hai đường. Kẻ như chú nói là chú có Đường Tăng để cùng với tôi bảo hộ, dễ thường tôi không có Đường Tăng sao? Đây, tôi đã kén một vị chân tăng có đạo tại vùng này, tự đi lấy kinh, một mình lão Tôn đi phù trì, có cái gì là không được! Tôi đã chọn được ngày, đến mai tất cả mọi người đều lên đường. Chú không tin, để tôi mời Đường Tăng ra cho chú xem.
Liền gọi:
- Chúng con đâu, mời ngay lão sư phụ ra đây!
Đàn yêu chạy vào trong, dắt ra một con ngựa bạch, mời ra một vị Đường Tam Tạng, một Bát Giới theo sau, một Sa Tăng quảy hành lý, cầm cây tích trượng.
Sa Tăng trông thấy tức giận nói:
- Lão Sa đây đi không thay tên, ngồi không đổi họ, lẽ đâu lại có một Sa hòa thượng nữa! Không được vô lễ, hãy coi trượng của ta.
Sa Tăng hai tay giơ trượng hàng yêu nhằm chính đầu Sa Tăng giả, đánh xuống một nhát, nguyên là một tinh khỉ.
Hành Giả kia phát cáu, múa gậy bịt vàng đem đàn khỉ vây Sa Tăng lại.
Sa Tăng đông xung tây đột, đánh ra ngoài đường, cưỡi lên mây trốn thoát nói:
- Con khỉ khốn kiếp quỷ quyệt, ta đi cáo với Bồ Tát đây.
Hành Giả kia thấy Sa Tăng đánh chết một con khỉ, bức bách cho Sa Tăng phải bỏ chạy rồi, y cũng không đuổi theo, trở về động bảo bọn nhỏ lôi cái thây ma ra một nơi, lột da vứt đi, lấy thịt nấu ăn, đem rượu dừa, rượu bồ đào, cùng uống với bầy khỉ. Lại kén một con khỉ yêu quái khác biết biến hóa, biến ra Sa hòa thượng, bắt đầu truyền bảo, sắp sang Tây Phương.
Sa Tăng cưỡi mây rời khỏi Đông Hải, đi luôn một ngày đêm, mới đến Nam Hải, xa trông đã thấy Lạc Già Sơn. Kịp khi tới nơi, liền dừng mây mù lại, hạ xuống.
Sa Tăng đương thủng thỉnh trên Lạc Già Sơn ngắm xem tiên cảnh đã thấy Mộc Xoa hành giả ở đàng trước mặt đón hỏi:
- Sa Ngộ Tĩnh, sao không bảo hộ Đường Tăng đi lấy kinh, đến đây có việc gì?
Sa Tăng làm lễ xong nói:
- Ta có chút việc đến triều kiến Bồ Tát, phiền người dẫn đến ngay cho.
Mộc Xoa biết ý là đi tìm Hành Giả, nhưng không nói đến, tức thì đi trước vào bạch với Bồ Tát:
- Bên ngoài có tiểu đồ đệ của Đường Tăng là Sa Ngộ Tĩnh xin triều bái.
Tôn Hành Giả ở dưới đài nghe tiếng cười nói:
- Nhất định là Đường Tăng có nạn, Sa Tăng đến mời Bồ Tát.
Bồ Tát liền sai Mộc Xoa ra cửa gọi vào.
Sa Tăng sụp người xuống lạy. Lạy xong, ngẩng đầu vừa sắp cáo tố việc trước, chợt nhìn thấy Hành Giả đứng ở bên cạnh, không còn kịp nói nữa, liền giơ trượng hàng yêu nhằm thẳng mặt Hành Giả đánh tới, Hành Giả cũng không đánh lại, chỉ né mình tránh.
Sa Tăng miệng thì quát mắng ầm ỹ:
- Ta cho mi là cái giống khỉ khốn kiếp phạm đủ tội ác lại còn đến đây ám ảnh Bồ Tát.
Bồ Tát quát nói:
- Ngộ Tĩnh, không được quá tay, có việc gì hãy nói với ta trước.
Sa Tăng liền thu bảo trượng lại, lạy hai lạy ở dưới đài, tức hậm hực nói với Bồ Tát:
- Con khỉ này hành hung ở dọc đường không biết bao nhiêu mà kể. Hôm trước đã đánh chết hai tên giặc đón đường, cướp giật ở dưới sườn núi, sư phụ quở trách y, không dè đến tối tôi ngủ trọ ở nhà chủ chứa bọn giặc kia, lại đánh chết hết cả bọn giặc ấy, cầm một cái đầu người máu me bê bết đến chỗ sư phụ. Sư phụ trông thấy sợ hãi ở trên ngựa ngã xuống, mắng y mất mấy câu, đuổi y trở về. Sau khi chia đôi ngả, sư phụ đói khát quá đỗi, bảo Bát Giới đi tìm nước, đợi lâu không về, lại sai con đi tìm y. Không dè Tôn Hành Giả thấy hai chúng con không ở đấy, quay trở lại đánh sư phụ một côn sắt, cướp mất hai cái bao phục bằng nỉ xanh. Khi chúng con về, cứu sư phụ tỉnh lại, con đến động Thủy Liêm tìm y đòi lại bao phục, không ngờ y trở mặt không chịu nhận con, đem quan văn của sư phụ đọc di đọc lại. Con hỏi y đọc để làm gì, y nói không bảo hộ Đường Tăng, sẽ tự mình đi sang Tây Thiên lấy kinh, đưa về Đông Thổ, cho y có công quả, người ta tôn y làm tổ, muôn đời truyền tụng. Con lại nói “Không có Đường Tăng ai chịu truyền kinh cho anh?”. Y nói y còn có một vị chân tăng có đạo. Kịp khi mời ra, quả có một con ngựa bạch, một vị Đường Tăng, theo sau là Bát Giới, Sa Tăng. Con nói: “Ta tức là Sa hòa thượng, làm sao lại có Sa hòa thượng nữa?”. Chính con đã tiến đến, đánh cho nó một bảo trượng, nguyên là tinh một con khỉ. Y liền đem quân bắt con, con phải đến đây cầu thỉnh Bồ Tát. Không ngờ nó đi lộn trên mây, lại đến chỗ này trước, lại không ngờ y nói trí nói trá thế nào, lừa bịp cả Bồ Tát nữa.
Bồ Tát nói:
- Ngộ Tĩnh, đừng có đổ oan cho người. Ngộ Không đến đây đã được bốn ngày. Ta vẫn chưa từng thả cho y về, làm gì có chuyện y mời Đường Tăng khác, tự mình đi lấy kinh được.
Sa Tăng nói:
- Hiện nay có một Tôn Hành Giả ở động Thủy Liêm, con không dám nói dối.
Bồ Tát nói:
- Nếu như vậy, nhà ngươi không nên nóng nảy, ta sẽ cho Ngộ Không cùng đi với nhà ngươi đến núi Hoa Quả xem thế nào. Thực thì khó diệt, dối sẽ dễ trừ. Đến nơi đó sẽ thấy rõ rệt.
Đại thánh nghe nói, liền cùng Sa Tăng từ biệt Bồ Tát. Đi lần này đến nơi:
Đỉnh non Hoa Quả phân đen trắng,
Cửa động Thủy Liêm rõ dở hay.
Chưa biết phân biệt thế nào, xem tới hồi sau sẽ rõ.

