Nàng đưa Lịch đi xem từng gian một. Trang đợi người đàn ông xếp xong chiếc
rương của Lịch vào một góc và lui ra, nàng mới trỏ cho Lịch các bộ y phục Do
Thái mà bà Era mặc lúc còn trẻ. Bộ thì đỏ thẫm dát kim tuyến, bộ thì xanh tươi
viền nguyệt bạch, bộ nữa màu vàng viền lục, bộ nào cũng thẳng nếp, vừa rộng lại
vừa dài.

- Hôm nay cô nên bận áo màu đỏ.

Và Trang tiếp:

- Nhưng trước tiên xin mời cô dùng bữa sáng, xong còn tắm và gội đầu với
nước thơm. Đây là đồ nữ trang. Bà chủ lại còn dặn đừng để cô thui thủi một mình
ở đây. Cô nên dạo chơi sân này qua sân khác để làm quen với mọi người trong
nhà.

- Bà thật chu đáo quá!

Rồi Lịch e lệ tiếp:

- Nhưng không biết ngày đầu tôi có đủ dạn dĩ không.

Với một giọng khoan nhã, Trang nói:

- Sao lại không? Ở đây không ai có ác ý mà cô ngại.

Vừa nói Trang vừa mở chiếc hộp sơn đỏ để trên bàn trang điểm, và Lịch trông
thấy rất nhiều đồ nữ trang bằng vàng, bằng bạc nạm ngọc thạch.

Lịch ngồi cạnh bàn ngước trông lên, nàng gặp nét nhìn tươi vui và bí mật
của Trang. Với một giọng rõ ràng và hóm hỉnh, Trang hỏi:

- Đám cưới phải không cô? Tôi tin là bà tôi quyết định cưới cô cho tiểu chủ
tôi.

Lịch hơi bối rối, nhưng trấn tĩnh được ngay và hăng hái đáp:

- Người khác không quyết định cuộc hôn nhân thay cho mình được.

Trang bạo dạn hỏi:

- Thế nghĩa là sao? Tất cả các cuộc hôn nhân, không phải đều sắp đặt à?

Lịch kiêu hãnh đáp:

- Đối với dân tộc chúng tôi thì không.

Nàng quay đầu nhìn Trang một lần nữa và thầm nghĩ, người thiếu nữ Trung
Quốc xinh đẹp này chỉ là một thiếu nữ, không tiện thảo luận với người ta về
cuộc hôn nhân này, một vấn đề thiêng liêng, rất thiêng liêng ngay đối với tư
tưởng của chính nàng – một điều xa vời và cao cả như ý định của Chúa.

Với một giọng lạnh lùng và rắn rỏi, Lịch nói:

- Bây giờ tôi cần ăn chút ít gì, nhờ chị nhé. Xong tôi thay y phục một
mình… tôi đã quen thế rồi. Chị nói hộ với thím Hoàng rằng thím ấy khỏi phải
giúp tôi trong việc này, và chị cũng vậy.

Nghe giọng nói, Trang thấu hiểu sự diễn biến trong tâm trí Lịch. Nàng cúi
đầu mỉm cười, và đáp một cách dịu dàng khả ái:

- Thưa cô, vâng ạ!

Rồi nàng lui ra.

Một lát sau, có người đầy tớ gái bưng mâm đến, đợi Lịch ăn xong dọn dẹp rồi
trở ra. Lịch rửa mặt, chải tóc, rồi bận bộ y phục màu đỏ thắm. Nhưng nàng không
dùng nước hoa và cũng không sờ đến món nữ trang nào trong hộp. Khi đã sửa soạn
xong, nàng sang ngồi đợi tại gian phòng trông ra sân.

Trang lui về phòng riêng, nước mắt chứa chan, xúc cảm vì sắc đẹp của Lịch.
Nàng đến trước bàn trang điểm, nhìn vào gương và nhận thấy vẻ kiều mĩ của mình
hình như hèn mọn, vô nghĩa. Nàng chỉ là một vật nhỏ bé, nhẹ nhàng, khác nào một
con chim, và tuy mặt nàng “khuôn trăng đầy đặn” nhưng thân mình nàng quá mảnh
mai, thiếu khí lực. Lịch giống một bà công chúa, nàng chỉ là một đứa trẻ thơ.
Dù thế nàng cũng không cảm thấy ganh tị, vì người thiếu nữ Do Thái này quang
minh và tốt bụng quá. Trang tự biết nàng không có đủ các đức tính ấy. Mà dù có
muốn minh chứng chăng nữa cũng không thể được một khi phải tranh thủ điều sở
hữu bởi mưu mô mánh khóe?

“Ta không có gì cả, không có gì cả, chỉ một mình thôi.” - Trang thầm nghĩ
thế và sa sầm nét mặt.

Nàng xếp gương, gục đầu xuống bàn khóc nức nở, cho đến lúc không còn giọt
nước mắt nào. Nhưng nhờ vậy mà tinh thần nàng đã trở nên tỉnh táo, sáng suốt,
và lòng tự nhủ lòng: “Mày không khi nào sẽ là một người vợ trong gia đình này.
Mày đừng mơ mộng hão huyền. Mày cũng không thể là một nàng hầu, - Chúa của họ
cấm điều đó. Nhưng không ai hiểu Đavít bằng mày. Mày là hạnh phúc của chàng.
Mày đừng bao giờ để chàng lãng quên điều đó. Mày hãy là nguồn an ủi, là điều
tối cần thiết, là niềm vui độc nhất và là nụ cười kín đáo của chàng.

Thầm nghĩ như vậy, nàng ngửng đầu lên và mỉm cười. Nàng lại soi vào gương,
cuốn đuôi sam lên trên mé tai và ngắm kỹ hồi lâu từng nét biểu lộ trên khuôn
mặt và đôi mắt nàng. Rồi nàng cởi bộ áo quần màu thiên thanh ra, mặc bộ y phục
khác sáng tươi màu hồng đào và giắt một đóa hoa sơn chi lên mái tóc. Nàng hái
thêm một ít hoa để biếu Lịch. Nàng đã phải lấy hết can đảm để sắc mặt khỏi ủ ê
khi trông thấy Lịch tươi phơi phới trong bộ y phục đỏ thắm với chiếc thắt lưng
màu vàng.

Khi đưa tặng hoa cho Lịch, Trang cố tỏ vẻ hớn hở và mỉm cười nói:

- Ồ, cô đẹp quá! Xin biếu cô ít hoa tươi. Tôi sẽ đến thưa với bà chủ rằng
cô đã sẵn sàng để vào hầu.

Nàng vừa đi, vừa chạy, dường như vui sướng với việc nàng làm vì Lịch. Đến
cửa phòng bà Era nàng dừng lại, nuốt hai hàng lệ ứa, chỉnh lại thần sắc, đằng
hắng và đứng đợi.

Bà Era bảo:

- Cứ vào.

Bà Era vừa ăn cơm xong và sắp sửa đi soát xét khắp nhà, nhất là nhà bếp để
xem tôi tớ có chăm lo phận sự không, vì bà muốn không một việc gì được hoãn lại
ngày mai, vì là nghỉ lễ Sa Ba (*).

(*) Ngày lễ cuối
tuần của người Do Thái

Hồi sáng, khi thím Hoàng đánh thức bà dậy để báo tin đoàn thương hồ có lẽ
sẽ về đến nhà nội nhật, bà đã kêu lên:

- Mai là ngày lễ Sa Ba mà hôm nay đoàn về à!

Rồi bà dặn:

- Không được nói cho cô Lịch biết để tâm trí cô khỏi xao nhãng điều ta muốn
nói với cô ấy.

- Bẩm bà, vâng.

Bà Era sợ trong nhà náo động vì tin đoàn thương hồ về mà xao lãng chuẩn bị
công việc cho ngày lễ Sa Ba chăng. Bà đứng dậy sắp sửa đi xem xét và đôn đốc
bọn tôi tớ, thì chợt nghe Trang đằng hắng ngoài cửa. Bà lại ngồi xuống. Có vẻ
sốt ruột, bà giục Trang:

- Vào đây, mau lên con!

Trang bước vào gian phòng đặc biệt vì khác hẳn các gian phòng khác trong
nhà. Trên tường căng đầy vải hoa và trướng sa tanh. Đồ đạc chạm trổ bày la liệt
trong phòng nhưng không phải theo kiểu Trung Quốc, ở đây người ta không tìm ra
được khoảng trống không nào cần thiết cho một bà mệnh phụ Trung Quốc tìm sự yên
tĩnh cho tâm hồn và trật tự cho tư tưởng. Bà Era sống vui sướng giữa khung cảnh
của cải chồng chất ấy, và mặc dù Trang không thích, nàng cũng đã phải khen gian
phòng đẹp đẽ để lấy lòng chủ. Nếu hẹp hơn thì gian phòng này đã trở nên xấu xí.
Nhưng bà Era từ khi mới về nhà chồng đã cho triệt hạ hai bức tường ngang, và ba
gian phòng cũ hợp thành một, rộng thênh thang.

Trang kính cẩn:

- Bẩm bà, cô Lịch xin vào hầu!

- Cậu con đâu?

- Bẩm bà, khi con vào cậu con còn ngủ!

Tối hôm qua, Trang đã không vào phòng Đavít để sửa soạn mùng màn cho chàng.
Nàng làm như vậy một phần vì sự cấm đoán của bà Era nhưng nhất là để dò ý tứ
Đavít. Than ôi! Đavít đã không gọi đến nàng! Nàng đã tức tối khóc, nhưng sáng
dậy ăn năn nên nàng đem nước trà đến phòng chàng rất sớm để hỏi chàng hôm qua
đi đâu và vì sao không làm cho xong bài thơ. Nhưng Đavít còn ngủ say sưa, cánh
tay mặt gác lên trán. Trang âu yếm nhìn chàng hồi lâu rồi lui ra.

Bà Era bảo Trang:

- Nói với thím Hoàng vào đánh thức cậu con dậy. Còn ông chủ ở đâu nhỉ?

- Bẩm bà, con nghe thím Hoàng nói ông con đi đón đoàn thương hồ.

- Mong đoàn ấy về hôm nay đi cho rồi! Nếu không, Đavít chỉ để tâm trí vào
đấy mà thôi.

Trang tỏ vẻ buồn bã để đẹp lòng chủ:

- Bẩm bà, thím Hoàng có cần thưa với cậu con lại đây trước khi đoàn thương
hồ về đến nơi không?

- Ừ, phải rồi, con nói với thím ta thưa với cậu con như thế. Lát nữa, bà đi
kiểm soát cũng được. Bây giờ con mời cô Lịch đến đây.

Bà Era mở cái tráp cẩn xà cừ lấy ra một bức thêu. Trang lui ra. Gặp thím
Hoàng, làm như truyền lại lệnh của chủ, nàng bảo:

- Thím đi tìm cô Lịch đến hầu bà, còn tôi, tôi đi đánh thức tiểu chủ dậy
đây. Mau lên nghe thím.

Trang vừa nói xong đã bỏ chạy. Nhưng nàng không vào phòng Đavít mà lại chạy
đến thư phòng vắng vẻ vào giờ này. Nàng vội vã lấy quản bút lông, rút thép, mài
một chút mực và móc yếm lấy bài thơ bỏ dở ra. Nàng chau mày suy nghĩ một chốc,
rồi viết thêm ba câu thơ trên tờ hoa tiên. Xong nàng vừa xếp bút nghiên vừa thì
thầm:

- Đavít thứ lỗi cho tôi.

Đoạn nàng vội vã về phòng riêng, mở ngăn kéo lấy ra một chiếc túi đựng tiền
mà ông bà Era và khách khứa đã cho nàng. Nàng bỏ chiếc túi vào yếm và lẩn vào
các đường cầu để đi ra phía cổng sau, chiếc cổng nhỏ hẹp mà các nhà giàu sang
đều có, đề phòng khi nhiễu loạn quân cường đạo cướp bóc theo chính môn ùa vào
thì gia đình có ngõ mà tẩu thoát.

Ra khỏi cửa hậu nhà chủ, Trang tránh đường lớn, men theo các con đường nhỏ
vắng vẻ dẫn đến phía cửa hậu nhà họ Khương. Trang gõ cửa. Bác làm vườn rút
then. Nàng nói:

- Tôi vào đưa một bức thư.

Bác làm vườn gật đầu và đưa ngón tay lấm đất chỉ đường cho Trang vào nhà.

Gia đình họ Khương sống một cuộc đời nhàn rỗi, đến trưa mọi người mới rời
khỏi giường. Mụ Chu, người vú già, mới ngủ dậy, mụ đang đứng ngáp trong phòng
riêng và lấy chiếc trâm bạc gãi đầu, thì Trang hé cửa, hỏi nhỏ:

- Thím Hai đây phải không?

Mụ Chu mở rộng cánh cửa hỏi lại:

- Ồ! Chị Trang đấy à? Có chuyện gì mà chị lại chơi sớm vậy?

- Không giấu gì thím, tôi phải vội lên mới được. Đàng nhà không ai biết tôi
đến đây cả, trừ Thiếu chủ tôi là người sai tôi đưa đến tặng tam nương bài thơ
này. Nếu có phúc đáp, nhờ thím trao lại cho tôi nghe.

Trang có phần quen thuộc nhà này, vì một hôm ông Era đã sai nàng mang bảo
vật đến đây để trao tận tay cho ông Khương Sơn. Nhân đấy, Trang đã làm quen với
thím Chu. Sau đó, thím Chu và Trang đã đến thăm viếng chúc mừng nhau trong dịp
Tết Nguyên Đán, vì thế tình quen biết càng thêm đượm đà. Đó là sự dĩ nhiên giữa
gia nhân hai nhà mà chủ nhân có quyền lợi liên hệ. Đành rằng bà Era không phải
là bạn của bà Khương, nhưng ông Era và ông Khương giao thiệp với nhau rất mật
thiết.

Mụ Chu nhìn chăm chú tờ hoa tiên:

- Nói cái gì
trong này?

Trang lấy giọng
đọc bài thơ mà nàng đã sáng tác.

Mụ Chu thở dài:

- Giọt sương
dưới ánh mặt trời. Đẹp tuyệt!

Mụ Chu là một
người to béo phục phịch, mụ là vú nuôi Quí Lan hồi còn nhỏ. Mụ đến giúp việc
cho nhà họ Khương từ hồi còn trẻ và ở luôn mãi tới bây giờ để hầu hạ Quí Lan.
Mụ tốt bụng, rất dễ vui nhưng cũng rất dễ buồn. Suốt đời mụ cúc cung tận tụy
với Quí Lan, là người mà mụ chăm sóc từ hồi măng sữa.

Mụ Chu nói tiếp:

- Tôi sẽ trao
bài thơ cho nàng. Thế này là không tốt, nhưng cậu ấy đẹp trai quá nên tôi không
nỡ từ chối. Tôi đã thấy cậu ấy; lúc cô Ba chạy vào nói với tôi, tôi vội vàng
lại gần chấn song để nhìn, chỉ tiếc cậu ấy là người ngoại quốc… nhưng nghĩ cho
cùng, người ngoại quốc cũng là người như chúng ta, và cậu ấy đẹp quá! Như một
ông hoàng! Tôi đã nói với Quí Lan như thế, cường tráng và uy nghi làm sao! Quí
Lan sẽ biết cách hóa cậu ấy thành người Trung Quốc. Cậu ấy có yêu Quí Lan tha
thiết không?

Trang gật đầu,
rồi rút túi tiền ra:

- Đây là của cậu
tôi tặng riêng thím.

Mụ Chu vờ phản
đối:

- Cha mẹ ôi! Chị
cất đi, ai lại lấy vậy kìa. Tôi hứa giúp là vì… - Nhưng mụ cầm lấy chiếc túi
khi Trang dúi vào tay. - Tôi sẽ giao tận tay cô tôi và sẽ cho chị biết tin tức.
Chị rảnh trở lại chơi nhé!

Trang lại theo
các con đường nhỏ trở về nhà. Nàng vào thẳng phòng Đavít thấy chàng đang còn
ngủ ngon lành. Nàng lần lượt xoa nhẹ vào hai má chàng để chàng tỉnh dần, vì sợ
đánh thức mau quá thời linh hồn còn vẩn vơ đâu đấy, lạc đường không kịp nhập
vào xác.

Nàng gọi khe
khẽ, êm ái như tiếng ru:

- Thiếu chủ ơi!
Dậy đi thôi. Thiếu chủ! Dậy đi nào!

Đavít mở mắt,
ngồi dậy vươn vai ngáp dài. Trang cười hớn hở khi sự biểu hiện của linh hồn
trong đôi mắt lóng lánh của chàng.

Chàng nhìn
Trang, vẻ nhìn bất định như tâm thần còn phiêu diêu trong giấc mộng.

Trang dịu dàng:

- Xin Thiếu chủ
mau lên, bà cho tôi lại gọi Thiếu chủ đây.

- Để làm gì vậy?

Chàng thòng chân
khỏi giường; Trang cúi xuống mang đôi giày vải vào cho chàng. Đavít đã không để
ý đến nàng gọi chàng bằng “Thiếu chủ” và cũng không nghĩ rằng, lẽ ra nàng không
nên đến phòng chàng như thế này nữa.

Trang không đả
động gì đến điều ấy mà chỉ nói:

- Lịch đã ở đây
rồi.

- Vô lý.

- Nhưng mà đúng
vậy.

Nàng đi lại một
góc phòng rót nước ở chiếc bình đồng chạm vào một cái thau to, rồi lấy một chiếc
khăn lông và miếng xà phòng thơm Tây phương.

- Dù sao, tôi
cũng không thể vâng lời mẹ tôi được.

Trang quay lui.
Hai tay chống nạnh, nàng ngắm nhìn Đavít và nhượng bộ sự xúi giục của con tim,
nàng đã dịu dàng bảo chàng:

- Cậu viện cớ gì
mà không vâng lời bà? Tốt hơn là cậu nên nói rằng ông bảo cậu đi đón đoàn
thương hồ và sau đó cậu sẽ về ngay.

- Đoàn thương
hồ! Thật không? Thân phụ tôi nói với Trang à?

- Bác gác cửa kể lại với thím Hoàng là ông chủ được tin từ lúc nửa đêm, và
thím ấy mách lại với tôi như thế. Bây giờ tôi đi bảo người nhà mang thức ăn
sáng đến đây cho cậu và sau đó tôi sẽ vào trình lại với bà.

Trang bước vào phòng bà Era, đầu cúi xuống, có vẻ tư lự buồn bã:

- Bẩm bà, chúng con vào không kip! Thím Hoàng vào thì cậu con đã ra đi từ
lâu rồi. Con cho người đi kiếm, nhưng cậu con cũng không có mặt tại trà thất.
Viên thủ môn của thị trấn cho biết cậu con đã qua đấy hơn một giờ rồi, cậu đi
Tam Chung để đón đoàn thương hồ.

Bà Era thở dài:

- Rõ đến chán! Mai lại là ngày lễ Sa Ba. Còn Lịch?

- Bẩm, cô Lịch sắp đến.

Trang đợi một chốc rồi tiếp:

- Bẩm bà, bà có sai bảo con điều gì nữa không ạ?

- Không, con cứ lo công việc như thường ngày là được. Ta còn đợi Lịch.

- Con xin phép đi hái hoa tươi để trang trí khách đường vì mai là lễ Sa Ba.
Sau đó, con sẽ ra cửa ngõ đợi, hễ cậu con về con mời vào đây ngay.

Trang thủng thẳng lui ra. Chân đi giày sa tanh, nàng băng qua sân lát đá
nhẹ nhàng không một tiếng động.

Lúc thím Hoàng vào thì Lịch đang dùng bữa sáng.

- Tiểu thư hãy thong thả, đừng vội.

Thím Hoàng kéo chiếc ghế đẩu ngồi đợi gần cửa phòng.

Lịch đặt chiếc muỗng sành xuống, vẻ bối rối:

- Có gấp không
thím Hai?

Thím Hoàng thủng
thẳng đáp:

- Dạ không. Tiểu
thư hãy thong thả dùng cháo cho xong đã. Rồi cùng tôi vào hầu phu nhân cũng
vừa.

Lịch lại cầm
chiếc muỗng lên, nhưng không còn thấy muốn ăn nữa.

Thím Hoàng ngắm
nhìn nàng. Trừ hai khuyết điểm nhỏ: sống mũi hơi cong và vóc dáng hơi cao, thím
nhận thấy nàng xinh đẹp lạ thường.

- Trông tiểu thư
giống phu nhân chúng tôi hồi bà còn là cô dâu mới về đây.

Thím Hoàng hồi
tưởng lại ngày hôm ấy thím đã khóc vì sợ không còn được hầu hạ Era, trang thanh
niên anh tuấn với dáng điệu nửa Âu nửa Á ấy. Lúc bấy giờ thím là một cô gái
trẻ, thím đã bớt lo khi thấy cô dâu cao hơn chồng đến nửa cái đầu. Không đời
nào chàng có thể yêu một người cao thế ấy, thím tự nhủ. Và nửa cái đầu cao hơn
ấy đã quyết định việc thím ở lại nhà này và lấy lão Hoàng, người gác cổng.
Nhưng dù chỉ mới mười bảy tuổi, bà Era đã tỏ ra rất sành sỏi. Tối lại, bà trông
chừng cho đến khi chồng vào phòng ngủ, không để ông la cà thơ thẩn một mình
trong các hoa viện. Mãi đến tuổi tứ tuần, Đavít đã mười hai, bà mới thuận cho
chồng ở căn nhà riêng. Lúc đó thím Hoàng đã béo phì và nơi thím không còn có vẻ
gì khác hơn là một kẻ nô bộc. Thím đã có với lão Hoàng bốn người con nhưng thím
đều cho về quê làm ruộng cả. Thím nhận thấy từ lâu rằng bà Era đã làm chủ thật
sự trong nhà. Và bà Era cũng biết người nữ tì đã nhận thức được điều trên.
Trong cuộc tranh đấu thầm kín kéo dài suốt bao nhiêu năm ấy, giữa hai người đàn
bà không có một tiếng trao đổi về vấn đề này. Cho đến bây giờ, cuộc tranh đấu
đã kết thúc, và bà Era đã thắng lợi.

Thế là vừa ngắm
Lịch, thím Hoàng vừa hồi tưởng lại thời xưa, rồi thẫn thờ tiếp:

- Nhưng tiểu thư
nhu mì hơn. Đôi môi ít rắn rỏi và tóc thưa hơn.

- Chao ôi! Tóc
tôi… - Lịch lộ vẻ buồn nản. - Không khi nào tôi có thể buộc chặt được cả.

Thím Hoàng nhìn
dải sa tanh đỏ thắt trên tóc Lịch một hồi lâu. Thím nói:

- Cái băng đáng
lý phải bằng vàng kia. Tôi nhớ có một cái rất xứng hợp với màu áo của cô.

Rồi thím tìm
trong chiếc tráp mà bà Era đã cho đưa đến và lấy ra một cái băng vàng.

- Để tiểu thư
dùng cháo xong…

- Không, tôi
không thể ăn thêm gì nữa.

- Thế thì để tôi
mang cái này cho tiểu thư.

Thím Hoàng với
đôi tay khéo léo đính cái băng vàng lên mái tóc Lịch.

- Còn đây là đồ
nữ trang. - Thím Hoàng vừa tiếp, vừa rút trong tráp ra một chiếc kiềng và đôi
hoa tai vàng.

Lịch ngoan ngoãn
để thím mang nữ trang cho nàng.

- Bây giờ xin
rước tiểu thư cùng tôi lại chào bà chủ. - Thím Hoàng cầm tay Lịch và nhận thấy
bàn tay đẫy đà, rắn rỏi, thím ngạc nhiên
nhấc lên ngắm đi ngắm lại. - Ồ, giống như tay đàn ông!

Lịch bẽn lẽn:

- Thím nghĩ, tôi
đã phải làm lụng…

- Lòng bàn tay
mát, da dẻ còn mịn, ngón tay búp măng. Mỗi buổi tối, tôi sẽ thoa dầu cho. Vài
tuần sau, tiểu thư sẽ có đôi bàn tay xinh xắn.

Nhẹ nhàng, thím
Hoàng dắt Lịch đi. Bà Era đang ngồi thêu, ngửng đầu lên nói với Lịch:

- Vào đây con.
Con ngồi bên dì đây.

Lịch rón rén
ngồi xuống. Bà Era chăm chú nhìn nàng:

- Con đẹp lắm,
con có biết không?

- Thím Hoàng trang
điểm cho con đấy. Không có thứ này thì…

Và nàng lấy ngón
tay sờ các món nữ trang bằng vàng.

Thím Hoàng đỡ
lời:

- Bẩm bà, con
thấy tiểu thư ăn mặc đơn sơ quá. Tiểu thư có thể mang nhiều vàng, tiểu thư cao
lớn thật.

Bà Era vội nói:

- Còn kém Đavít.

Lịch e lệ:

- Anh Đavít cao
lớn lắm.

- Chốc nữa anh
ấy sẽ đến đây để chào mừng con.

Bà Era lại cúi
xuống tiếp tục thêu và thím Hoàng đi sang phòng bên cạnh.

Còn lại một mình
Lịch với bà Era, hai tay nàng không làm việc gì nên cảm thấy băn khoăn khó chịu
lạ. Nàng rất yêu mến người bạn cũ của mẹ nàng. Không một ai gần gũi nàng hơn,
về nhiều phương diện. Bà Era mong ước nàng sẽ là con dâu của bà, Lịch rõ điều
này lắm, nhưng nàng phân vân không biết người ta muốn nàng làm gì đây, nên nàng
vẫn đợi.

Như đoán được tư
tưởng của Lịch, bà Era ngẩng đầu lên. Gian phòng lặng lẽ. Ngoài tiếng chân nhè
nhẹ của thím Hoàng quanh quẩn sắp dọn đồ đạc ở gian phòng ngủ bên cạnh thì
không còn một tiếng động nào khác trong tòa nhà thênh thang.

- Lịch, con rõ
vì sao con lại ở đây chứ?

- Thưa dì, con
chưa được rõ lắm.

- Con biết được
lời hứa giữa mẹ con với dì ngày trước, lúc con còn nằm ngửa trong nôi kia.

Lịch cúi nhìn
xuống không đáp, hai bàn tay xoắn chặt lấy nhau.

- Dì ước mong
con kết hôn với Đavít.

Bà Era cảm động
đến rơm rớm hai hàng lệ. Bà vừa lật cánh tay áo phồng lót lụa lên lau nước mắt,
vừa ngắm khuôn mặt dần ửng hồng của Lịch.

Thiếu nữ quay
nhìn bà Era, vẻ chân thành, khổ sở.

- Vì sao dì lại
không nói rõ ràng với con ý muốn của dì đã chứ? Điều ước mong duy nhất của dì…
nhưng không phải của riêng dì.

Bà xích ghế lại
ngồi gần Lịch và tiếp:

- Con biết và
chắc không ai biết rõ bằng con, điều xảy đến cho dân tộc ta ở đây, trong thị
trấn Trung Quốc này… Có mấy người giữ được lòng trung thành đâu. Lịch, con có
thấy không, hỏng mất con ạ!

- Người Trung
Hoa đối với chúng ta rất tốt.

Bà Era khoát tay
bất bình:

- Ông Era cũng
nói thế đấy! Tốt bụng… dì chán lắm! Người Trung Hoa không tàn sát chúng ta,
nhưng đó có phải là một lý do để cho rằng họ không đang tìm cách phá hoại chúng
ta không? Lịch ạ, lúc dì bằng tuổi con, ngôi giáo đường chật ních tín đồ mỗi
chủ nhật. Bây giờ, con thấy, còn mấy người đâu?

Lịch phân vân:

- Nhưng đó không
phải lỗi tại người Trung Quốc.

- Tại họ, chính
tại họ. Họ tốt ngoài miệng… Lúc nào họ cũng tươi cười, mời mọc chúng ta tham dự
hội hè của họ, giao thiệp với chúng ta trong công việc làm ăn. Họ không ngớt
nói rằng không có sự khác biệt nào giữa hai dân tộc Trung Hoa và Do Thái. Nhưng
chúng ta mới là con của Đức Chúa Trời chân thật và họ là người ngoại giáo. Họ
thờ các hình tượng bằng đất sét. Có khi nào con vào trong một đền thờ Trung
Quốc chưa?

- Thưa dì có,
lúc chúng con còn nhỏ, Arông và con, có vào đấy... chỉ để xem cho biết mà thôi.

- Như vậy con ắt
hiểu rồi.

Lịch vẫn phân
vân:

- Họ đối xử tử
tế mà chúng ta nỡ ghét họ sao?

- Không phải tử
tế vì tốt bụng đâu. Không, không, dì cam đoan với con, thủ đoạn đấy! Họ thắng
ta bằng thủ đoạn. Họ xúi giục phụ nữ quyến rũ đàn ông Do Thái. Họ tự hào rất
khoan dung về tôn giáo… Họ còn nói họ sẵn sàng thờ phụng Đức Dêhôva của chúng
ta chung với các pho tượng mà họ sùng bái!

Sắc mặt bà Era
hồng hào, trang nghiêm, và hăng hái trong lúc bà giải thích cho thiếu nữ nghe.

Lịch chăm chú
nghe, hai tay vẫn chấp lại trên gối. Đợi bà ngừng lại, nàng mới hỏi:

- Thưa dì, dì
muốn con phải làm gì?

- Dì muốn rằng
con… rằng con phải thuyết phục Đavít. Con và Đavít phối hiệp, Lịch! Con nghĩ
coi, Đavít sẽ chịu ảnh hưởng của con đến mực nào.

Lịch thành thật
đáp:

- Nhưng Đavít
còn lạ gì con! Anh ấy sẽ ngạc nhiên nếu con tỏ ra khác với lâu nay.

Bà Era năn nỉ:

- Bây giờ chúng
con đã lớn thì phải khác chứ.

- Lâu nay, lúc
nào, chúng con cũng coi nhau như anh với em vậy.

Bà Era đẩy bức
thêu và đứng dậy. Bà đi tới, đi lui trong phòng.

- Chính là điều mà dì muốn các con quên đi. Điều ấy chỉ thích hợp lúc các
con còn ấu thơ kia, Lịch ạ!

Thiếu nữ cũng đứng dậy:

- Thưa dì vâng ạ!

Bà Era hỏi, giọng cụt ngủn:

- Con hiểu dì muốn nói gì rồi chứ?

- Con hiểu, nhưng con không biết hành động cách nào.

Và đôi mắt xinh đẹp của Lịch rưng rưng ngấn lệ.

Bà Era vẫn với giọng cụt ngủn:

- Hãy chinh phục
lòng nó!

Lịch, giọng
cương quyết:

- Không thể
được. Anh ấy sẽ chế nhạo con và chính con cũng sẽ buồn cười cho con quá. Con sẽ
không còn là… là con nữa.

Nàng với tay nắm
lấy tay bà Era trong hai tay mình và tiếp:

- Con phải vẫn
là con như lâu nay, phải không dì? Con cũng hiểu Đavít lắm. - Nàng cảm thấy tim
mình ấm áp khi nghĩ đến Đavít và nàng trở nên bạo dạn đối với mẹ chàng, người
đàn bà mà nàng vừa mến yêu vừa kiêng nể. - Có lẽ con còn hiểu anh ấy hơn dì nữa
kia. Dì tha lỗi cho con! Dì hẳn rõ chúng con xuýt xoát tuổi nhau. Và con cảm
thấy nơi anh ấy một cái gì… một cái gì cao cả - và tốt lành. Nếu có thể, hướng
trực tiếp về đặc tính thiên nhiên ấy của Đavít – đặc tính đồng nhất giữa anh ấy
và con…

Bà Era chăm chú
nghe, tim hồi hộp, mắt không rời thiếu nữ vừa nói vừa nhìn bà tha thiết. Bà
nghĩ thầm: “Ừ, rất có hy vọng”.

Nhưng bà chưa
kịp thốt nên lời, bỗng có tiếng ồn ào inh ỏi nổi dậy từ phía sân ngoài, tiếng
người, tiếng lạc đà, tiếng chiêng lẫn lộn. Thím Hoàng lật đật chạy đến:

- Bẩm bà, đích
thị đoàn thương hồ rồi!

Rồi thím chạy ra
cửa, và chạm trán với chồng thím. Lão Hoàng ráng gân cổ kêu om sòm:

- Đoàn thương
hồ!… Đoàn thương hồ! Bẩm bà, ông chủ bảo con vào mời bà… Xin bà ra mau cho…
Đoàn thương hồ đã về!

Bà Era rút tay
ra khỏi tay Lịch:

- Ra xem con.
Thà về hôm nay còn tốt hơn là ngày mai, ngày lễ Sa Ba.

Nhưng Lịch vẫn
đứng yên:

- Dì cho phép
con đợi ở đây, để suy nghĩ cho chín... những lời dì dạy.

- Tùy ý con. Hãy
suy nghĩ đi. Nhưng lúc nào muốn xem thì con cứ lại.

Lịch thở dài:

- Vâng ạ!