Ký ức
sớm nhất của Tengo là hồi anh một tuổi rưỡi. Mẹ anh cởi áo sơ mi, tuột quai chiếc
váy lót dài màu trắng xuống, để một người đàn ông không phải cha anh mút vú.
Trên giường trẻ sơ sinh có một đứa bé trai, có lẽ đó là Tengo. Anh quan sát bằng
ánh mắt của kẻ ngoài cuộc. Hay đó là người anh em song sinh với anh? Không,
không phải. Đứa bé nằm đó có lẽ chính là Tengo hồi một tuổi rưỡi. Trực giác cho
anh biết điều đó. Đứa bé ấy nhắm mắt, thở nhẹ và đang ngủ. Đối với Tengo, đây
là ký ức ban sơ nhất của đời anh. Cảnh tượng diễn ra trong chừng mười giây ấy
đã in hằn rõ nét lên bức tường của ý thức trong anh. Không có trước, mà cũng chẳng
có sau. Như trên đỉnh tháp trên con phố bị nhấn chìm trong nước lũ, ký ức ấy trồi
lên lẻ loi, đơn độc giữa mặt nước đục ngầu.

Mỗi lần
có cơ hội, Tengo đều hỏi thăm những người xung quanh: Cảnh tượng sớm nhất trong
đời mà anh còn nhớ là năm mấy tuổi? Với rất nhiều người, đó là hồi bốn hoặc năm
tuổi. Sớm nhất cũng không trước ba tuổi, trẻ con mới có thể quan sát và nhận thức
cảnh tượng xung quanh mình như những sự việc có tính logic nhất định. Ở giai đoạn
trước đó, tất cả những cảnh tượng đập vào mắt đều chỉ là trạng thái hỗn độn
không thể nào lý giải. Thế giới giống như một bát cháo loãng, dinh dính sền sệt,
không hình hài, không sao nắm bắt được. Chúng còn chưa kịp hình thành ký ức
trong não bộ thì đã lướt vèo qua cửa sổ.

Đương
nhiên một đứa trẻ mới tuổi rưỡi đầu không thể nào suy xét được ý nghĩa cái cảnh
tượng người đàn ông không phải cha mình mút vú mẹ mình ấy. Điều đó thì đã rõ.
Vì vậy, nếu ký ức này của Tengo là chuẩn xác thì chắc là anh chẳng suy xét gì,
mà chỉ in lại cảnh tượng như nó vốn có vào võng mạc mà thôi. Cũng giống như máy
ảnh coi vật thể chỉ đơn thuần là sự kết hợp giữa ánh sáng và bóng, rồi ghi lại
một cách máy móc lên tấm phim. Thế rồi, cùng với sự trưởng thành của ý thức,
hình ảnh được lưu trữ và cố định lại trong đầu ấy dần dần được phân tích, được
trao cho ý nghĩa. Thế nhưng, chuyện ấy rốt cuộc có xảy ra trong hiện thực hay
không? Não bộ một đứa trẻ sơ sinh có khả năng lưu trữ một hình ảnh như vậy hay
không?

Hay
đây chỉ là một ký ức giả? Mọi thứ đều do ý thức sau này của anh tùy tiện hư cấu
ra, vì một mục đích và ý đồ nào đó? Về khả năng ấy, Tengo cũng từng suy nghĩ rất
kỹ càng, và đi đến kết luận “hẳn là không phải”. Nếu nói đó là hư cấu thì ký ức
ấy quá đỗi rõ ràng, quá đỗi có sức thuyết phục. Ánh sáng, mùi vị, nhịp tim
trong ký ức đó: Những cảm giác thực tại ấy đều khó mà từ chối và không thể lầm
lẫn được. Hơn nữa, nếu giả định là cảnh tượng ấy có thực thì rất nhiều sự việc
sẽ có thể giải thích được rành mạch rõ ràng, bất luận là trên góc độ logic hay
cảm tính.

Đoạn
hình ảnh rõ nét kéo dài chừng mười giây ấy thường bất ngờ hiện lên trước mắt
anh. Không có dấu hiệu báo trước, mà cũng chẳng hề do dự. Thậm chí một tiếng gõ
cửa cũng không. Nó đến với Tengo đường đột, giữa lúc anh ngồi trên xe điện, lúc
anh đang viết công thức toán lên bảng, lúc anh ăn cơm, lúc anh đang ngồi đối diện
với ai đó chuyện trò (như lần này chẳng hạn). Tựa như một cơn sóng thần im lặng,
nhưng vô phương chống đỡ, cuồn cuộn ập tới. Chưa kịp định thần thì nó đã lù lù ở
ngay trước mặt khiến tay chân anh hoàn toàn tê cứng. Dòng chảy thời gian đột
nhiên dừng lại. Bầu không khí xung quanh loãng đi, không thể nào hít thở một
cách bình thường được. Mọi người và sự vật xung quanh đều không còn liên quan đến
anh nữa. Bức tường chất lỏng cao ngút ấy hoàn toàn nuốt chửng anh. Mặc dù cảm
thấy thế giới đã bị khóa trong đêm đen, ý thức anh không vì thế mà mơ hồ. Nó chỉ
đang bị bẻ ghi. Ý thức, xét một cách cục bộ, thậm chí còn trở nên nhanh nhạy
hơn trước. Không sợ hãi. Nhưng lại không sao mở mắt ra được. Mí mắt bị khóa chặt.
Tiếng động xung quanh xa dần. Thế rồi hình ảnh quen thuộc ấy hết lần này đến lần
khác được hắt lên màn chiếu của ý thức. Mồ hôi túa ra khắp người. Có thể cảm thấy
được phần áo lót dưới nách đã ướt sũng. Toàn thân bắt đầu run lên nhè nhẹ. Tim
đập nhanh hơn, mạnh hơn.

Nếu
có người khác ở đó, Tengo sẽ làm bộ như đột nhiên bị choáng. Mà trên thực tế
thì chuyện này rất giống với cảm giác đột nhiên bị choáng. Chỉ một lúc sau, tất
cả sẽ trở lại bình thường. Anh lấy khăn tay trong túi ra, che miệng lại, ngồi bất
động. Rồi anh giơ tay lên tỏ ý: Không sao, không cần lo lắng. Tình trạng này có
lúc kết thúc trong vòng ba mươi giây, cũng có khi kéo dài hơn một phút. Trong
khoảng thời gian đó, hình ảnh sẽ tự động chiếu đi chiếu lại, nếu so với băng
video thì giống như được đặt ở chế độ repeat. Mẹ anh buông quai chiếc váy lót
dài xuống, một người đàn ông lạ đang bú mút núm vú vươn cao của bà. Mẹ anh nhắm
mắt, há miệng thở hổn hển. Mùi hương thân quen của sữa mẹ lan tỏa nhè nhẹ. Đối
với một đứa trẻ sơ sinh, khứu giác là giác quan thính nhạy nhất. Khứu giác cho
biết rất nhiều điều. Đôi khi là mọi thứ. Không có âm thanh gì. Không khí là một
thứ dịch thể dính nhớp mơ hồ. Thứ nghe thấy được chỉ là tiếng tim đập yếu ớt của
chính bản thân mình.

Nhìn
đi! Bọn họ nói. Chỉ được nhìn cảnh này thôi! Bọn họ nói. Mày chỉ có thể ở đây,
không thể đi đâu được! Bọn họ nói. Những thông điệp ấy lặp đi lặp lại rất nhiều
lần.

Cơn
“bộc phát” lần này kéo dài rất lâu. Tengo nhắm nghiền hai mắt, cũng như những lần
trước, lấy khăn bịt miệng, nghiến chặt hàm răng. Không hiểu tình trạng ấy kéo
dài bao lâu. Anh chỉ có thể căn cứ vào mức độ mệt mỏi của cơ thể mà ước đoán
khi mọi chuyện đã đi qua. Thể lực tiêu hao khủng khiếp. Lần đầu tiên anh cảm thấy
mệt mỏi như vậy. Phải mất một lúc lâu anh mới mở mắt ra được. Mặc dù ý thức đã
tranh thủ giành lại sự tỉnh táo từ trước, cơ thịt và hệ thống nội tạng lại từ
chối không tuân theo mệnh lệnh của bộ não. Giống như lũ động vật ngủ đông bị nhầm
lẫn mùa vụ, tỉnh dậy sớm hơn so với dự định.

“Này,
Tengo!” Có người gọi anh từ lúc nãy. m thanh ấy dường như mơ hồ vẳng lên từ dưới
đáy sâu trong hang động. Tengo nhớ ra đó chính là tên mình. “Sao thế! Vẫn bệnh
cũ hả? Có ổn không?” âm thanh ấy nói. Lần này thì đã gần hơn một chút.

Cuối
cùng Tengo cũng mở mắt, điều chỉnh lại tiêu điểm, chăm chú nhìn xuống bàn tay
phải mình đang bám chặt mép bàn. Xác định lại rằng thế giới này vẫn tồn tại,
còn chưa phân rã, bản thân anh cũng vẫn tồn tại và là chính anh. Tuy vẫn còn
chút cảm giác tê liệt, nhưng đó đích thực là bàn tay phải của anh. Còn cả mùi mồ
hôi nữa. Thứ mùi dữ dội kì lạ thường ngửi thấy khi đứng trước lồng nhốt động vật
trong vườn bách thú. Nhưng không nghi ngờ gì, đó chính là mùi của anh tỏa ra.

Cổ họng
khô khốc. Tengo với tay cầm chiếc cốc thủy tinh trên bàn ăn lên, cẩn thận không
để nước bắn ra ngoài, uống hết nửa cốc còn lại. Ý thức dần trở về chỗ cũ, cảm
giác của cơ thể cũng hồi phục lại bình thường. Anh đặt cốc xuống, lấy khăn tay
lau khoé miệng.

“Xin
lỗi, tôi ổn rồi,” anh nói, đoạn xác nhận lại người ngồi đối diện với mình là
Komatsu. Hai người đang bàn công chuyện trong một quán cà phê gần ga Shinjuku.
Tiếng nói chuyện xung quanh nghe cũng đã bình thường trở lại. Hai người ngồi
bàn bên cạnh đang nhìn về phía này như thể ngờ vực có chuyện gì đó. Có nhân
viên phục vụ nét mặt lộ vẻ bất an đang đứng ở gần đó. Có lẽ cô lo anh sẽ nôn oẹ
ra ngế. Tengo ngẩng mặt lên, mỉm cười với cô, đoạn khẽ gật gật đầu. Như thể muốn
nói: Không có gì, không cần lo lắng.

“Liệu
có phải một loại bộc phát gì không?” Komatsu hỏi.

“Không
có gì nghiêm trọng lắm đâu. Chỉ là cảm giác choáng váng khi đột nhiên đứng dậy
thôi. Chỉ có điều là hơi dữ dội.” Tengo nói.

Giọng
nói nghe vẫn không giống của anh lắm. Nhưng cũng đã gần gần là của anh rồi.

“Lúc
lái xe mà bị như vậy thì phiền phức lớn đấy.” Komatsu nhìn thẳng vào mắt Tengo,
nói.

“Tôi
không lái xe.”

“Vậy
thì tốt nhất. Tôi có người bạn bị dị ứng phấn hoa sam, đang lái xe thì đột
nhiên hắt xì hơi liên tục, rồi cứ thế đâm thẳng vào cột điện. Nhưng Tengo này,
tình trạng của anh không đơn giản chỉ là hắt xì hơi đâu. Lần đầu tiên thì thực
đúng là làm tôi sợ giật thót cả mình. Nhưng đến lần thứ hai thì ít nhiều gì
cũng quen hơn một chút.”

“Tôi
xin lỗi,” Tengo cầm ly cà phê lên, nhấp một ngụm thứ đựng bên trong. Chẳng có
mùi vị gì. Chỉ thấy một luồng chất lỏng âm ấm chảy qua cổ họng mà thôi.

“Có cần
bảo họ mang thêm cốc nước nữa không?” Komatsu hỏi.

Tengo
lắc đầu. “Không cần đâu. Tôi ổn rồi mà.”

Komatsu
lấy trong túi áo ra một bao Marlboro, ngậm một điếu, rồi dùng bao diêm của quán
châm lửa. Đoạn, liếc nhanh qua chiếc đồng hồ đeo tay.

“Phải
rồi, vừa nãy chúng ta nói tới đâu rồi nhỉ?” Tengo hỏi. Cần phải nhanh chóng trở
lại trạng thái bình thường mới được.

“Ừ đấy,
nói tới đâu rồi nhỉ?” Komatsu nói, ngước mắt nhìn lên ngẫm nghĩ, hoặc làm bộ
như đang ngẫm nghĩ. Rốt cuộc là loại nào, Tengo cũng không rõ nữa. Trong động
tác và lời ăn tiếng nói của Komatsu đều chứa ít nhiều chất kịch. “À, phải rồi,
tôi đang định nói về cô gái tên là Fukaeri. Và cả Nhộng không khí nữa.”

Tengo
gật gật đầu. Đang nói chuyện về Fukaeri và Nhộng không khí. Đang định trình bày
với Komatsu về chuyện đó, thì đột nhiên lên cơn “bộc phát” khiến câu chuyện
gián đoạn giữa chừng. Tengo lấy trong túi xách ra một tập phô tô bản thảo tiểu
thuyết, đặt lên bàn. Anh đặt bàn tay lên xấp bản thảo, xác nhận lại cảm giác ấy
một lần nữa.

“Trên
điện thoại tôi đã nói qua với anh rồi. Ưu điểm lớn nhất của tập bản thảo Nhộng
không khí này là không bắt chước bất cứ ai. Là tác phẩm của cây bút mới, mà
không hề có phần nào thể hiện sự ‘muốn giống ai đó’, điều này rất hiếm thấy,”
Tengo cẩn trọng lựa chọn từ ngữ. “Đúng là giọng văn thô ráp, không tinh tế tỉ mỉ,
từ ngữ chọn dùng cũng rất vụng về. Ngay từ cái tên đã lẫn lộn giữa ‘nhộng’ với
kén rồi. Nếu tập trung vào đây, tôi nghĩ có thể liệt kê được vô số khuyết điểm
khác. Có điều, ít nhất câu chuyện này cũng có chỗ hấp dẫn. Tuy toàn bộ câu chuyện
là hư cấu, nhưng các chi tiết nhỏ lại được miêu tả hết sức chân thực. Cảm giác
rất cân bằng. Tôi không biết dùng những từ kiểu như tính độc đáo hay tính tất yếu
ở đây có thích đáng hay không nữa. Nếu có người nói còn lâu mới đạt đến trình độ
đó thì có lẽ cũng phải. Nhưng sau khi cố gắng đọc hết, ta sẽ thấy đọng lại một
cảm giác sâu lắng. Cho dù đó là một thứ cảm giác kỳ dị không thể diễn tả thành
lời, khiến người ta thấy không được thoải mái lắm.”

Komatsu
không nói lời nào, chỉ chăm chú nhìn Tengo, muốn anh nói kỹ lưỡng hơn.

Tengo
tiếp tục: “Tôi không mong chỉ vì văn chương còn non nớt vụng về mà để tác phẩm
này dễ dàng bị loại ngay từ vòng sơ khảo. Làm việc này được mấy năm, tôi đã đọc
vô số tác phẩm gửi đến dự thi. Bảo đọc là đọc, nhưng nói là lướt qua thì đúng
hơn. Có tác phẩm viết tương đối tốt, cũng có những thứ chẳng đáng một xu… đương
nhiên, loại thứ hai chiếm phần áp đảo. Nhưng nói tóm lại, tôi đã đọc rất nhiều
tác phẩm, nói thế nào thì nói, tập bản thảo Nhộng không khí này là thứ đầu tiên
khiến tôi có cảm xúc. Đây cũng là lần đầu tiên tôi đọc xong rồi còn muốn đọc lại
từ đầu một lượt nữa.”

Komatsu
“ừm” một tiếng, rồi phà ra hơi thuốc vẻ chẳng hứng thú gì, mép nhếch lên. Nhưng
với kinh nghiệm giao du không thể nói là ít với Komatsu, Tengo không dễ bị vẻ bề
ngoài của anh ta đánh lừa. Anh ta thường hay biểu lộ nét mặt hoàn toàn chẳng
liên quan, thậm chí còn trái ngược với ý nghĩ thực ở trong đầu. Vì vậy, Tengo vẫn
nhẫn nại chờ anh ta lên tiếng.

“Tôi
cũng đọc qua rồi. Komatsu ngưng lại một lúc mới mở miệng nói tiếp: “Nhận được
điện thoại của anh, tôi lập tức lấy bản thảo ra đọc một lượt. Hừm, viết cũng tệ
thật. Trợ từ dùng loạn hết cả lên, chẳng hiểu câu văn có ý gì nữa. Trước khi viết
tiểu thuyết, tốt nhất là nên đi học lại cách viết câu văn cho ra hồn cái đã.”

“Có
điều vẫn đọc được đến hết. Phải không?”

Komatsu
mỉm cười. Nụ cười như thể moi ra từ sâu trong hốc ngăn kéo thường ngày không mở
ra được. “Đúng vậy, cậu nói không hề sai. Đọc đến hết dòng cuối cùng. Chính tôi
cũng giật mình kinh ngạc. Mấy cái tác phẩm dự thi Tác giả mới này tôi chưa bao
giờ đọc hết từ đầu đến cuối. Huống hồ, lại còn đọc lại một số đoạn nữa chứ. Hiếm
cứ như là hiện tượng các hành tinh cùng nằm trên một đường thẳng ấy chứ. Điểm
này thì tôi thừa nhận.”

“Chứng
tỏ là nó ‘cũng có cái gì đó’. Hay là tôi sai?”

Komatsu
đặt điếu thuốc xuống gạt tàn, đưa ngón giữa bàn tay phải lên gại gại cánh mũi.
Nhưng không trả lời câu hỏi của Tengo.

Tengo
nói: “Cô bé này mới mười bảy tuổi, đang học trung học. Chẳng qua cô bé chưa được
rèn luyện cách đọc và viết tiểu thuyết thôi. Hẳn là khó mong cô bé dành được giải
Tác giả mới lần này. Nhưng cũng đáng được giữ lại đến vòng trung khảo chứ. Chỉ
cần một câu nói của anh là có thể quyết định được, đúng không? Có lần này thì sẽ
có lần sau mà.”

Komatsu
lại “ừm” một tiếng nữa, ngáp dài một cái vẻ rất vô vị, sau đó uống một ngụm nước.
“Này, Tengo, cậu cứ nghĩ mà xem. Thử để thứ văn chương vụng về này vào đến vòng
cuối đi. Mấy tay thành viên hội đồng giám khảo lại chẳng nhảy dựng lên ấy à.
Không khéo còn nổi trận lôi đình nữa. Chắc chắn là không chịu đọc đến hết đâu.
Bốn giám khảo đều là tác giả đang cầm bút viết. Người nào cũng bận rộn. Họ chỉ
lướt qua một hai trang đầu rồi vứt sang một bên là cái chắc. Thậm chí còn nói:
Thứ này có khác nào bài văn của bọn trẻ con tiểu học! Dù cho tôi có chịu gật đầu
chấp nhận, hết lòng nhiệt tình mà giải thích đây là một miếng ngọc đẹp đang đợi
được mài giũa, liệu có ai chịu tin không? Mà dù tôi có nói được đi chăng nữa
thì tôi cũng muốn dành suất ấy cho tác phẩm nào có hy vọng hơn.”

“Nói
vậy là, anh nhất định loại nó à?”

“Tôi
có nói thế đâu,” Komatsu vừa gại gại cánh mũi vừa nói. “Về tác phẩm này, tôi có
một ý tưởng nho nhỏ khác.”

“Một
ý tưởng nho nhỏ khác?” Tengo nhắc lại. Anh nghe ra một chút ý vị chẳng lành
trong câu nói đó.

“Cậu
nói, trông đợi ở tác phẩm sau,” Komatsu nói, “Đương nhiên tôi cũng muốn kỳ vọng.
Bỏ thời gian ra chuyên tâm bồi dưỡng tác giả trẻ chắc chắn là niềm vui lớn của
người làm biên tập. Ngước mắt lên bầu trời đêm quang đãng, phát hiện ra ngôi
sao mới trước tất cả những người khác là điều khiến người ta hưng phấn. Nhưng
nói thực lòng, tôi cảm thấy cô bé này khó có lần sau. Tuy tôi bất tài, nhưng
cũng ăn cơm nghề này hai chục năm rồi. Trong thời gian đó cũng đã tận mắt chứng
kiến đủ các loại tác giả ồn ã xuất hiện rồi lại lặng lẽ ra đi. Ít nhất cũng
nhìn ra được người nào có lần sau người nào không. Thế cho nên, nếu để tôi nói,
thì cô bé này không có lần sau đâu. Cũng tội nghiệp đấy, nhưng thậm chí còn chẳng
có lần sau của lần sau nữa cơ. Mà cả lần sau của lần sau của lần sau cũng không
nốt. Trước tiên, thứ văn chương này của cô ta không phải loại cứ bỏ thời gian
rèn giũa là tiến bộ được. Cậu có đợi bao nhiêu lâu cũng vô dụng, chỉ uổng công
thôi. Tại sao tôi lại nói vậy, là bởi vì bản thân tác giả chẳng hề có ý định viết
văn cho hay. Cái thứ văn chương này, một là trời sinh đã có tài, hoặc là sau
này phải khổ công gắng sức mà học tập. Nhưng cái cô Fukaeri ấy, lại chẳng được
mặt nào. Giống như cậu thấy đấy, chẳng có tài hoa thiên bẩm, mà hình như cũng
chẳng có ý định nỗ lực gì cả. Tôi không biết tại sao.Nhưng rõ ràng là cô ta chẳng
hề hứng thú gì với văn chương. Cô ta có mong muốn được kể chuyện, không sai. Thậm
chí mong muốn khá mãnh liệt là đằng khác. Điểm này thì tôi thừa nhận. Cái mong
muốn đó, bằng hình thức thô ráp, đã thu hút cậu, và khiến tôi đọc đến trang cuối
cùng tập bản thảo. Nhìn từ một góc độ khác, tôi không ngại gì nhận định rằng vậy
là rất giỏi. Nhưng dù thế, cô ta vẫn hoàn toàn không có tương lai trở thành tiểu
thuyết gia. Một chút tương lai bé bằng cục cứt con rệp cũng không có đâu. Có lẽ
điều này làm cậu thất vọng, nhưng nếu cho tôi phát biểu ý kiến một cách thực
lòng thì là như thế.”

Tengo
nghĩ ngợi giây lát, cảm thấy Komatsu giải thích như vậy không phải là không có
lý. Nói gì thì nói, Komatsu cũng có trực giác của người làm biên tập.

“Nhưng
mà, cho cô ấy một cơ hội cũng không phải chuyện gì xấu, phải không?” Tengo hỏi.

“Ý cậu
là cứ ném xuống nước, xem xem cô ta nổi lên hay chìm xuống phải không?”

“Nói
một cách đơn giản thì là vậy.”

“Bao
nhiêu năm nay, tôi ‘sát sinh’ nhiều quá rồi. Không muốn nhìn thấy người chết đuối
nữa.”

“Vậy
còn tôi thì sao?”

“Ít
nhất cậu còn có nỗ lực,” Komatsu chọn lựa từ ngữ. “Theo như tôi thấy, cậu chưa
bao giờ tuỳ tiện. Hơn nữa, đối với công việc viết văn của cậu cũng hết sức
khiêm nhường. Tại sao? Bởi vì cậu thích viết văn. Điểm này thì tôi đánh giá cao
cậu. Thích viết văn là tố chất quan trọng nhất đối với những người muốn trở
thành nhà văn.”

“Nhưng
thế thôi thì chưa đủ.”

“Lẽ
đương nhiên, chỉ dựa vào điểm đó thôi thì chưa đủ, còn phải có ‘một thứ gì đặc
biệt’ nữa. Ít nhất là cần phải có thứ gì đó mà tôi đọc không thấu được. Con người
tôi ấy à, riêng về tiểu thuyết thôi nhé, đánh giá cao nhất chính là những gì
mình đọc không thấu được. Còn những thứ đọc một lèo hiểu ngay, tôi chẳng thấy hứng
thú chút nào hết. Đương nhiên thôi phải không. Chuyện hoàn toàn rất đơn giản.”

Tengo
im lặng trong giây lát, hỏi: “Trong tác phẩm của Fukaeri có thứ mà anh đọc
không thấu ấy không?”

“Có
chứ, dĩ nhiên là có. Cô bé này sở hữu thứ gì đó rất quan trọng. Tôi không biết
là gì, nhưng có thể khẳng định là có. Điểm này thì không có gì để bàn cãi. Cậu
cũng hiểu mà tôi cũng hiểu. Giống như là khói bốc lên từ đống lửa trong một buổi
chiều không có gió, ai nhìn thoáng qua cũng thấy. Nhưng mà Tengo à, chỉ sợ
chính bản thân cô bé không đủ sức để gánh nổi thứ mình sở hữu đó thôi.”

“Cô ấy
không có cơ hội nổi lên nếu bị ném xuống nước à?”

“Hoàn
toàn chính xác,” Komatsu nói.

“Vì vậy
không thể giữ được đến vòng cuối cùng?”

“Vấn
đề chính là ở đây,” Komatsu nói, đoạn bặm môi, hai tay đặt trên bàn tay đan vào
nhau, “Vì vậy tôi mới không thể không cần lựa chọn từ ngữ để nói với cậu đây”.

Tengo
cầm ly cà phê lên, chăm chú nhìn vào thứ bên trong, rồi lại đặt về vị trí cũ.
Komatsu vẫn không nói tiếng nào. Tengo hỏi: “Một ý tưởng nho nhỏ khác mà anh
nói lúc nãy đang hiện lên trong đầu rồi, phải không?”

Komatsu
tựa như một vị giáo sư ngồi trước mặt sinh viên có thành tích xuất sắc nhất của
mình, nheo nheo mắt, chầm chậm gật đầu. “Chính thế.”

Con
người Komatsu luôn có gì đó khiến người ta không nắm bắt được. Anh ta đang nghĩ
gì, cảm giác của anh ta thế nào, chỉ dựa vào nét mặt và giọng nói thì khó mà
đoán biết nổi. Bản thân anh ta dường như cũng thích thú với việc lôi người khác
vào trong đám khói mù mờ ấy. Tư duy rất nhanh, anh ta thuộc loại người chẳng
bao giờ quan tâm người khác nghĩ gì, mà chỉ dựa theo logic của mình để suy xét
và đưa ra phán đoán. Không bao giờ khoe khoang quá mức cần thiết, lại đọc rất
nhiều sách, tri thức toàn diện nhưng tỉ mỉ chi tiết. Không chỉ vậy, anh ta còn
có con mắt tinh tường độc đáo, có thể bằng trực giác nhìn thấu người khác, nhìn
thấu tác phẩm. Tuy vẫn có nhiều thiên kiến, nhưng với anh ta, đó cũng là một
trong các nhân tố quan trọng của sự chân thực.

Anh
ta vốn là người không nói nhiều, ghét phải phí lời giải thích, nhưng lúc cần
thiết lại có thể biểu đạt ý kiến một cách khôn khéo và logic. Hễ anh ta muốn là
ngôn từ có thể trở nên chua cay độc địa. Anh ta có thể nhằm trúng và đâm thấu yếu
huyệt của đối phương trong chớp mắt chỉ bằng một câu nói ngắn gọn. Sở thích cá
nhân đối với người hay với tác phẩm đều rất rõ rệt, loại người và tác phẩm anh
ta không thể chấp nhận nhiều hơn bội phần loại còn lại. Đương nhiên, người khác
đối với anh ta cũng thế, những người không có hảo cảm nhiều hơn hẳn số còn lại.
Có điều, đây vừa khéo cũng là điều Komatsu muốn. Như Tengo thấy, Komatsu thích
một mình cô độc, thậm chí còn hưởng thụ trạng thái bị người khác xa lánh, hoặc
rõ ràng là bị người ta căm ghét này. Tinh thần sắc sảo không thể nào nảy sinh
trong hoàn cảnh dễ chịu khoan khoái được. Đây chính là tín điều của anh ta.

Komatsu
hơn Tengo mười sáu tuổi, vừa tròn bốn lăm. Cho tới nay, duy chỉ làm việc biên tập
ở các tạp chí văn nghệ, anh ta cũng là một tay lão luyện có chút danh tiếng
trong giới, tuy cuộc sống riêng thì chẳng ai hay biết. Dù có qua lại trong công
việc, anh ta cũng chưa bao giờ kể chuyện riêng với người khác. Anh ta sinh ra lớn
lên ở đâu, giờ nhà đang ở chỗ nào, Tengo hoàn toàn không biết gì. Mặc dù họ thường
nói chuyện rất lâu, nhưng những chủ đề như thế chẳng bao giờ được đề cập. Mọi
người thường thắc mắc tại sao một kẻ ngay từ đầu đã khiến người ta có ấn tượng
xấu, chẳng có mối giao du nào ra hồn, cứ mở miệng ra là khinh miệt cả văn đàn,
lại có thể kiếm được bản thảo! Nếu anh ta muốn thì cho dù gần như không tốn
chút sức lực nào, bản thảo của tác giả nổi tiếng vẫn dễ dàng về tay. Không ít lần
phải nhờ vào anh ta mà tạp chí mới giữ được thể diện. Vì thế, dù không ưa gì
Komatsu, mọi người vẫn phải đối xử với anh ta rất đặc biệt.

Có
người đồn rằng, hồi Komatsu đang học ở khoa Văn Đại học Tokyo thì nổ ra cuộc đấu
tranh chống Điều ước Đảm bảo An ninh Nhật-Mỹ năm 1960, mà anh ta chính là nhân
vật cốt cán trong tổ chức phong trào sinh viên khi ấy. Nghe nói, khi Kanba
Michiko]1] bị cảnh sát đánh đập đến chết, anh ta đã ở ngay bên cạnh, cũng bị
thương khá nặng. Không rõ chuyện đó là thật hay giả, nhưng trên người anh ta
đúng là có thứ gì đó, khiến người ta không khỏi có cảm giác “nói vậy cũng có
lý”. Komatsu vừa cao vừa gầy, miệng rất rộng, mũi lại rất nhỏ, tay chân dài thượt,
móng tay bám đầy cặn nicotin, khiến người ta nghĩ đến hình ảnh một phần tử trí
thức cách mạng trong văn học Nga thế kỷ 19. Anh ta hiếm khi cười, nhưng khi cười
cả gương mặt nhìn vẫn như không vui. Dẫu thế nào trông cũng tựa như một vị pháp
sư lão luyện đang mỉm cười đắc ý trong lúc chuẩn bị đưa ra một lời tiên tri chẳng
lành. Anh ta dẫu ăn mặc gọn gàng nhưng chẳng khác nào tuyên bố với toàn thế giới
rằng mình không hề có hứng thú với trang phục. Anh ta lúc nào cũng chỉ bận một
kiểu quần áo giống nhau: Áo vest bằng vải tuýt, bên trong mặc sơ mi trắng vải
oxford hoặc áo Polo màu xám nhạt, không đeo cà vạt, quần tây màu xám, giày da lộn.
Những thứ này giống như đồng phục chính thức của Komatsu. Cảnh tượng sáu, bảy
cái áo vest chỉ hơi khác nhau một chút, được giặt sạch sẽ treo trong tủ quần áo
như thể hiện ra trước mắt: Để tiện phân biệt, có khi còn phải đánh số.

[1] Nữ
sinh viên đại học đã chết trong cuộc biểu tình của sinh viên trường chống Điều
ước Đảm bảo An ninh Nhật-Mỹ.