Chương 107: Hồi thứ một
trăm lẻ bảy

Cho của thừa, Giả mẫu
hiểu nghĩa lớn

Phục chức cũ, Giả Chính
đội ơn trời

Giả chính vào triều, gặp
các vị đại thần viện khu mật, lại gặp các vị vương gia, Bắc Tỉnh vương nói:

- Hôm nay chúng tôi gọi
ông đến theo chỉ ý, hỏi ông mấy việc.

Giả Chính vội vàng quỳ
xuống.

Các đại thần liền nói:

- Những việc anh ông
giao thông với quan ngoài, cậy thế mạnh áp bức người hèn, dung túng con cháu
đánh bạc, cưỡng chiếm vợ lương dân làm lẽ, nó không theo, bức hiếp đến chết,
ông có biết không!

Giả Chính thưa:

- Tôi từ khi đội ơn Chúa
thượng, nhậm chức học chính xong, đi tra xét việc phát chẩn, hết mùa đông năm
kia mới về nhà. Sau đó lại được sai đi làm các việc công trình, rồi được nhậm
chức lương đạo tỉnh Giang Tây, bị hặc về kinh, vẫn làm ở bộ Công, đêm ngày
không dám lười biếng. Tất cả mọi việc trong nhà, tôi đều không để ý xem xét.
Tôi thật là u mê không biết dạy bảo con cháu, phụ ơn thánh thượng, dám xin Chúa
thượng trị tội nặng.

Bắc Tỉnh Vương cứ thế
mà tâu lên. Được một lát, trong cung truyền chỉ vua ra, Bắc Tỉnh Vương thuật
lại rằng:

- Chúa thượng nhân việc
ngự sứ hặc tâu Giả Xá giao thông với quan ngoài, cậy mạnh áp bức người hèn,
theo lời quan ngự sử kia tâu lên thì Giả Xá đi lại với Châu Bình An, bao thầu
trong việc kiện tụng. Sau khi tra hỏi Giả Xá theo lời khai của Giả Xá thì Châu
Bình An vốn là chỗ bà con thông gia qua lại, chưa hề có can thiệp đến việc
quan. Quan ngự sứ kia cũng không nêu ra được chứng cứ rõ rệt. Duy có việc
cưỡng bức lấy quạt của anh chàng Thạch ngốc nào đó là có thật. Nhưng đó chỉ là
đồ chơi, không thể xem như việc công bức lấy của cải của lương dân. Anh chàng
Thạch ngốc kia tự tử cũng là do nó điên dại mà làm như thế, không phải việc bức
bách làm cho người ta chết. Nay hoàng thượng khoan hồng, đày Giả Xá ra nơi đài
trạm (1) làm việc để chuộc tội. Còn khoản hặc Giả Trân cưỡng chiếm vợ lương
dân làm vợ lẽ, nó không theo bức hiếp nó phải chết thì xét theo nguyên án ở đô
sát viện, thấy chị Hai họ Vưu là vợ chưa cưới của Trương Hoa, hả từ khi ở
trong thai, vì anh ta nghèo khổ tự nguyện thoái hôn. Mẹ chị Vưu bằng lòng gả
cho em Giả Trân làm vợ lẽ, không phải là cưỡng chiếm. Đến khoản chị Ba họ Vưu
tự vẫn, tự ý đem chôn, không báo quan thì xét như sau: “Chị Ba họ Vưu là em vợ
Giả Trân. Nguyên Giả Trân muốn gả chồng cho chị ta, nhân vì người ta đòi lại
vật đính hôn rồi người ngoài lại rêu rao nói xấu, nên cô ta hổ thẹn tự tử,
không phải là Giả Trân bức bách mà chết. Giả Trân là một viên chức thế tập,
chẳng biết pháp luật, chôn trộm mạng người, đáng lẽ phải trị tội nặng. Nhưng
nghĩ anh ta vẫn là con cháu nhà công thần, không nỡ làm tội nên cũng theo lệ
khoan hồng, cách chức thế tập, sai tới ven biển làm việc để chuộc tội. Giả
Dung tuổi trẻ, không liên can gì được tha bổng. Giả Chính coi việc nhà không
đúng đắn, nhưng vì làm quan ngoài đã lâu, mọi việc cũng siêng năng cẩn thận
nên miễn tội.

(1) Nơi biên phòng ngày xưa.

Giả Chính xem xong, cảm
kích chảy nước mắt, sụp lạy lia lịa, lại xin vương gia tâu hộ lòng thành của
mình.

Bắc Tỉnh vương nói:

- Ông nên lạy tạ ơn
trên, còn tâu gì nữa?

Giả Chính nói:

- Kẻ phạm tội này đội ơn
trời không xử tội nặng, đội ơn trả lại giả sản, thật là trong lòng hổ thẹn,
sẽ đem tất cả gia tài bổng lộc do tổ tiên để lại, dành dụm và sắm sửa ra đều
đưa vào của công.

Bắc Tĩnh vương nói:

- Chúa thượng đãi người
dưới nhân từ, dùng hình sáng suốt cẩn thận, thưởng phạt không sai. Nay đã đội
ơn cao sâu, trả lại tài sản, hà tất ông phải tâu thêm làm gì.

Các quan khác cũng đều
nói:

- Bất tất phải tâu điều
đó.

Giả Chính liền tạ ơn,
lại lạy tạ vương gia rồi đi ra. Sợ Giả mẫu lo lắng, ông ta vội vàng về nhà.
Bọn người nhà không biết nhà vua cho gọi Giả Chính vào là việc lành hay dữ,
nên đều ở ngoài nghe ngóng. Khi thấy Giả Chính về nhà, ai nấy mới đỡ lo,
nhưng không dám hỏi. Giả Chính vội vàng đến chỗ Giả mẫu kể lại việc được ơn
trên khoan hồng tha thứ như thế nào. Giả mẫu tuy yên lòng nhưng nghĩ lại: “hai
thế chức đều bị cách. Giả Xá phải đi đài trạm làm việc, Giá Trân phải đi ra
ven biển, nên đau lòng khóc lóc.

Hình phu nhân và Vưu thị
nghe thấy, khóc lóc mãi không thôi. Giả Chính nói:

- Xin mẹ cứ yên lòng.
anh Cả tuy phải đi làm việc ở nơi đài trạm, nhưng cũng là làm việc cho nhà
nước, không đến nổi chịu khổ; chỉ cần làm cho chu đáo là có thể phục chức. Còn
cháu Trân đang ít tuổi, cũng phái cố sức làm việc. Nếu không như thế, thì mặc
dầu cha ông có công đức để lại cũng không hưởng được lâu.

Ông ta lại nói thêm mấy
lời an ủi.

Giả mẫu xưa nay vốn
không ưa Giả Xá lắm, còn Giả Trân bên phủ Đông thì lại xa cách thêm một tầng.
Chỉ có Hình phu nhân và Vưu thị thì cứ khóc mãi.

Hình phu nhân nghĩ bụng:
“gia sản sạch không, chồng tuổi già lại phải đi xa, tuy có thằng Liễn, nhưng
xưa nay nó vốn về hùa với chú nó; nay việc gì cũng nương tựa vào chú Hai, vợ
chồng nhà nó tất nhiên lại càng theo về bên ấy. Chỉ trơ lại một mình cô độc khổ
sở, biết làm thế nào Vưu thị thì xưa nay một mình trông coi việc nhà ở phủ
Ninh. Ngoài Giả Trân, chị ta là người được tôn quý hơn cả. Vợ chồng lại vốn
thuận hòa. Nay Giả Trân mắc tội phải đi xa, gia tài bị tịch thu hết, sống nương
nhờ phủ Vinh. Tuy rằng được Giả mẫu thương yêu, nhưng dẫu sao cũng vẫn là ăn
nhờ ở đậu. Lại đèo thêm Bội Phượng, Giai Loan nữa và vợ chồng Giả Dung, đều là
người không biết sinh cơ lập nghiệp.” Chị ta lại nghĩ: “em Hai và em Ba chết
đều do chú Liễn gây nên, giờ đây bọn họ yên ổn vô sự, vợ chồng vẫn sum họp như
thường, còn mình thì chỉ sót lại mấy đứa, làm sao sống cho qua ngày?” Nghĩ đến
đó, chị ta lại khóc lóc thảm thiết.

Giả mẫu không nở lòng,
liền hỏi Giả Chính.

- Anh Cả con và cháu
Trân hiện đã thành án, có thể về nhà được không? Còn thằng Dung không việc gì,
chắc cũng được tha chứ?

- Nếu như lệ đã đặt thì
anh Cả không về nhà được. Nhưng con đã nhờ người ta thể theo tình riêng, cho
anh Cả và cháu Trân về nhà, để tiện việc sắp sửa hành lý. Trong nha môn đã
nhận lời. Chắc là cháu Dung sẽ cùng ông và cha nó đều về một thể. Xin mẹ cứ yên
lòng, để con lo liệu.

- Ta mấy năm nay già cả,
chẳng còn ra người nữa, việc nhà cũng không khi nào hỏi đến. Giờ đây bên phủ
Đông bị tịch thu hết, nhà cửa cũng xung công, không còn phải nói. Kho bạc phủ
Tây của chúng ta và đất đai ở phủ Đông, anh có biết còn lại bao nhiêu không?
Hai chú cháu chúng nó ra đi cũng phải cấp cho chúng mấy ngàn bạc mới được chứ?

Giả Chính đang không
biết tính làm sao, nghe Giả mẫu nói, nghĩ bụng: “Nếu nói rõ ra thì sợ mẹ lo.
Nhưng nếu không nói rõ, thì sợ sau này, và ngay bây giờ cũng không biết lo
liệu ra sao, ông ta liền thưa:

- Nếu mẹ không hỏi thì
con cũng không dám nói. Nay mẹ đã hỏi đến việc đó, và hiện giờ cháu Liễn cũng ở
đây, con có thể nói, hôm qua con đã xét việc ấy rồi - bạc ở kho đã hết sạch,
chẳng những đã tiêu hết, còn thiếu hụt phải mắc nợ nữa. Giờ đây việc của anh Cả
nếu không bỏ tiền ra lo nhờ người ta, mặc dù nói chúa thượng khn hồng, nhưng e
rằng chú cháu nó vẫn có điều không hay. Ngay số bạc ấy bây giờ cũng chưa biết
lấy vào đâu. Còn hoa lợi đất đai tỉnh Đông thì tô năm Dần đã tiêu sang tô năm
Mão. Trong một lúc cũng khó lòng mà xoay xở. Chỉ có cách bán những quần áo và
đồ trang sức, nhờ ơn trên không động đến để làm phí tổn cho anh Cả và cháu Trân
thôi. Còn việc ăn tiêu sau này sẽ liệu cách.

Giả mẫu nghe nói hoảng
hốt, chảy nước mắt, và nói:

- Làm sao thế? Nhà mình
mà đến nông nỗi ấy à. Ta tuy chưa từng trải, nhưng nghĩ bên nhà ta ngày trước
so với bên này còn hơn gấp mười. Cũng chỉ vì lo tô điểm hảo bộ mặt bề ngoài,
nên sau mấy năm không xảy ra việcnhư ở bên này. Nhưng cũng đã suy sụp. Không
đầy hai năm là sạch cả! Theo như anh nói, thì nhà mình không thể chèo chống
được một vài năm nữa à.

- Nếu hai thế bổng (2)
không mất thì bên ngoài còn có cách xoay xở, giờ đây người ta không còn nhìn
vào cái gì làm đảm bảo thì còn ai chịu giúp đỡ.

(2) Bỗng lộc tập chức.

Giả Chính nói đến đó,
nước mắt tràn ra:

- Nghĩ đến bà con, những
nhà nhờ tiền của mình thì nay đều cùng túng. Những nhà không nhờ gì mình lại
không chịu giúp đỡ. Hôm qua con cũng chưa tra xét kỹ, chỉ xem danh sách bọn
người nhà. Chưa nói đến tiền tiêu trên đây chẳng biết lấy vào đâu mà người hầu
hạ bên dưới cũng không nuôi được nhiều như thế.

Giá mẫu đang lo lắng,
thì thấy bọn Giả Xá, Giả Trân, Giả Dung đi vào hỏi thăm sức khỏe. Giả mẫu thấy
quang cảnh như thế, một tay nắm Giả Xá, một tay nắm Giả Trân, khóc oà lên.

Hai người tỏ vẻ hỗ thẹn,
lại thấy Giả mẫu khóc lóc, đều quỳ xuống đất. vừa khóc vừa nói:

- Con cháu chúng con hư
thân, làm hỏng mất sự nghiệp của cha ông, lại làm cho mẹ phải đau lòng, tội
chúng con thật là chết không có chỗ chôn!

Mọi người thấy quang
cảnh như thế, lại đua nhau khóc ầm lên. Giả Chính đành phải khuyên giải:

- Bây giờ trước hết phải
kiếm tiền tiêu cho hai chú cháu đã. Xem chừng chỉ ở nhà được một vài ngày, chậm
thì người ta không nghe cho đâu.

Giả mẫu nín khóc và nói:

- Thôi hai con hãy về
chuyện trò với vợ đã.

Rồi bà ta lại dặn Giả
Chính:

- Việc này không chờ
được lâu đâu! Chắc xoay xở bên ngoài cũng không ăn thua, nhỡ lại qua mất hạn
trên định thì làm sao được? Đành để ta liệu hộ cho thôi. Vả chăng cứ rối bời
lên thế này, cũng không phải là cách lâu dài.

Giả mẫu vừa nói vừa gọi
Uyên Ương đến dặn. Bọn Giả Xá ra ngoài lại cùng Giả Chính khóc lóc một hồi, kể
lể những chuyện trước đây tự ý làm càn, sau này ăn năn - và giờ đây phải ly
biệt nhau. Rồi ai nấy vợ chồng cùng nhau khóc lóc. Giả Xá

tuổi đã già, còn có thể
dứt tình ra đi. Chỉ có Giả Trân và Vưu thị làm sao rời nhau cho đành? Bọn Giả
Liễn, Giả Dung cũng chỉ biết nắm lấy cha mà khóc lóc. Dầu nói là nhẹ hơn tội
xung quân, nhưng vẫn là cảnh sinh ly tử biệt, việc đã đến thế đành phải bẩm
bụng cho qua.

Giả mẫu gọi Hình phu
nhân và Vương phu nhân cùng bọn Uyên Ương mở rộng đổ hộp lấy ra hết cả những đồ
vật dành dụm từ khi làm dâu đến nay, lại gọi bọn Giả Xá, Giả Chính, Giả Trân
đến chia cho từng phần rõ ràng. Giả mẫu cấp cho Giả Xá ba ngàn lạng và nói:

- Số bạc hiện có ở đây,
anh đem đi hai ngàn làm tiền tiêu để một ngàn cho chị ấy tiêu riêng. Đây có ba
ngàn lạng cho cháu Trân, nhưng chỉ được đưa đi một ngàn lạng, để lại hai ngàn
lạng cho vợ cháu giữ lấy. Ai nấy tự lo lấy sinh sống. Nhà cửa thì ở chung
với nhau, cơm nước thì ăn riêng. Việc hôn nhân của con Tư sau đây cũng là việc
của ta. Tội nghiệp con Phượng lo liệu bấy lâu bây giờ sạch không, cũng cho nó
ba ngàn lạng, giao cho nó giữ lấy không cho cháu Liễn tiêu. Giờ đây nó còn ốm
mê mệt thì bảo con Bình đến mà nhận về. Đây là xiêm áo của cha ông để lại cả áo
quần và đồ trang sức của ta dùng khi còn nhỏ, nay ta không dùng đến. Đồ đàn
ông thì bảo ông Cả, cháu Liễn, cháu Trân, cháu Dung đem ra mà chia nhau. Đồ đàn
bà thì bảo bà Cả, vợ cháu Trân và con Phượng đem mà chia nhau. Đây có năm trăm
lạng bạc giao cho cháu Liễn, sang năm đưa linh cữu con Lâm về Nam.

Giả mẫu phân phát xong,
lại nói với Giả Chính:

- Anh nói còn mắc nợ
người ngoài, việc đó cũng không thiếu được. Anh bảo đem số vàng này bán đi mà
trả cho người ta. Đó là bọn chúng nó phá mất của ta đấy. Anh cũng là con ta,
ta không hề có thiên vị. Bảo Ngọc đã nên cửa nên nhà, những vàng bạc và đồ vật
còn lại đây ước chừng mấy ngàn lạng, đều đã cho nó cả. Vợ cháu Châu xưa nay
ăn ở hiếu thuận với ta, thằng chắt Lan cũng tốt, ta cũng chia cho mẹ con nó
ít nhiều. Thế là công việc của ta xong xuôi.

Bọn Giả Chính thấy Giả
mẫu phân xử sáng suốt như thế, đều quỳ xuống khóc và nói:

- Tuổi già như thế, bọn
chúng con chưa có chút gì hiếu thuận. Giờ đây lại chịu ơn của người thế này.
Thật bọn chúng con lấy làm xấu hổ!

Giả mẫu nói:

- Đừng nói nhả Nếu
không, xảy ra tai vạ này thì ta còn cất đi đấy. Có điều hiện giờ người nhà
nhiều quá, chỉ có mình anh Hai đi làm việc, thì để lại ít người là đủ. Anh nên
dặn ngay bọn coi việc gọi mọi người đến đầy đủ rồi phân phối cho thỏa đáng.
Nhà nào cũng có người để sai bảo là được. Giá hôm nọ bị tịch thu cả thì làm sao
nữa. Trong nhà ta đây cũng phải bảo họ sắp xếp đứa nào nên gả thì gả đi; đứa
nào cho về thì cho về. Bây giờ tuy nhà này không xung công, nhưng anh cũng nên
giao cái vườn đi mới phải. Còn đất ruộng thì giao cho cháu Liễn xem xét đâu
đấy. Chỗ nào nên bán thì bán đi, chỗ nào nên để lại thì để lại. Nhất thiết
đừng có làm cái lối tô điểm cái vỏ bề ngoài nữa. Ta cũng nói trắng ra cho mà
biết, chứ bên nhà bà Hai còn giữ mấy lạng bạc của nhà họ Chân phương Nam, cũng
nên sai người đưa trả đi. Giả phỏng lại xảy ra việc gì thì không phải là bọn
họ tránh vỏ dưa lại dẫm phải vỏ dừa hay sao.

Giả Chính vốn là người
không biết lo liệu việc nhà, khi nghe Giả mẫu nói, thì nhất nhất vâng lời, nghĩ
bụng: “Mẹ mình thật là người biết xử trí việc nhà, chỉ tại bọn mình hư thân
làm hỏng hết đấv thôi”. Giả Chính thấy Giả mẫu nhọc mệt, liền mời nghỉ ngơi để
di dưỡng tinh thần. Giả mẫu lại nói:

- Những đồ vật của ta
còn lại cũng chẳng là bao. Chừng khi ta chết, để sử dụng vào việc hậu sự cho
ta. Còn thừa bao nhiêu thì cho bọn a hoàn hầu hạ ta.

Bọn Giả Chính nghe đến
đó, càng thêm thương cảm. Mọi người đều qùy xuống nói:

- Xin mẹ bớt lo. Mong
sao cho bọn con nhờ phúc ấm của mẹ ít lâu nữa, được ơn trên thương đến, lúc
bấy giờ, sẽ lo lắng trông nom việc nhà để chuộc lỗi trước là phụng thờ mẹ đến
trăm tuổi.

Giả mẫu nói:

- Ta mong sao cho được
như thế mới tốt. Ta có chết đi cũng còn mặt mũi mà nhìn cha ông. Các người
đừng tưởng rằng ta là người chỉ biết hưởng phú quý mà không chịu được bần
cùng! Chẳng qua mấy năm nay thấy bọn các người làm ra vẻ bề thế ta đành cứ để
mặc, nói nói cười cười, di dưỡng con người đấy thôi. Ngờ đâu vận nhà suy sụp
đến nông nỗi này! Nếu nói đến việc tiếng cả nhà không thì ta đã biết lâu rồi.
Nhưng vì ăn ở quen nết, trong một lúc khó lòng thay đổi mà thôi. Nay nhân dịp
này thu hẹp lại, giữ lấy nếp nhà, nếu không người ta sẽ chê cười cho. Các người
còn chưa biết, chỉ tường rằng ta thấy cùng túng thì hoảng lên muốn chết. Bụng
ta nghĩ là nghĩ đến công nghiệp vô cùng lớn lao của cha ông. Ngày nào ta cũng
trông nom cho các người hơn cha ông, biết giữ được thanh danh. Ai ngờ hai chú
cháu nhà nó lại làm cái trò như thế.

Giả mẫu đương nói miên
man thì thấy bọn Phong Nhi hoảng hốt chạy đến

- Hôm nay mợ chúng tôi
nghe thấy việc ngoài như thế, khóc lóc một hồi, bây giờ thở không được. Chị
Bình bảo tôi đến trình bà lớn.

Phong Nhi nói chưa xong.
Giả mẫu nghe thấy liền hỏi:

- Nó thế nào rồi?

Vương phu nhân trả lời
thay:

- Hiện giờ nghe nói nó
nguy cấp.

Giả mẫu đứng dậy nói:

- Chà? Cái bọn oan gia
này, làm ta chết mất!

Nói xong bảo người dìu
đi, định thân hành đến thăm.

Giả Chính vội vàng ngăn
lại và khuyên:

- Mẹ nãy giờ đau lòng
mãi, lại lo liệu công việc, bây giờ cần nghỉ một chút. Dầu cháu nó có việc gì
thì chỉ bảo nhà con qua thăm đựơc. Mẹ hà tất phải đi sang làm gì? Nếu mẹ lại
thương cảm nữa thì có việc gì không hay, con biết xử trí ra sao?

Giả mẫu nói:

- Các anh cứ đi, chốc
nữa sẽ lại đây, ta có chuyện muốn nói.

Giả Chính không dám nói
nhiều, đành phải đi ra, lo liệu việc anh và cháu lên đường, lại báo Giả Liễn
chọn người theo hầu.

Giả mẫu gọi Uyên Ương
sai người mang những đồ vật cho Phượng Thư theo bà ta đi sang. Lúc đó Phượng
Thư đang bị khí quyết (3). Bình Nhi khóc lóc sưng cả mắt. Nghe nói Giá mẫu dẫn
bọn Vương phu nhân đến, chị ta vội vàng ra đón tiếp. Giả mẫu liền hỏi:

 (3) Bị khí
ngược lên, giá lạnh chân tay

- Giờ nó ra sao rồi?

- Giờ đã hơi đỡ. Cụ đã
đến đây, xin mời vào thăm mợ ấy một chút.

Nói xong, Bình Nhi theo
Giả mẫu vào, rồi vội vàng chạy trước, khẽ vạch màn ra. Phượng Thư mở mắt
nhìn, thấy Giả mẫu đi vào trong bụng rất là hổ thẹn. Ban đầu chị ta tưởng bọn
Giả mẫu giận mình, không còn yêu thương nữa, sống chết cũng mặc. Không ngờ
thấy Giả mẫu thân hành đến thăm, trong bụng chị ta khoan khoái, cảm thấy nhẹ
nhàng, liền muốn gắng gượng ngồi dậy. Giả mẫu bảo Bình Nhi giữ lại và nói:

- Đừng có gắng dậy! Cháu
có đỡ không?

Phượng Thư rưng rưng
nước mắt, nói:

- Cháu hơi đỡ rồi. Từ
khi nhỏ cháu qua đây, bà và thím yêu cháu biết chừng nào. Ngờ đâu phúc phận của
cháu mo manh, bị ma quỉ xui giục, như người mất hồn. Đối với bà và cha mẹ
chồng, cháu chưa tròn chút lòng hiếu thảo để người vui lòng.

Thế mà bà và thím còn
cho cháu là người, bảo giúp đỡ lo liệu, việc nhà để đến nỗi cháu làm cho
thất điên bát đảo, giờ cháu còn mặt mũi nào nhìn thấy bà và thím nữa. Hôm nay
bà và thím lại thân hành đến đây, cháu làm sao cho xứng đáng, chỉ sợ sống được
ba hôm thì lại giảm đi hai hôm thôi.

Nói xong, chị ta nghẹn
ngào nức nở.

Giả mẫu nói:

- Những việc ấy là do
bên ngoài gây ra, can gì đến cháu. Ngay cả những đồ vật của cháu bị người ta
lấy đi cũng chẳng đáng kể. Hiện giờ ta đưa đến cho cháu một ít đồ vật, cháu hãy
xem đây.

Nói đến đó, bà ta hầu
đưa đồ vật đến cho Phượng Thư xem. Phượng Thư vốn là người tham lam không biết
chán, của cải bị tịch thu hết sạch, cố nhiên là đau xót, lại sai người ta
trách móc, chính là lúc không muốn sống nữa. Nay thấy Giả mẫu vẫn thương mình.
Vương phu nhân cũng không trách giận mà vẫn đến an ủi mình, lại nghĩ đến Giả
Liễn không bị can gì, trong bụng cũng đỡ lo. Chị ta liền dập đầu trước Giả
mẫu và nói:

- Xin bà yên lòng, nếu
nhờ phúc ấn của bà mà bệnh cháu khỏe được thì cháu tình nguyện làm con hầu sai
vặt, hết lòng hết sức hầu hạ bà và thím.

Giả mẫu nghe chị ta nói
ra vẻ thương tâm. Bất giác rơi nước mắt. Bảo Ngọc xưa nay là người chưa từng
trải qua sóng gió bao giờ, trong lòng chí huyết yên vui, không biết lo lắng,
bây giờđi đến đâu cũng đều là chuyện khóc lóc, nên lại càng ngơ ngác, thấy
người ta khóc cũng khóc theo. Phượng Thư thấy mọi người lo buồn, lại phải
gắng gượng nói mấy câu an ủi Giả mẫu và năn nỉ:

- Mời bà và thím về, khi
nào cháu đỡ, cháu sẽ qua bái tạ.

Nói xong, chị ta ngước
đầu lên. Giả mẫu bảo Bình Nhi:

- Con hầu hạ cho tử tế,
thiếu cái gì sang bên ta mà lấy.

Nói đến đó, Giả mẫu cùng
bọn Vương phu nhân toan về phòng mình, thì nghe hai ba chỗ có tiếng khóc. Giả
mẫu trong lòng thương hại, liền bảo Vương phu nhân về, và bảo Bảo Ngọc- cháu
sang chào bác và anh, tiễn đưa một lúc rồi về

ngay.

Giả mẫu nằm trên giường
chảy nước mắt; may có bọn Uyên ương dùng đủ mọi cách để khuyên giải, nên cũng
tạm yên.

Chuyện biệt ly đau
thương của bọn Giả Xá, hãy tạm gác laã. Nay nói đến bọn người nhà theo đi,
chẳng có ai bằng lòng cả, trong họ không khỏi oán giận, kêu van rầm trời. Thật
là sinh ly còn đau buồn hơn là tử biệt. Người nhìn thấy lại càng đau lòng hơn
người trong cuộc. Cả một tòa phủ Vinh đầy những người khóc kêu gào.

Giả Chính là người rất
giữ khuôn phép, về mặt cương thường luân lý cũng rất chu đáo. Sau khi cầm tay
từ biệt bọn Giả Xá, ông ta tự cưỡi ngựa đi trước ra đếnngoài thành, nâng chén
tiễn đưa lại dặn dò:

- Nhà nước bao giờ cũng
thương đến con nhà công thần, phải ra sức báo đền cho xứng đáng...

Bọn Giả Xá gạt nước mắt,
chia tay từ biệt.

Giả Chính dẫn Bảo Ngọc
về nhà, chưa kịp vào cửa thì khi ấy ở ngoài có một số người đang lao nhao nói:

- Hôm nay có chỉ nhà vua
cho Giả Chính thưa kế chức Vinh quốc công.

Bọn người ấy đòi tiền
mừng. Nhưng những người canh cửa cãi:

- Chức thế tập của nhà
đây, thì người nhà đây thừa kế, có gì mà bảo tin mừng!

Bọn người kia nói:

- Vinh dự của chức thế
tập. So với bất cứ quan chức lại càng khó hơn. Ông Cả nhà các anh làm mất đi,
không mong gì lại được nữa. Nay nhờ ơn thánh thượng như trời bể. Lại cho anh
Hai thừa kế. Đó là việc nghìn năm hiếm có, sao lại không cho tiền mừng?

Hai bên đang cãi cọ nhau
thì Giả Chính vừa về. Người nhà trình lại, ông ta cũng mừng, nhưng vì do anh
mình phạm tội, nên mới đến thế. Nghĩ cảm cảnh lại chảy nước mắt. Ông ta vội
vàng chạy vào báo với Giả mẫu. Giả mẫu cố nhiên là mừng rỡ liền nắm lấy Giả
Chính nói mấy câu dặn dò phải siêng năng cố gắng để báo ơn vua.

Vương phu nhân đang sợ
Giả mẫu đau lòng, đến để yên ủi nghe nói lại được phục chức thế tập cũng lấy
làm mừng. Chỉ có Hình phu nhân và Vưu thị trong lòng đau khổ, nhưng không tiện
nói ra.

Bọn bà con bạn hữu ở
ngoài quen thói xu phụ thế lợi. Ban đầu thấy nhà họ Giả có việc đều tránh xa
không đến; nay thấy Giả Chính được tập chức, biết là vua còn yêu, nên mọi người
đều đến mừng. Ngờ đâu Giả Chính tính tình thật thà, thấy mình thừa kế chức tước
của anh nên trong bụng đâm ra buồn bực, chỉ biết cảm kích ơn vua mà thôi. Hôm
sau, Giả Chính vào cung tạ ơn, lại làm tờ tâu xin đem nhà vườn được trả lại nộp
vào của công.

Trong nội đình xuống chỉ
bảo không cần phải như thế. Giả Chính mới yên tâm về nhà.Từ sau tuân theo phận
của mình mà làm công việc. Nhưng cảnh nhà tiêu điều, tiền thu vào không đủ chi
ra. Giả Chính lại không biết đưa đón với bên ngoài. Bọn người nhà thấy Giả
Chính thật thà. Phượng Thư tâm đau không thể trông nom việc nhà. Giả Liễn thì
ngày càng túng thiếu, khó lòng tránh khỏi việc cầm nhà bán đất. Mấy tên người
nhà có tiền, sợ Giả Liễn làm rầy rà, đều vờ ra bộ túng bấn để trốn tránh, thậm
chí họ xin phép nghỉ rồi không đến, ai nấy lo tìm đường khác làm ăn.

Riêng có Bao Dũng tuy là
người mới đến, lại gặp lúc phủ Vinh rắc rối, anh ta vẫn hết lòng lo lắng công
việc. Thấy bọn người kia lừa dối chủ nhà, anh ta thường thường bực bội. Nhưng
không thể nói được, nên đâm ra tức giận, hằng ngày cứ ăn rồi lại ngủ. Bọn
người kia giận anh ta không chịu hùa theo mình, liền nói với Giả Chính rằng anh
ta cả ngày chỉ uống rượu sinh sự, không làm việc gì cả.

Giả Chính nói:

- Hãy mặc kệ đấy.. Anh
ta là do họ Chân cử đến, không tiện nói ra. Thôi đành như thêm một người ăn
nữa, tuy nói là túng, nhưng cũng không chi một người.

Ông ta cũng không bảo
đuổi đi.

Bọn người kia lại nói
với Giả Liễn về Bao Dũng như thế nào. Nhưng Giả Liễn cũng không dám tự mình tác
oai tác phúc đành để mặc đấy.

Một hôm, Bao Dũng bực
mình, uống mấy chén rượu, rồi đi chơi rong ở con đường trước phủ Vinh. Bỗng
thấy hai người đang nói chuyện với nhau. Một người nói:

- Anh xem? Tòa phủ lớn
như thế, trước đây bị tịch biên, không biết nay ra sao rồi?

Người kia nói:

- Nhà họ làm gì mà suy
sụp được? Nghe nói có bà quí phi là con gái nhà ấy, tuy bà ta chết rồi, nhưng
vẫn có thế lực. Vả lại, hồi thường thấy những người qua lại với họ đều là các
bậc vương, công, hầu, bá cả, thiếu gì người giúp đỡ? Ngay quan phủ doãn lệnh
này, trước nhận chức ở bộ hình, cũng là một nhà với họ đấy.

Không nhẽ có những người
như thế mà không bênh vực được hay sao?

Một người lại nói:

- Anh ở đây mà chẳng
hiểu gì cả. Người khác không nói làm gì, chứ ông Giả ấy thì lại ghê lắm! Tôi
thường thấy ông ta qua lại với hai phủ. Trước đây quan ngự sử tuy có hặc chúa
thượng còn bảo quan phủ doãn tra cứu rõ ràng sự thực rồi mới xử. Anh có biết
ông ta làm thế nào không? Ông vốn nhờ ơn cửa hai phủ, nhưng sợ người ta nói
bênh vực người cùng họ, liền chơi một vố rất đau, cho nên hai phủ mới đến nỗi
bị tịch biên

- Anh nói thế tình ngày
nay có ghê hay không?

Hai người ấy vô tâm nói
chuyện suông, không biết ở bên cạnh có người theo nghe được rõ ràng. Bao Dũng
trong bụng nghĩ thầm: “thiên hạ lại có hạng người như thế! Nhưng không biết họ
là bà con thế nào với ông lớn nhà mình. Ta mà gặp thì ta đánh cho một trận bỏ
xác, có xảy ra việc thì ta chịu tội “.

Bao Dũng say rượu đang
nghĩ ngợi lung tung, chợt nghe bên kia có tiếng dẹp đường đi tới. Bao Dũng đứng
xa xa, nghe hai người kia thì thầm nói với nhau:

- Người đi tới là Giả
đại nhân đấy.

Bao Dũng nghe nói trong
bụng tức giận, nhân có hơi men. liền quát to:

- Đồ vô lương tâm! Tại
sao mà quên ơn họ Giả nhà ta!

Vũ Thôn ngồi trong kiệu,
nghe một chữ giả, liền để ý xem, thấy là một người say rượu, cũng không để ý,
cứ việc đi qua. Bao Dũng đang say, chẳng hiểu hay dở, liền hớn hở thích chí đi
về trong phủ, hỏi lại người bạn,mới biết ông quan mình

vừa gặp là do phủ Vinh
đề cử lên. Anh ta khoe:

- Ông ấy không nghĩ đến
ơn xưa, lại làm hại nhà mình. Khi nãy gặp ông ấy, tôi mắng cho mấy câu, ông ấy
không dám nói gì.

Bọn người nhà ở phủ Vinh
vốn ghét Bao Dũng, nhưng không làm sao được, vì chủ nhà cứ để mặc anh ta. Nay
thấy anh ta gây chuyện, nhân khi Giả Chính rảnh việc, họ liền đem chuyện anh ta
uống rượu sinh sự trình với Giả Chính.

Lúc bấy giờ, Giả Chính
đang sợ tiếng tăm, nghe bọn người nhà nói, liền nổi giận, gọi Bao Dũng đến mắng
mấy câu!

Vì không tiện trách phạt
nặng nên cho anh ta ra coi vườn, không cho đi lại bên ngoài. Bao Dũng là người
tính khí thẳng thắn, đến ở với chủ, thì hết lòng giúp chủ, không ngờ Giả Chính
nghe lời người khác lại mắng anh ta. Anh ta cũng không dám cãi lại, đành phải
thu xếp đồ đạc, vào vườn trông nom và vun tưới cây cỏ.