V

GIẢ THUYẾT CỦA GIĂNG ĐUY-CLÔ

Sáng
sớm hôm sâu, ngồi trong quán cà-phê Van Hát-xen dùng bữa điểm tâm, Me-grê chứng
kiến cuộc khám xét mà ông không được thông báo trước. Thật sự là ông đã tự bằng
lòng một cuộc gặp gỡ ngắn ngủi với cảnh sát Hà Lan.

Có
thể lúc ấy là tám giờ sáng. Sương mù còn chưa tan hết, nhưng người ta cảm thấy
sau màn sương là vầng dương của một ngày đẹp trời. Một chiếc tàu hàng Phần Lan
ra khỏi cảng, được một tàu kéo kéo đi.

Đằng
trước một tiệm cà-phê nhỏ ở góc bến tàu, có rất nhiều người tụ tập, tất cả đều
đi guốc và đội mũ cát két thủy thủ họ chia thành từng tốp tranh cãi với nhau.

Đó là
sở giao dịch của những Ski-pơ (schipper) tức là chỗ của những con tàu đủ kiểu,
lúc nhúc đàn bà trẻ con, đang nằm đầy một cái vũng của cảng.

Xa
hơn, một tốp khác, một đám người câu lạc bộ Chuột Bến Tàu.

Có
hai viên cảnh binh mặc đồng phục vừa đến đây. Họ đu trèo lên boong tàu của
Ôx-tinh, ông già vừa vọt lên khỏi hầm tàu, vì những lúc ở Đen-phơ-di ông đều
ngủ dưới đó.

Rồi
đến lượt một người mặc thường phục đi tới: Ông Pi-pê-kam, viên thanh tra chỉ
huy cuộc điều tra. Ông ta bỏ mũ, nói năng nhã nhặn. Hai viên cảnh binh khuất
dạng ở phía trong.

Cuộc
khám xét bắt đầu. Tất cả dân ski-pơ đều chứng kiến. Tuy vậy không hề có một sự
tập hợp nào, ngay cả một động tác thể hiện sự tò mò ra mặt cũng không.

Câu
lạc bộ Chuột Bến Tàu cũng không nhúc nhắc gì nhiều hơn vài ánh mắt, tất cả chỉ
có thế.

Việc
khám xét kéo dài tới nửa giờ, khi bước ra, hai người cảnh binh chào một cái
theo kiểu nhà binh. Ông Pi-pê-kam tỏ vẻ xin lỗi.

Chỉ
có điều là buổi sáng hôm ấy, ông chủ không có vẻ muốn xuống bến. Thay vì đi gặp
tốp bạn đứng ở đằng xa xa, ông ngồi lại trên chiếc ghế trực ban, vắt chân chữ
ngũ, nhìn ra phía ngoài khơi nơi chiếc tàu hàng Phần Lan tiến lên một cách nặng
nề, và cứ im lìm hút tẩu.

***

Khi Me-grê
quay lại, Giăng Đuy-clô từ phòng ông ta đi xuống, tay ôm lồng cồng một chiếc
cặp với những sách vở tài liệu. Ông đặt những thứ đó trên cái bàn dành riêng
cho ông ta.

Ông
ta làm bộ hỏi mà không chào Me-grê:

- Thế
nào?...

- Thì
thế! Tôi tin rằng tôi đang chào ông đấy...

Ông
ta nhìn Me-grê với một sự ngạc nhiên nhất định, nhún vai, như muốn nói rằng
thật sự chẳng có gì đáng để phật ý.

- Ông
đã khám phá ra điều gì chưa?

- Thế
ông?

- Ông
biết rằng về nguyên tắc tôi không có quyền ra khỏi chỗ này. Song may mắn là ông
bạn đồng nghiệp Hà Lan của ông đã hiểu rằng những kiến thức của tôi có thể có
ích cho ông ta và do đó tôi theo sát được những kết quả của cuộc điều tra... Đó
là cách xử sự mà lẽ ra cảnh sát Pháp đôi khi nên theo...

-
Đúng đấy nhỉ!

Giáo
sư lao về phía bà Van Hat-xen đang đi vào, tóc còn đầy kẹp, chào bà như ở trong
một phòng khách và hỏi han sức khỏe của bà một cách khách sáo.

Me-grê
thì nhìn những giấy tờ bày biện, ông thấy có những bản sơ đồ mới, không chỉ của
ngôi nhà Pô-pin-ga mà còn của gần như toàn bộ thị trấn, với những đường chấm
chấm chắc là biểu hiện đường đi của một số người.

Mặt
trời chiếu qua những kính cửa sổ nhiều màu làm gian phòng có những tấm ngăn
quang dầu bóng tràn ngập một thứ ánh sáng xanh biếc, đỏ và xanh lơ. Một chiếc
xe tải của hãng bia đỗ lại trươc cửa và trong suốt thời gian cuộc chuyện trò
diễn ra, hai anh chàng khổng lồ không ngừng lăn thùng bia trên sàn nhà, dưới sự
giám sát của bà Van Hat-xen mặc quần áo ngủ. Chưa bao giờ mùi rượu đỗ tùng và
mùi bia lại đậm đà đến thế. Cũng chưa bao giờ Me-grê cảm nhận được xứ Hà Lan rõ
ràng đến thế.

- Ông
đã khám phá ra thủ phạm chưa? - Chỉ tay vào đống hồ sơ, ông hỏi nửa nạc nửa mỡ.

Đuy-clô
đáp lại cùng với mội cái nhìn gay gắt sắc nhọn:

- Tôi
bắt đầu tin rằng những người nước ngoài nói có lý! Người Pháp trước hết là một
con người không thể nào không châm biếm. Trong trường hợp này, châm biếm là lầm
thưa ông!

Me-grê
nhìn ông ta, mỉm cười không hề lúng túng. Và ông kia tiếp tục:

- Tôi
không tìm ra kẻ sát nhân, không! Có thể tôi đã làm hơn thế một chút. Tôi đã
phân tích tấn thảm kịch. Tôi đã mổ xẻ nó. Tôi đã phân lập tất cả các yếu tố của
nó và bây giờ...

- Bây
giờ thì?...

-
Chắc chắn là một người như ông, lợi dụng nhưng suy diễn của tôi để kết thúc vụ
án.

Ông
ta ngồi, ông ta nhất định nói, ngay cả trong cái khung cảnh mà ông ta đã biến
thành hiềm thù.

Me-grê
đứng trước mặt ông ta, gọi một cốc Bols.

- Tôi
nghe ông đây!

-
Trước tiên ông sẽ lưu ý rằng tôi thậm chí không hỏi đến những điều ông đã làm
cũng như những điều đang nghĩ. Tôi hãy nói đến người đầu tiên có khả năng là kẻ
sát nhân, tức là chính tôỉ. Có thể nói, tôi có cái vị trí chiến lược tốt nhất
để giết Pô-pin-ga, và thêm vào đó, người ta đã trông thấy tôi tay cầm vũ khí
ngay ít lâu sau vụ giết người...

Tôi
không giàu có và nếu tôi có được biết đến trên khắp hoàn cầu hay gần như thế,
thì cũng là trong một số ít các nhà trí thức. Tôi có một cuộc sống khó khăn,
xoàng xĩnh..., chỉ có điều, đã không xảy ra trộm cắp và tôi không thể hi vọng
cách gì thu lợi ở cái chết của giáo sư.

- Hãy
khoan! Như vậy không có nghĩa là người ta không thể vẫn cứ cáo buộc cho tôi. Và
người ta không quên nhắc lại rằng trong buổi tối hôm đó, khi tranh luận về cảnh
sát khoa học, tôi đã bảo vệ cái luận thuyết cho rằng một con người thông minh
phạm một tội ác nếu bình tĩnh, khai thác mọi năng lực của mình, có thể đương
đầu với một cơ quan cảnh sát kém học thức.

Từ đó
người ta sẽ suy diễn rằng tôi đi muốn lấy một thí dụ để minh họa cho lý thuyết
của mình. Giữa chúng ta, tôi có thể khẳng định với ông rằng, nếu quả thật như
vậy, thì ngay đến cái khả năng nghi ngờ cho tôi cũng không thể tồn tại.

-
Chúc sức khỏe ông - Me-grê nói, vẫn theo dõi những người chở bia vai hùm lưng
gấu đi đi lại lại.

- Tôi
tiếp tục. Và tôi cho rằng, nếu tôi không phạm tội ác đó, rằng nếu như nó do một
người nào đó có mặt trong nhà gây ra, như ai cũng giả định, thì cả gia đình là
thủ phạm.

Xin
đừng giật mình! Xin hãy nhìn sơ đồ này! Và nhất là hãy cố thể hiện vài nhận xét
về tâm lí học mà tôi sắp phát triển...

Lần
này Me-grê không thể nén mỉm cười trước sự hạ cố khinh miệt của giáo sư.

- Ông
chắc đã nghe nói rằng bà Pô-pin-ga, nguyên họ Van-Et, đi theo cái ngành nghiêm
túc nhất của Nhà thờ Tin lành, ông bố bà ta ở Am-xtec-đam đóng một vai bảo thủ
gắt gao. Và cô A-ni, mới hai mươi lăm tuổi đã hòa mình vào chuyện chính trị với
cùng những tơ tưởng ấy...

Ông ở
đây mới từ hôm qua và có nhiều nét phong tục mà ông chưa biết. Chẳng hạn, ông
có biết rằng một giáo sư trường Hàng hải sẽ bị cấp trên khiển trách nặng nề chỉ
cần người ta thấy ông ta bước chân vào một quán cà-phê như quán này?

Một
trong số bọn họ đã bị bãi chức chỉ vì khăng khăng nhận một tờ báo bị coi là
tiến bộ...

Tôi
mới gặp Pô-pin-ga có một buổi tối. Như thế cũng đã đủ, nhất là sau khi đã nghe
nói về anh ta...

Ông
sẽ bảo đó là một chàng trai tử tế! Một chàng trai to xác tử tế! Một khuôn mặt
hồng hào béo tốt!... Đôi mắt sáng, vui tươi!...

Chỉ
có điều anh ta đã đi đây đi đó như một thủy thủ. Khi trở về, anh đã khoác một
bộ đồng phục khắc khổ. Nhưng bộ đồng phục bục hết đường chỉ...

Ông
hiểu chứ? Ông lại sắp mỉm cười. Một nụ cười rất Pháp! Mười lăm ngày trước đây,
có cuộc họp hàng tuần của cái câu lạc bộ mà anh ta là thành viên.., những người
Hà Lan mà không đi tiệm cà-phê thì họp nhau dưới danh nghĩa câu lạc bộ trong
một gian phòng dành riêng cho họ, chơi bi-a, đánh ki...

Thế
đấy! Mười lăm ngày truớc, Pô-pin-ga say rượu vào lúc mười một giờ đêm... Trong
tuần lễ đó, hội từ thiện do vợ anh ta chủ trì mở cuộc quyên tiền để mua quần áo
cho thổ dân ở các đảo Úc châu, và người ta đã nghe thấy Pô-pin-ga, má đỏ gay,
mắt long lanh, khẳng định:

- Ngu
quá! Trong lúc họ đang sung sướng được ở truồng!.. Thay vì mua quần áo, chúng
ta bắt chước thì tốt hơn!...

Tất
nhiên là ông mỉm cười! Như vậy thì có quái gì. Thế mà sự tai tiếng kéo dài mãi
đến mức nếu như đám tang Pô-pin-ga mà diễn ra ở Đen-phơ-di, sẽ có những người
tránh không đến dự đấy.

Tôi
chỉ lấy một chi tiết trong hàng trăm hàng ngàn. Chính là, như tôi đã nói với
ông, Pô-pin-ga đã làm bục hết đường chỉ cái vỏ áo ngoài khả kính của ông ta.

Hãy
cố đo cái tầm quan trọng của việc say rượu ở đây thôi! Học sinh đã gặp anh ta
trong tình trạng ấy và có thể chính vì thế mà chúng tôn thờ anh ta!

Bây
giờ, hãy dựng lại cái không khí trong nhà, bên bờ sông Am-xtec-đi-ep. Ông hãy
nhớ lại bà Pô- pin-ga, A-ni...

Hãy
nhìn qua cửa sổ, ông nhìn thấy điểm tận cùng của thị trấn vì cả hai phía. Nhỏ
bằng lỗ mũi. Mọi người biết nhau bết. Một xì-căng-đan chưa đến một giờ sau sẽ
được dân chúng biết...

Đến
cả những liên hệ của Pô-pin-ga với kẻ mà người ta gọi là Ông chủ, phải nói rằng
đó là thứ đồ kẻ cướp. Họ đi để săn hải cẩu với nhau. Ông giáo sư đã uống rượu
đỗ tùng trên con tàu của Ôx-tinh...

Tôi
không yêu cầu ông kết luận ngay lập tức. Tôi chỉ nhắc lại, xin hãy nhớ câu này,
rằng nếu tội ác đã do một người nào đó trong nhà gây ra, thì cả nhà là thủ
phạm.

Còn
lại cái cô Bét khùng điên mà Pô-pin-ga không bao giờ quên tiễn về... Ông muốn
biết thêm một nét tính cách nữa chứ? Cái cô Bét tuy là cô gái duy nhất hàng
ngày đi tắm không mặc đồ tắm có váy như tất cả các quý bà ở đây mà mặc áo lót
bó sát người... Lại màu đỏ nữa chứ!...

Tôi
để cho ông theo đuổi cuộc điều tra của ông.

Tôi
chỉ muốn cung cấp cho ông vài yếu tố mà cảnh sát có thói quen lơ là..

Còn
về Gor-nê-li-uýt Bi-ren, đối với tôi, cậu ấy là thành viên của gia đình, ở phía
nữ..

Một
phía, nếu ông muốn, là bà Pô-pin-ga, cô em gái A-ni và Cor-nê-li-uýt.

Phía
bên kia là Bét, Ôx-tinh và Pô-pin-ga...

- Nếu
ông hiểu được những điều tôi đã nói với ông thì có thể ông sẽ đi đến kết quả.

- Một
câu hỏi. - Me-grê nói giọng nghiêm trọng.

- Tôi
nghe ông.

- Ông
cũng theo Tin lành?

- Tôi
theo Nhà thờ cải cách, không cùng Nhà thờ với...

- Ông
xếp mình vào phía bên nào chiến lũy?

- Tôi
không thích Pô-pin-ga!

- Đến
mức...

- Tôi
lên án tội ác, bất kì nó như thế nào?

- Anh
ta chẳng đã chơi nhạc Jazz và nhảy nhót trong khi ông nói chuyện với quý bà?

-
Thêm một nét tính cách mà tôi không nghĩ tới việc kể cho ông.

Me-grê
đã xa xỉ khi tỏ ra nghiêm túc, thậm chí long trọng trong lúc ông đứng lên tuyên
bố:

- Tóm
lại, ông khuyên tôi bắt giữ ai?

Giáo
sư Đuy-clô rụt vai:

- Tôi
không muốn nói đến chuyện gì. Tôi đã cho ông vài chỉ dẫn khái quát, trong lĩnh
vực lí thuyết thuần túy, nếu có thể nói như rậy...

- Hiển
nhiên!... Nhưng vào địa vị của tôi?

- Tôi
không thuộc ngành cảnh sát! Tôi theo đuổi chân lý vì chân lí và ngay cả việc
chính bản thân tôi bị nghi ngờ. Ông không thể ảnh hưởng đến việc xét đoán của
tôi...

-
Thậm chí chẳng phải bắt giữ ai cả?

- Tôi
không nói thế... Tôi..

- Xin
cảm ơn ông! - Me-grê kết luận, chìa bàn tay ra.

Và
ông dùng một đồng tiền gõ gõ vào cốc để gọi bà chủ quán. Đuy-clô nhìn ông bất
bình:

- Một
cử chỉ phải tránh ở đây! Ông ta thì thầm, ít ra nếu ông muốn được coi như một
con người lịch sự...

Người
ta đóng cái cửa sập qua đó những thùng bia đã được đưa xuống hầm. Me-grê trả
tiền, nhìn những bản sơ đồ một lần cuối.

- Vậy
là, hoặc ông, hoặc cả gia đình.

- Tôi
không nói thế.. Nghe đây.

Nhưng
ông đã đi ra đến cửa. Lưng quay lại, ông để cho nét mặt dãn ra. Và nếu như
không cười hả họng thì ít ra ông cũng có một nụ cười thỏa mãn.

Bên
ngoài là một cuộc tắm nắng, hơi nóng dịu dịu yên ả. Người chủ hàng sắt đứng
trên bậc cửa. Người Do Thái nhỏ thó bán vật liệu tàu bè đang đếm những mỏ neo
đánh dấu chúng bằng một vạch sơn đỏ.

Chiếc
cần cẩu bạc vẫn dở than. Những người dân Ski-pơ giương buồm không phải để ra đi
mà để phơi vải. Và trong đống cột buồm hỗn độn, những thứ trông giống như màn
trướng màu trắng hay màu nâu đung đưa mềm mại.

Ôx-tinh
hút chiếc tẩu ngắn bằng đất, ngồi ở đằng đuôi chiếc thuyền con. Vài chú Chuột
Bến Tàu tranh cãi không mấy hăng hái.

Nhưng,
nếu quay về phía thị trấn, thì người ta nhìn thấy những ngôi nhà của dân trưởng
giả sơn quét cẩn thận, với những cửa kính trong vắt, những rèm che sạch tinh,
những chậu cây um tùm đặt tất cả các cửa sổ. Bên trong những cửa sổ đó, một
bóng tối không thể nào thâm nhập.

Dưới
ánh sáng cuộc trò chuyện với Giăng Đuy-clô, những cái đó chẳng mang một ý nghĩa
mới sao?

Một
bên bến cảng ấy, những con người chân đi guốc, những con tàu, những cánh buồm,
mùi nhựa đường và nước mặn.

Bên
kia, những ngôi nhà này đóng kín mít, với đồ đạc đánh bóng, với những tấm thảm
tối màu, mười lăm ngày trước trong đó người ta bàn luận về một ông giáo sư
trường Hàng hải đã uống một hay hai ly rượu quá mức...

Cùng
một bầu trời, một sự trong trẻo của mộng mơ. Nhưng biên giới cách chia hai thế
giới ấy mới ghê làm sao!

Lúc
đó Me-grê hình dung ra Pô-pin-ga, người ông chưa từng trông thấy, ngay cả khi
đã chết, người có một bộ mặt to lớn hồng hào tố cáo sự háu ăn ghê gớm.

Ông
tưởng tượng anh ta đứng ở cái biên giới ấy, nhìn con tàu của Ôx-tinh, con tàu
năm buồm mà thủy thủ đoàn đi khuấy động tất cả các hải cảng của Nam Mỹ với
những con tàu buồm Hà Lan trước mặt, và ở Trung Hoa, những chiếc thuyền con
tiến lại, chở đầy những phụ nữ nhỏ bé xinh xinh như búp bê trên giá gỗ.

Người
ta chỉ cho phép anh ấy có một chiếc ca-nô. Anh sơn bóng bẩy, trang hoàng đồ
đồng sáng loáng trên mặt nước phẳng lặng của sông Am-xtec-đi-ep, phải trườn đi
giữa những thân cây từ phương Bắc và từ những khu rừng xích đạo trôi về.

Me-grê
thấy dường như ông Chủ nhìn mình một cách đặc biệt, như thể lão muốn đến gần
ông, nói với ông. Nhưng không thể được! Họ không thể trao đổi với nhau một lời
nào!

Ôx-tinh
biết thế, lão giữ nguyên không động tĩnh, tự bằng lòng hút tẩu thuốc nhanh hơn
một chút xíu, trong khi mi mắt khép lại nửa chừng vì nắng.

Vào
giờ này, Cor-nê-li-uýt đang ngồi trên ghế nhà trường và nghe giảng bài lượng
giác hay thiên văn nào đó. Chắc mặt cậu vẫn còn tái mét..

Me-grê
đến ngồi trên một chiếc cọc neo bằng đồng thì nhìn thấy thanh tra Pi-pê-kam
đang tiến lại phía ông và chìa tay ra.

-
Sáng nay ông có phát hiện được gì trên tàu không?

-
Chưa... đó là một thủ tục..

- Ông
nghi cho Ôx-tinh?

- Vì
có chiếc mũ cát két.

- Và
mẩu xì-gà?

-
Không! Ông Chủ chỉ hút thuốc Bra-xin, mà mẩu thuốc kia là thuốc Ma-ni.

- Thế
cho nên..

Pi-pê-kam
kéo ông ra xa một chút khỏi tầm mắt của ông chủ đảo Uốc-kum:

-
Chiếc la bàn trên tàu là la bàn của tàu Hen-xinh-pho. Những chiếc phao cứu sinh
là của một chiếc tàu chở than Anh... Và tất cả đều như thế..

- Ăn
cắp à?

-
Không. Bao giờ cũng vậy cả. Khi một chiếc tàu hàng đến một hải cảng, bao giờ
cũng có một kẻ nào đó, một thợ máy, một phó ba, một thủy thủ, đôi khi cả thuyền
trưởng, đem bán một thứ gì đó, ông hiểu chứ? Người ta nói với công ty rằng
những chiếc phao bị sóng biển cuốn đi... rằng la bàn không chạy được nữa... Và
đèn định vị... Tất cả. Đôi khi cả một chiếc ca-nô...

- Cho
nên điều ấy không chứng tỏ gì hết!

-
Không! Anh chàng Do Thái, ông trông thấy cửa hiệu của hắn đấy, chỉ sống bằng
mỗi cái trò buôn bán ấy.

- Vậy
thì cuộc điều tra của ông...?

Ông
thanh tra quay mặt đi một cách khó chịu.

- Tôi
nói với ông rằng Bét Li-ê-ven không về ngay lập tức... Cô ấy quay trở lại con
đường vừa đi. Nói thế đúng chứ ông?... Đúng tiếng Pháp chứ?

-
Đúng mà! Tiếp tục đi!

- Có
thể cô ấy không bắn...

-
Chà!

Viên
thanh tra không được thật thoải mái. Ông cảm thấy cần hạ thấp giọng, cần kéo Me-grê
đến chỗ tuyệt đối vắng vẻ trên bến tàu để theo đuổi câu chuyện.

- Có
cái đống gỗ... ông biết chứ?... Người timmer-man, tiếng Pháp của ông gọi là thợ
mộc.. Đúng. Người thợ mộc cho rằng ông ta đã nhìn thấy cô Bet và ông Pô-pin-ga
lúc ban tối... Phải! Cả hai người...

-
Đứng trong bóng đống gỗ, chứ sao!

-
Đúng... Và tôi nghĩ rằng...

- Ông
nghĩ sao?... Có thể có hai người nữa quanh quẩn ở đó. Đấy! Chàng trai học trò,
Cor-nê-li-uýt Bê-renx... Cậu này muốn lấy cô Bét.. Người ta đã tìm thấy tấm
hình cô này trong rương của cậu ấy...

- Thật à?

- Rồi ông Li-ê-ven... Bố cô Bét... Ông này rất quan
trọng. Chăn nuôi bò cái xuất khẩu... Ông xuất sang cả Úc... Ông góa vợ... không
có đứa con nào khác.

- Ông ta có thể đã giết Pô-pin-ga?

Viên thanh tra có vẻ gượng gạo đến nỗi Me-grê như thấy
thương hại. Người ta cảm thấy ông ta bị khổ tâm khi kết tội một con người quan
trọng nuôi những con bò cái rồi xuất khẩu chúng sang tận Úc.

- Nếu ông ta trông thấy, phải không?

Me-grê
tàn nhẫn hỏi:

- Nếu
thấy cái gì?

-
Thấy cạnh đống gỗ... Bét với ông giáo sư...

-
Chà! Phải!

-
Thật hoàn toàn bí mật...

-
Đúng thế! Nhưng còn Ba-renx?

- Cậu
ta có thể cũng trông thấy... Cậu ta có thể ghen... Tuy nhiên
năm phút sau vụ án cậu ấy đã có mặt ở trường. Cái đó tôi không hiểu...

- Tóm tắt, - Me-grê nói, - cũng trang trọng như lúc ông
nói với Giăng Đuy-clô, ông nghi cho ông bố của cô Bét và Cor-nê-li-uýt người
tình của cô...

Im lặng bối rối.

- Rồi ông nghi cho Ôx-tinh vì người ta đã tìm thấy chiếc
mũ cát két của lão trong bồn tắm...

Pi-pê-kam làm một cử chỉ chán nản.

- Thế rồi, tất nhiên, còn cái người đã bỏ lại trong phòng
ăn một mẩu xì-gà Ma-ni... Ở Đen-phơ-di có bao nhiêu người bán xì-gà?

- Mười bốn..

- Như thế mọi việc sẽ không đơn giản. Cuối cùng là ông
nghi cho giáo sư Đuy-clô...

- Vì
khẩu súng trong tay ông ta... Tôi không để ông ta đi khỏi... ông hiểu chứ?

- Nếu
như tôi hiểu được!

Họ
bước đi khoảng năm mươi thước mà không nói năng gì.

- Thế
ông suy nghĩ cái gì? Cuối cùng nhà thám tử Grô-nin-ghen thì thầm.

- Đây
là vấn đề! Và chính đấy là sự khác nhau giữa hai chúng ta! Ông thì ông suy nghĩ
một cái gì đó. Thậm chí ông suy nghĩ cả đống chuyện. Trong lúc tôi tới thì tôi
tin rằng tôi chưa suy nghĩ gì cả...

Và
đột nhiên ông hỏi:

- Bét
Li-ê-ven có quen Ông chủ không?

- Tôi
không biết. Tôi không tin là...

- Thế
Cor-nê-li-uýt có quen không?

Pi-pô-kam
lấy tay xoa trán.

- Có
thể quen.. Có thể không... Không thì đúng hơn!... Tôi có thể biết.

-
Chính thế! Hãy thử tìm hiểu xem họ có quan hệ gì với nhau trước khi xảy ra tấn
thảm kịch hay không?

- Ông
tin là...

- Tôi
không tin cái gi hết! Còn một câu hỏi nữa. Ở đảo Uốc-kum có máy V.T.D không?

- Tôi
không biết.

- Cái
đó phải xác định.

Người
ta không thể nói điều này đã xảy ra như thế nào, nhưng bây giờ có một kiểu phân
ngôi thứ giữa Me-grê và anh bạn của ông, người này nhìn ông gần như nhìn một
cấp trên.

- Vậy
hãy nghiên cứu hai điểm đó! Tôi phải đến thăm một chỗ.

Pi-pê-kam
quá lịch sự để đưa ra một câu hỏi về việc thăm nom này, nhưng đôi mắt ông ta
đầy những bực bội.

- Đến
chỗ cô Bét! - Me-grê ngừng lời. - Đi đường nào ngắn nhất?

- Đi
dọc sông Am-xtec-đi-ep.

Người
ta thấy con tàu hoa tiêu của Ben-phơ-di, một chiếc tàu máy hơi nước 500 tấn vẽ
một đường cong trên sông Emx trước khi vào hải cảng. Và Ông chủ đang lái từng
bước chậm chạp, nặng nề nhưng đầy sự sôi nổi được dồn nén, trên boong tàu, ở
cách xa một trăm thước những chú Chuột Bến Tàu đang tê người vì nắng.