Chương 14

Nếu Porthos không hài lòng vì hoàn cảnh của mình
thì Mousqueton lại rất thoải mái với địa vị của hắn. Điều ấy được chứng minh
như thế nào?

Trên đường trở về lâu
đài, trong khi Porthos đang bơi trong những giấc mơ Nam tước, D’Artagnan ngẫm
nghĩ đến sự khốn khổ của cái bản chất con người tội nghiệp kia luôn luôn không
hài lòng về cái nó có và luôn luôn ham muốn về cái nó không có. Ở vào địa vị
của Porthos, hẳn D’Artagnan sẽ thấy mình sung sướng nhất trần đời, và Porthos còn thiếu
cái gì để hạnh phúc nhỉ? Mấy chữ cái đặt trước những tên họ của cậu ta và một
cái tước miện nho nhỏ sơn lên trên thành xe của cậu ấy.

D’Artagnan tự nhủ thầm:
"Như vậy là suốt đời ta có trông bên phải, ngó bên trái cũng chẳng bao giờ
nhìn thấy gương mặt của một người hoàn toàn sung sướng."

Anh đang suy nghĩ cái
điều triết lí ấy, thì
Thượng đế dường như muốn đưa ra cho anh một điều cải chính.

Vào lúc đó Porthos rời
anh để sai bảo bác đầu bếp, anh thấy Mousqueton tiến lại. Trừ một thoáng gợn
như một áng mây mùa hạ điểm trên vẻ mặt đúng hơn là che ám nó, thì gương mặt
của chàng trai thật thà ấy tỏ ra là của một con người hoàn toàn sung sướng.

- Kia, cái mà mình đang
tìm kiểm, - D’Artagnan tự nhủ, - nhưng than ôi! Cái thằng nhỏ tội nghiệp ấy
chưa biết vì sao ta lại đến đây.

Mousqueton đứng cách
xa. D’Artagnan ngồi xuống ghế và ra hiệu cho hắn lại gần. Được phép, Mousqueton
tiến đến và nói:

- Thưa ông, tôi xin ông
gia ân cho một điều.

- Nói đi, anh bạn.

- Thưa, tôi không dám,
tôi e ông sẽ nghĩ rằng phú quý đã làm tôi hư hỏng.

- Vậy là cậu sung sướng
phải không? - D’Artagnan nói.

- Sung sướng đến thế là
cùng, tuy nhiên ông có thể làm tôi sung sướng hơn nữa.

- Cứ nói đi, nếu điều
đó tùy thuộc tôi, thì
xong ngay thôi mà…

- Ôi, thưa ông, điều ấy
chỉ tùy thuộc ông
thôi.

- Tôi nghe đây.

- Thưa ông, cái điều ân
huệ mà tôi xin ông là đừng gọi tôi là Mousqueton(1) nữa, mà gọi là Mouston. Từ
ngày làm quản lý cho đức ông, tôi đã dùng cái tên sau, nó chững chạc hơn và để
cho bọn dưới quyền tôi kính trọng tôi hơn. Thưa ông, ông biết đấy, sự lệ thuộc
là tối cần thiết đối với bọn tôi tớ.

(1) Mousqueton nghĩa là khẩu
súng trường. Đó là tên mà Porthos đặt cho người hầu từ xưa, khi mới vào làm.

D’Artagnan mỉm cười
nghĩ "Porthos thì muốn kéo dài tên mình ra còn Mousqueton thì muốn rút
ngắn tên mình lại."

- Thưa ông, thế nào ạ?
- Mousqueton run bần bật hỏi.

- Thế thì được thôi,
Mousqueton thân mến ạ, - D’Artagnan bảo.

- Cậu cứ yên tâm, tôi
sẽ không quên điều thỉnh cầu của cậu đâu; và nếu cậu thích, tôi cũng sẽ không
gọi cậu bằng cậu hay mày nữa.

Mousqueton đỏ bừng mặt lên vì vui sướng
nói:

- Ôi, nếu ông ban cho
tôi điều vinh dự đến thế, thì thưa ông tôi sẽ đội ơn ông suốt đời, nhưng như thế liệu có phải là
đòi hỏi quá đáng không ạ?

D’Artagnan bụng dạ bảo:
"Chao ôi! Như thế thì có thấm tháp gì so với những nỗi ưu phiền bất ngờ mà
ta mang đến cho cái thẳng quỷ tội nghiệp này, nó đã đón tiếp ta chu đáo."

Khuôn mặt Mousqueton
trở lại thanh thản như trước và nở ra như một bông hoa thược được, hắn hỏi:

- Thế ông còn ở chơi
lâu với chúng tôi chứ ạ?

- Ngày mai tôi đi, anh
bạn ạ, - D’Artagnan đáp.

- Ôi thưa ông, -
Mousqueton nói, - thì ra ông đến chỉ đem lại cho chúng tôi những nỗi luyến tiếc
sao?

- Tôi e là như vậy đó,
- D’Artagnan nói rất khẽ đến nỗi Mousqueton không nghe thấy khi chào và rút
lui.

Một niềm ân hận xuyên
qua tâm trí D’Artagnan, mặc dầu con tim anh đã chai cứng.

Anh không hối tiếc dẫn dắt Porthos vào một
con đường mà cuộc sống và tài sản của anh sẽ bị tổn hại, vì Porthos sẵn lòng
mạo hiểm tất cả những thứ ấy cho cái tước hiệu nam tước mà anh ao ước giành
được từ mười lăm năm nay. Nhưng còn Mousqueton không ao ước gì, ngoài việc được
gọi tên là Mouston, thì há chẳng phải là tàn nhẫn khi dứt anh ta ra khỏi cuộc
sống thú vị trên cái vực sung túc của anh ta sao? Ý nghĩ ấy đang làm anh bận
tâm thì Porthos xuất hiện.

- Ta vào bàn ăn đi. -
Porthos bảo.

- Sao, ăn à? -
D’Artagnan hỏi. - Mấy giờ rồi?

- Ồ bạn thân mến ơi,
một giờ rồi đấy.

- Trang ấp của cậu là
một thiên đường. Porthos ạ, người ta quên cả thời gian. Tôi đi theo cậu, nhưng
tôi không đói đâu.

- Đến đây, nếu như
người ta không thể lúc nào cũng ăn thì người ta có thể lúc nào cũng uống được,
đó là một câu châm ngôn của Arthos đáng thương mà tôi đã nhận ra tính vững chắc
của nó kể từ khi tôi buồn chán.

Bản năng Gascogne làm
cho D’Artagnan luôn luôn có tiết độ, anh có vẻ không thật tin tưởng như anh bạn
mình vào cái định lý không cần chứng giải của Arthos, song anh vẫn làm cái gì
mình có thể làm để giữ mình ngang hàng với chủ nhà.

Tuy nhiên, trong khi
nhìn Porthos ăn và anh cũng ra sức uống, ý nghĩ về Mousqueton trở lại tâm trí
D’Artagnan và nó càng mãnh liệt khi mà Mousqueton không tự mình hầu bàn, việc
ấy có lẽ thấp hơn địa vị mới của hắn, nhưng chốc chốc lại xuất hiện ở cửa và
bày tỏ lòng biết ơn của hắn đối với D’Artagnan bằng độ tuổi và gốc gác những
loại rượu mà hắn sai mang ra hầu.

Do đó, khi ăn tráng
miệng, D’Artagnan ra hiệu cho Porthos bảo bọn đầy tớ ra ngoài, còn lại hai
người bạn với nhau, D’Artagnan nói:

- Porthos này, ai sẽ
theo cậu đi các chiến trận?

- Ấy Mousqueton chứ còn
ai. - Porthos trả lời một cách tự nhiên.

Một đòn đối với
D’Artagnan: anh đã trông thấy nụ cười đôn hậu của viên quản lý chuyển thành một
cái nhăn nhó đau khổ.

- Nhưng, - D’Artagnan
đáp, - Mousqueton chẳng phải còn non trẻ gì nữa, bạn thân mến ạ, hơn nữa hắn đã
phát phì như ông phễnh và có khi hắn đã mất đi thói quen của công việc hoạt
động.

- Mình biết, - Porthos
nói, - nhưng tôi dùng hắn đã quen, vả lại hắn chẳng muốn rời tôi đâu, hắn yêu
mến tôi quá chừng.

"Ôi! Lòng tự tôn
mù quáng?" D’Artagnan nghĩ.

- Vả chăng, chính cậu,
- Porthos nói, - cậu đã chẳng luôn luôn vẫn dùng một cái thằng hầu đấy sao? Cái
thằng tốt bụng, can đảm và thông minh… tên nó là thằng gì nhỉ?

- Planchet. Tôi đã gặp
lại nó, nhưng nó không phải là thằng hầu nữa.

- Thế nó là gì?

- Này nhé! Cậu biết
đấy, với một nghìn sáu trăm livres mà nó kiếm được trong cuộc bao vây thành La
Rochelle(2) do mang bức thư đến cho Lord de Winter(3) hắn đã dựng một cửa hàng
nhỏ ở phố Lomba, và trở thành chủ hiệu mứt kẹo.

(2) La Rochelle - một thành phố cảng ở tây bắc nước
Pháp trước do những người theo đạo Tin lành chiếm giữ chống lại chính quyền
trung ương, họ được nước Anh chi viện.

(3) Lord de Winter là một nhà quý tộc Anh, anh chồng
của Milady trong tập truyện trước. Sau một cuộc đấu kiếm thua, được D’Artagnan
tha chết, ông trở
thành bạn thân của anh.

- A! Nó là chủ hiệu mứt
kẹo phố Lombards à? Thế vì sao nó lại đi hầu cậu?

- À nó đang phải trốn
tránh, - D’Artagnan đáp, - và nó sợ bị nguy hại.

Và chàng ngự lâm quân
kể lại cho bạn nghe chuyện anh đã gặp lại Planchet như thế nào.

- Bạn thân mến ơi, -
Porthos nói, - có phải vì người ta nói với cậu rằng một hôm Planchet tổ chức
cứu thoát Rochefort nên cậu đã che giấu hắn phải không?

- Không hẳn như vậy.
Nhưng biết làm thế nào, các biến cố làm thay đổi con người.

- Không còn gì đúng
hơn, - Porthos nói, - nhưng có cái không thay đổi, hoặc thay đổi thành tốt hơn,
đó là rượu vang. Cậu thử nếm thứ này xem, đó là chính cống nho gốc Tây Ban Nha
mà anh bạn Arthos của chúng ta rất thích, vang Xérès đấy.

Vừa lúc ấy viên quản lý
đến hỏi ý kiến ông chủ về thực đơn ngày hôm sau và về chuyến đi săn dự định.

- Mouston này, -
Porthos nói, - binh khí của ta vẫn còn tốt đấy chứ?

D’Artagnan bắt đầu gõ
nhịp trên bàn để che giấu sự lúng túng của mình.

- Binh khí của đức ông
ấy à? - Mousqueton hỏi, - binh khí nào cơ ạ?

- Thằng quỷ! Cái bộ yên
cương ấy.

- Yên cương nào ạ?

- Yên cương trận mạc
chứ còn gì.

- À, thưa đức ông,
vâng. Tôi chắc là như vậy.

- Ngày mai cậu phải bảo
đảm đấy, và nếu cần thì lau chùi cẩn thận. Ngựa đua tốt nhất của ta là con nào?

- Con Vulcain ạ?

- Thế con trường sức
nhất?

- Con Bayard ạ?

- Còn cậu, cậu thích
con nào?

- Thưa đức ông, tôi thích con
Rustaud; đó là một con ngựa hay, tôi dùng thật là hợp tuyệt diệu.

- Lực lưỡng phải không?

- Đó là giống Normand
lai với Mecklembourg, cứ là đi cả ngày lẫn đêm.

- Việc của ta đó. Cậu
cho ba con vật ấy ăn uống, nghỉ ngơi cho khỏe, cậu lau chùi binh khí cho ta;
thêm nữa các súng ngắn cho cậu và một con dao săn.

- Thưa đức ông, chúng
ta làm một cuộc viễn du à? - Mousqueton hỏi vẻ lo lắng.

Cho đến lúc ấy,
D’Artagnan mới chỉ bâng quơ gõ nhịp, bây giờ anh đập một nhịp hành khúc.

- Còn hơn thế nữa kia,
- Porthos nói.

- Chúng ta làm một cuộc
viễn chinh ư, thưa ông? - Viên quản lý nói, mặt từ màu hồng chuyển sang trắng
bệch.

- Chúng ta trở lại
phụng sự, Mouston ạ? - Porthos vừa đáp vừa cố vấn bộ ria mép để lấy lại cho nó
cái vẻ vũ dũng đã mất.

Những lời ấy vừa mới
buông ra thì Mousqueton đã bị một cơn run rẩy làm rung rinh và đôi má xệ to
tướng trắng nhợt như đá; hắn ta nhìn D’Artagnan, vẻ trách móc nhẹ nhàng khó tả
mà viên sĩ quan không thể chịu đựng mà không cảm thấy rầu rĩ trong lòng; rồi
hắn ta loạng choạng với giọng nghẹn ngào, hắn nói:

- Phụng sự! Phụng sự
trong quân đội nhà vua.

- Phải và không phải.
Chúng ta lại đi vào trận mạc, tìm kiếm mọi chuyện phiêu lưu, rốt cuộc là sống
lại cuộc đời xưa kia.

Cái tiếng cuối cùng đập
vào Mousqueton như một tiếng sét. Chính cái xưa kia đến là khủng khiếp ấy nó
làm nên cái bây giờ đến là êm đềm!

- Ôi lạy Chúa! Tôi đang
nghe cái gì thế nhỉ? - Với
một cái nhìn còn van vỉ hơn cái nhìn trước, Mouston nói với D’Artagnan.

- Biết làm thế nào
được, Mouston tội nghiệp của tôi ơi, - D’Artagnan nói, - cái số mệnh…

Mặc dầu D’Artagnan đã
cẩn thận không gọi xếch mé và cho tên hắn cái kích thước mà hắn khao khát,
Mousqueton vẫn bị một đòn không kém, và cái đòn khủng khiếp đến nỗi hắn bước ra
mà lòng dạ rối bời, quên cả khép cửa lại.

- Cái thằng Mousqueton
hiền lành ấy, nó bực tức vì vui mừng đấy mà, - Porthos nói với giọng mà
Don-Quichotte phải dùng để động viên Sancho buộc lại yên cương con lừa khi đi
làm một chiến trận cuối cùng.

Còn lại hai người, họ
xoay ra bàn chuyện tương lai và xây đắp hàng nghìn lâu đài trên bãi cát. Rượu
vang ngon của Mousqueton đã khiến họ trông thấy ở D’Artagnan một viễn cảnh ngời
sáng những đồng tiền vàng và đồng pistol, ở Porthos là dải băng xanh lơ và tấm
áo choàng công tước. Thực tế là họ ngủ gục ngay trên bàn ăn khi người ta vào mời họ sang giường ngủ.

Tuy nhiên từ hôm sau
D’Artagnan đã làm cho Mousqueton vững dạ hơn, anh nói rằng chắc chắn chiến
tranh sẽ chỉ diễn ra ở trung tâm Paris vả đến tầm lâu đài Vallon ở
gần Corbeil, đến Bracieux ở gần Melun, và đến Pierrefonds ở giữa Compiègne
và Villers-Cotterêts.

- Nhưng, tôi thấy hình
như xưa kia… - Mousqueton rụt rè nói.

- Ồ, bây giờ người ta
không làm chiến tranh theo kiểu ngày xưa. Bây giờ là chuyện ngoại giao. Cứ hỏi
Planchet mà xem.

Mousqueton đi hỏi
Planchet bạn cũ của mình thì Planchet xác minh mọi điểm mà D’Artagnan nói; song
lẽ anh ta nói thêm
rằng trong cuộc chiến tranh này, các tù binh có nguy cơ bị treo cổ.

- Gớm nhỉ! - Mousqueton
nói, - có lẽ tôi thích cuộc vây thành La Rochelle hơn.

Còn Porthos, sau khi đã
cho giết một con hoẵng để đãi khách, sau khi dẫn khách đi thăm từ cánh rừng lên
núi, rồi từ núi đến ao hồ của mình, sau khi đã cho xem tất cả các chó săn, chó
đàn và con Gredinet của mình, rốt cuộc là tất cả những gì mình có, và cho làm
lại ba bữa ăn thịnh soạn nhất, anh hỏi D’Artagnan những lời chỉ dẫn cuối cùng
và ông khách buộc lòng phải từ giã bạn để tiếp tục lên đường.

- Này, bạn thân mến ơi!
- Vị sử giả nói: - Tôi phải mất bốn ngày để đi từ đây đến Blois, một ngày
ở lại đây, ba hoặc bốn ngày trở về Paris. Vậy một tuần nữa cậu ra đi với
bộ hạ nhé; cứ đến phố Tiquetonne, khách sạn "Con dê cái nhỏ" và đợi
tôi trở về.

- Đồng ý. - Porthos
nói.

- Còn tôi, - D’Artagnan
nói, - tôi sẽ đi một chuyến chẳng hi vọng gì đến chỗ Arthos; nhưng mặc dầu tôi
tin rằng anh ta đã trở thành bất lực, ta vẫn cứ phải đối đãi tử tế với bạn bè.

- Nếu tôi đi với cậu, -
Porthos nói, - có lẽ cũng hay cho mình đấy.

- Rất có thể, và tôi
cũng vậy, - D’Artagnan nói, - nhưng cậu sẽ chẳng còn thì giờ để sửa soạn đâu.

- Đúng thế. - Porthos
nói. - Vậy cậu đi nhé và can đảm lên; còn tôi, tôi đang hăng hái có thừa.

- Thế thì tuyệt lắm? -
D’Artagnan nói.

Và họ chia tay nhau
trên con đường ranh giới của lãnh địa Pierrefonds mà Porthos muốn
tiễn bạn đến chỗ tận cùng của nó.

D’Artagnan đi theo con
đường Villers-Cotterêts và tự nhủ: "Ít ra ta cũng không bị lẻ loi. Cái
thằng quỷ sứ Porthos ấy vẫn còn sung sức ghê. Nếu Arthos cũng đến thì hay lắm,
chúng ta sẽ có ba người để cười vào mũi Aramis, cái thằng thày tu lắm số đào
hoa ấy."

Đến Villers-Cotterêts,
anh viết thư cho tể tướng: "Thưa Đức ông tôi đã có một người để dâng lên Các
hạ và anh ta giá trị bằng hai mươi người. Tôi sẽ đi Blois, bá tước de La Fére ở
lâu đài Bragelonne gần quanh thị trấn ấy."

Rồi anh lên đường đi
Blois, vừa đi vừa trò chuyện với Planchet, hắn là một niềm vui lớn đối với anh
trong chuyến viễn du này.