Chương 1: Việc làm

Văn phòng ở
downtown(1) Toronto của tập đoàn kiểm toán NKT chiếm trọn toàn bộ một tòa nhà
hai mươi sáu tầng bề thế trên đường Front Street. Được làm việc ở đây là ước mơ
mà Vi ấp ủ suốt bao nhiêu năm qua. Ước mơ ấy của cô cuối cùng cũng đã trở thành
hiện thực. Vi vẫn còn cảm thấy lâng lâng như đang trong mơ. Cô không thể ngờ
rằng, điểm dừng chân của cô trong cuộc hành trình tìm kiếm việc làm lại chính
là ở đây, trong tập đoàn kiểm toán đa quốc gia rất nổi tiếng này… Đến bây giờ
Vi mới thực sự cảm thấy quyết định chuyển sang học ngành kế toán của cô là một
quyết định sáng suốt, vì đó là ngành dễ tìm việc nhất ở đất nước này so với các
chuyên ngành kinh tế khác như tài chính hay marketing mà trước đây cô đã định
theo học.

(1) Khu trung
tâm.

Vi ngước nhìn một
lần nữa biểu tượng của công ty với ba chữ NKT màu trắng giản dị, trước khi bước
xuống đường, hòa vào dòng người đang tấp nập trên hè phố trong giờ tan tầm. Cô
vừa nhận được quyết định tuyển dụng của công ty, trước hết với vị trí summer
student(2). Đây hoàn toàn là một khởi đầu đầy hứa hẹn, bởi nếu quá trình làm
việc được đánh giá tốt, cô sẽ có nhiều cơ hội có được một công việc toàn thời
gian ổn định. Cô sẽ chính thức bắt đầu làm việc ở đây trong tháng năm này.

(2) Các công
ty tuyển sinh viên đủ tiêu chuẩn vào các vị trí làm việc ngắn hạn trong mùa hè,
nếu làm tốt có thể được tuyển vào làm dài hạn sau khi tốt nghiệp.

Chỉ mới một tháng
trước đây thôi, Vi vẫn còn mờ mịt về tương lai của mình. Hơn ai hết, cô nhất
định phải tìm được một công việc để có thể tồn tại ở đây sau khi tốt nghiệp. Đó
chính là yếu tố quyết định đến tương lai của cô và của cả gia đình cô nữa.
Chính vì thế, hàng tháng trời nay Vi đã âm thầm chuẩn bị hồ sơ, học hỏi kinh
nghiệm trả lời phỏng vấn, tích cực tham gia các công tác ngoại khóa, các buổi
hội thảo… để có thể sẵn sàng cho cuộc chạy đua tìm kiếm việc làm. Cô đã cày nát
các website về việc làm. Nhưng thật không may cho cô, thời điểm nền kinh tế thế
giới đang trong giai đoạn khủng hoảng. Các công ty liên tục cắt giảm người.
Hiếm hoi lắm mới có một vài vị trí mà cô nghĩ là phù hợp với chuyên ngành học
của mình thì lại đòi hỏi các ứng viên phải có kinh nghiệm. Trong hoàn cảnh ấy,
sinh viên mới và sắp ra trường kiếm được việc làm hẳn đã là một kỳ tích, huống
hồ cô lại là một du học sinh từ nơi khác đến, ngôn ngữ, văn hóa, mối quan hệ…
đều hạn chế và không phải là thế mạnh. Cô chỉ có thể trông chờ duy nhất vào
điểm số, khả năng làm việc và sự may mắn mà thôi.

[Chúc bạn đọc
sách vui vẻ tạiwww.gacsach.com- gác nhỏ cho người yêu sách.]

Giữa lúc Vi gần
như mất hết hy vọng nhận được hồi đáp tích cực cho các hồ sơ mà cô đã gửi đi,
thì một cơ hội bỗng mở ra cho cô. Hôm đó, khóa của cô nhận được thông báo: tập
đoàn NKT sẽ có một buổi career boot camp(3) ở trường cô nhằm giới thiệu về tập
đoàn và tìm kiếm những ứng viên xuất sắc cho các vị trí summer student làm việc
ở Toronto. Vi không thể để lỡ một cơ hội hiếm hoi như thế. Cả đêm hôm trước cô
đã ngồi rà soát lại toàn bộ hồ sơ, kiểm tra chi tiết từng thông tin, từng từ,
từng chữ trong đơn xin việc, để đảm bảo bộ hồ sơ của cô được chuẩn bị một cách
hoàn hảo nhất. Sáng hôm boot camp, Vi đến thật sớm để kiếm chỗ ngồi ngay hàng
đầu tiên, gần với các diễn giả. Hôm nay, sau phần giới thiệu về tập đoàn, còn
có hai nhân viên của NKT đến chia sẻ với các bạn sinh viên những kinh nghiệm cá
nhân của họ trong quá trình được tuyển dụng và làm việc ở NKT. Vi phát hiện ra
một trong hai nhân viên đang thuyết trình là người Việt, hay ít nhất cũng là
người gốc Việt, căn cứ vào bảng tên đang cài trên ngực áo của người đó. Cô
quyết định sẽ thử một nước cờ táo bạo.

(3) Là một
chương trình giới thiệu cơ hội việc làm và hướng dẫn sinh viên chuẩn bị các
điều kiện cần thiết để tìm việc, thường được các công ty lớn tổ chức hàng năm ở
một số trường đại học nhằm tìm kiếm các sinh viên xuất sắc cho công ty của họ.

Số cô đúng là có
quý nhân phù trợ. Vi nhanh chóng tiếp cận được chàng kiểm toán viên đó trong
giờ nghỉ giải lao. Chọn đúng lúc đám sinh viên bắt đầu tản ra, và Nam (tên của
chàng kiểm toán viên) đang ngồi một mình trước đống giấy tờ, chăm chú nhìn vào
màn hình máy tính xách tay, Vi bèn tiến lại gần, cất lời chào bằng tiếng Việt:

- Xin lỗi, em có
thể hỏi anh một chút được không ạ?

Nam ngỡ ngàng ngẩng lên. Khi nhìn thấy một cô gái có ngoại
hình thuần chất Việt, mái tóc đen ngang vai, khuôn mặt nhỏ nhắn và đôi mắt to
với hàng mi dài rợp bóng thì anh bèn nở một nụ cười tươi rói:

- Chào em, tất nhiên là được chứ. Anh có thể giúp gì cho em?

Vi thở phào nhẹ nhõm. Đúng như cô dự đoán, anh là người Việt
Nam 100%, với chất giọng Hà Nội rất chuẩn. Cô mừng rỡ mỉm cười:

- Em có thể phiền anh xem giúp CV(4) được không ạ?

- Được chứ - Anh vui vẻ nhận lời - Em có mang theo không?

- Đây ạ.

Mừng như bắt được vàng, cô vội đưa cho Nam chiếc phong bì
đựng CV và thư xin việc. Anh lướt nhanh qua tập hồ sơ, rồi ngẩng lên nhìn cô:

- Có một vài chỗ cần sửa lại và viết thêm. Email cho anh CV
và cover letter(5) của em,
anh sẽ góp ý chi tiết. Bây giờ chắc không đủ thời gian, sắp hết giờ nghỉ giải
lao rồi.

(4)
Sơ yếu lý lịch

(5)
Thư xin việc

Anh vừa nói vừa liếc đồng hồ đeo tay, sau đó mở ví, rút ra
một tấm danh thiếp, rồi anh nhặt cây bút trên bàn lên hí hoáy viết thêm vào đó
mấy chữ số trước khi đưa cho cô:

- Trong này có địa chỉ email và số điện thoại liên lạc của
anh. Nếu cần hỏi gì thêm, em cứ gọi.

Vi nhận tấm danh thiếp từ tay anh, cẩn thận cất vào góc
trong cùng của chiếc ví như cất bảo bối, miệng líu ríu cảm ơn. Cô đã định quay
lưng bước đi thì bỗng giật mình nghe thấy tiếng anh nói:

- Tốt nhất là gửi ngay trong tuần này anh mới có thời gian
xem cho Vi, tuần sau anh đi công tác rồi.

- Vâng ạ, em sẽ gửi ngay chiều nay. Em cảm ơn anh!

Vi bỗng nhiên bối rối. Chỉ liếc qua CV của cô có mấy giây mà
anh đã nhớ tên cô. Đúng là con mắt kiểm toán viên có khác!.

- Không có gì - Anh mỉm cười đáp lại nụ cười ngượng nghịu
của cô.

Vi vội quay người bước nhanh vào đám đông sinh viên đang đổ
về hội trường sau giờ nghỉ giải lao, thầm cảm ơn thần may mắn đã mở ra cho cô
một cơ hội để tới gần hơn với công việc mà cô hằng mơ ước.

Buổi chiều hôm đó, sau khi về đến nhà, Vi lập tức gửi ngay
CV và cover letter đến địa chỉ email của Nam. Suốt từ lúc đó cho đến hơn bảy
giờ tối, Vi dính chặt luôn vào chiếc máy tính, chốc chốc lại mở email ra kiểm
tra xem đã có hồi âm của anh chưa, nhưng vẫn không thấy. Sốt ruột vì chờ đợi,
lại thêm lo lắng rằng cô đã sơ suất gõ nhầm địa chỉ email, hay internet có vấn
đề gì mà email của cô không tới được tay anh, nên cuối cùng cô đành đánh liều
rút tấm danh thiếp ra, quyết định bấm số điện thoại trong đó gọi cho anh. Đầu
dây bên kia bắt máy và ngay lập tức Nam nhận ra giọng cô.

- Anh nhận được email của em rồi, nhưng giờ mới xong việc.
Đợi lát nữa về đến nhà anh sẽ xem cho em ngay - Giọng anh đầy vẻ áy náy.

Vi cũng vội vàng xin lỗi đã làm phiền anh, chỉ vì cô muốn
xác nhận xem thư đã đến đúng địa chỉ chưa nên mới phải gọi cho anh vào giờ này.
Nhưng anh trấn an cô:

- Phiền gì đâu, anh quen rồi. Nếu em muốn làm kiểm toán thì
phải chuẩn bị tinh thần dần đi là vừa. Sau này còn có những lúc làm đến một,
hai giờ sáng nữa đấy.

Rồi anh hỏi cô đã nghĩ kỹ chưa, sức khỏe và tinh thần có tốt
không mà lại muốn tìm một công việc vừa vất vả vừa khắc nghiệt như vậy.

- Em chỉ cần tìm được việc là may rồi ạ. Sinh viên mới ra
trường, lại là du học sinh như em thì làm gì có sự lựa chọn - Cô cười đáp.

Vậy là câu chuyện chuyển sang đề tài trao đổi thông tin cá
nhân giữa hai bên. Vi được biết hoàn cảnh của anh trước đây cũng hoàn toàn
giống như cô, là một du học sinh sang đây học đại học, rồi sau đó anh may mắn
được nhận vào làm việc ở tập đoàn kiểm toán này. Nhân tiện không khí có phần cởi
mở, thoải mái, Vi bèn nhờ anh chỉ giúp thêm những kinh nghiệm và kiến thức cần
phải chuẩn bị để có thể lọt vào mắt xanh của nhà tuyển dụng. Hẳn nhiên tình
đồng hương là một lợi thế đối với Vi, cô được anh hứa sẽ tận tình giúp đỡ.

Ngay tối hôm đó, anh đã email lại cho Vi bản CV và cover
letter của cô với những điểm cụ thể mà anh thấy cô cần phải sửa đổi hay bổ
sung. Anh cũng gọi điện chỉ bảo cô cặn kẽ từng đường đi, nước bước, cách trả
lời phỏng vấn như thế nào, những vấn đề nào nên tránh, những vấn đề nào cần
nhấn mạnh… Không những thế, anh còn gửi cho cô một lô tài liệu tham khảo về tập
đoàn và công việc tương lai để cô tiện nghiên cứu trước. Anh cũng cho cô biết
những người nào có khả năng sẽ là người phỏng vấn của mỗi vòng, đồng thời cung
cấp cho cô các thông tin (cả chính thống lẫn truyền miệng) về lý lịch việc làm,
thói quen, tính cách, sở thích cá nhân của từng người, yêu cầu cô phải nghiên
cứu cho kỹ để chuẩn bị sẵn cách nói chuyện cũng như một số câu hỏi “phỏng vấn
lại người đang phỏng vấn mình”, nhằm gây ấn tượng tốt đối với họ. “Điều này là
đặc biệt quan trọng - Anh nhấn mạnh - Em có biết ấn tượng về một người nằm
trong mười giây giao tiếp ban đầu không? Ấn tượng đó sẽ chi phối hành vi và
thái độ của họ đối với em. Vì vậy, phải cố gắng hết sức để khiến họ thấy rằng
em đã tìm hiểu rất nghiêm túc về công ty và công việc mà em đang muốn xin vào,
cũng phải chứng tỏ cho họ thấy kết quả của việc tìm hiểu đó là em có thể chỉ ra
được một vài vấn đề mấu chốt trong công việc, những tồn đọng cần phải cải tiến hay
đề xuất được những giải pháp tốt hơn”.

Vũ trang đầy đủ như vậy, cộng với một bảng điểm đẹp, lại
thêm kinh nghiệm làm việc nhóm từ các hoạt động ngoại khóa, cuối cùng cô cũng
“chứng tỏ” được tiềm năng của mình và lọt qua được vòng phỏng vấn đầu tiên. Ngay
khi biết kết quả, cô không nén được vui mừng, vội gọi điện báo cho Nam biết.
Anh cười ha hả trong điện thoại, chúc mừng cô nhưng cũng không quên nhắc cho cô
nhớ về hai vòng phỏng vấn sắp tới, “đó mới là những cửa ải khó vượt qua”.

Vòng phỏng vấn thứ hai cũng diễn ra tương đối suôn sẻ. Cô đã
“phỏng vấn ngược” rất đúng lúc vị giám khảo của mình và nhận được những cái gật
gù tán thưởng kèm theo cả nụ cười mỉm hài lòng. Trực giác mách bảo rằng cô đã
hoàn thành tương đối tốt vòng phỏng vấn này. Mặc dù vậy, cô vẫn thấp thỏm mất
ngủ suốt một tuần chờ đợi kết quả. Mãi đến khi nhận được thông báo tiếp tục vào
vòng phỏng vấn sau, cô mới có thể thở phào nhẹ nhõm. Lần này thì Nam chủ động
gọi cho cô để chúc mừng việc cô đã lọt qua cửa ải thứ hai. “Chỉ còn một bước nữa
thôi là em sẽ trở thành đồng nghiệp của anh. Bây giờ nghĩ lại vẫn còn kịp - Anh
cười trêu cô - Còn nếu mà vẫn muốn đưa lưng cho tư bản bóc lột thì cố gắng lên
nhé”. “Bóc lột cũng được, em tự nguyện mà” - Cô cũng cười đáp lại.

Tuy tỏ ra là một người thích đùa, nhưng trong công việc Nam
hết sức nghiêm túc. Trước vòng phỏng vấn cuối cùng, anh còn gọi điện cho Vi dặn
dò thêm lần cuối, thậm chí còn tư vấn cho cô cả về cách ăn mặc sao cho vừa lịch
sự, vừa gây ấn tượng. Không biết cô sẽ gây được ấn tượng với người phỏng vấn
mình như thế nào, nhưng anh thì chắc chắn đã gây cho cô một ấn tượng khó quên
bằng màn tư vấn rất đúng kiểu “chuyên gia thời trang” này. May cho Vi, vị
partner(6) phỏng vấn cô hôm
đó chính là một trong số những người mà cô đã “nghiên cứu” từ trước. Ông đã
từng có nhiều năm làm kiểm toán ở một số nước đang phát triển, trong đó có Việt
Nam. Theo hướng dẫn và kinh nghiệm của Nam, cô biết rằng lọt được đến vòng này,
khả năng và kiến thức chuyên môn không phải là điểm mấu chốt nữa (vì đã được
thẩm định ở hai vòng trước), mà điều quan trọng là làm sao gây được ấn tượng
tốt cũng như thiện cảm đối với vị giám khảo cao cấp kia. Cố gắng thể hiện một
thái độ tự tin nhất, cô khéo léo lái câu chuyện sang những cải tiến về hệ thống
làm việc mà ông đã thiết lập được trong những ngày đầu sang các nước Đông Nam
Á. Câu chuyện về nền kinh tế Việt Nam: quá trình phát triển và những hệ lụy của
nó, cũng như cơ hội cho ngành kiểm toán trong bối cảnh này đã nhanh chóng trở
thành chủ đề khiến cả hai thích thú. Ba mươi phút phỏng vấn trôi qua trong nháy
mắt. Trước khi bắt tay chào tạm biệt cô, vị partner đó đã tỏ ý khen ngợi sự
chuẩn bị chu đáo của cô, và Vi đã coi đó như một dấu hiệu tốt lành.

(6)
Cấp bậc cao nhất trong các công ty kiểm toán.

Cuối cùng những nỗ lực của cả cô và Nam cũng được đền đáp.
Giờ phút mong đợi của cô bất ngờ đến dưới dạng một email thông báo với nội dung
chúc mừng cô đã vượt qua vòng phỏng vấn thứ ba, chính thức trở thành summer
student của tập đoàn NKT. Ngày nhận được kết quả, cô mừng đến rơi nước mắt. Cô
gọi điện ngay cho Nam để cảm ơn. Anh đã nồng nhiệt chúc mừng cô qua điện thoại,
nồng nhiệt tới mức như thể chính anh chứ không phải cô đã vượt qua những vòng
phỏng vấn khổ ải một cách kỳ diệu. Nhưng anh vui mừng cũng đúng thôi, vì nếu
nhìn nhận một cách công bằng, chiến thắng của cô có đến một nửa là công sức của
anh. Mặc dù không có mặt ở Toronto để ăn mừng cùng cô vì anh đang ở Mỹ trong
một chuyến công tác kéo dài hai tháng, nhưng anh bảo khi nào về lại Canada, cô
sẽ phải khao anh một chầu thật hoành tráng. “Em nhớ nhé, khi nào về anh sẽ đến
đòi nợ” - Anh nói qua điện thoại. “Vâng, so với việc em được trở thành đồng
nghiệp của anh, khao chỉ là chuyện nhỏ. Em vẫn còn tưởng em đang nằm mơ đây” -
Cô sung sướng hứa hẹn như thể chính cô mới là người được anh khao vậy.

Không thể tin là may mắn đã mỉm cười với cô. Mối lo lắng đã
từng khiến cho cô mất ăn mất ngủ cuối cùng đã được giải quyết ổn thỏa. Vậy là
trước mắt, cô chỉ cần chuẩn bị cho lễ tốt nghiệp nữa mà thôi.

Ba chữ “lễ tốt nghiệp”, đối với Vi, vừa là một dấu chấm hết
cho quãng thời gian bốn năm đại học dài đằng đẵng, vừa là sự khởi đầu của một
giai đoạn mới trong cuộc đời. Vi như có thể nhìn thấy con đường tương lai thênh
thang đang rộng mở trước mắt cô… Bất chợt, hình ảnh Quân hiện ra trong đầu Vi
với một dấu chấm hỏi to tướng: Quân, anh sẽ chiếm giữ vị trí như thế nào trong
cái tương lai mà cô đang xây đắp?

Vi khẽ lắc đầu. Tâm trạng tươi vui lúc trước đã bay biến đi
đâu mất không để lại một chút dấu vết nào. Thay vào đó là cảm giác nặng nề và u
ám. Bài toán khó đó Vi đã không thể trả lời suốt hai năm nay. Cô đã cố tình
trốn tránh, cố tình lần lữa cho đến tận bây giờ, cho đến khi không thể trì hoãn
hơn được nữa… Vi hít một hơi dài, chợt nhận ra bước chân vô thức đã đưa cô đến
trước Harbour Front. Cô chậm chạp ngồi xuống một chiếc ghế đá ven hồ.

Hoàng hôn đã buông xuống từ lúc nào. Ráng chiều phủ lên mặt
hồ một màn sương mờ huyền ảo. Vi ngồi im lìm trên chiếc ghế đá nhìn ra mặt hồ
lộng gió. Một nghệ sĩ đường phố đang kéo một khúc nhạc buồn. Tiếng vĩ cầm réo
rắt bỗng chạm vào nỗi nhớ… Hai năm trôi qua như một cái chớp mắt. Quá khứ chợt
hiện về trong cô, rõ ràng như thể cô đang xem một cuốn phim quay chậm… Cũng
chính tại nơi đây, Quân đã nắm chặt tay tiếp thêm cho cô sức mạnh, cũng chính
tại nơi đây anh đã lắng nghe cô, đã động viên, an ủi cô trước nỗi đau quá sức
mà lúc đó cô đang phải gánh chịu… Nhưng, trong cuốn phim ký ức này, màu trắng
lạnh lẽo của tuyết hoàn toàn lấn át các màu sắc khác. Đó là màu của mùa đông,
của một mùa đông hai năm về trước…

Chương 2:
Chiếc ví

Mùa đông năm ấy thật lạnh và ảm đạm… Mới đầu tháng mười một
mà sao tuyết đã rơi nhiều đến thế!

Quán phở X sắp đến giờ đóng cửa. Trên chiếc tivi treo ở góc
tường, anh chàng phát thanh viên bản tin thời tiết đang thông báo nhiệt độ
ngoài trời hiện tại là âm mười độ C, wind chill(1) làm cho cái rét cắt da xuống
thêm mười độ nữa. Đối với một người đến từ một nước nhiệt đới gió mùa như Vi,
chịu đựng những mùa đông dài lê thê ở đây cũng gần giống như một cực hình. Đây
mới là mùa đông thứ hai của Vi kể từ ngày cô đặt chân xuống sân bay quốc tế
Pearson, bắt đầu cuộc đời sinh viên ở York University. Vi thuê một phòng nhỏ
trong ngôi nhà xinh xắn của một cặp vợ chồng già gốc Pháp. Chỗ đó chỉ cách
campus(2) của cô vài bước chân, nhưng lại khá xa China Town(3), nơi cô làm
waitress(4) cho một quán ăn Việt Nam vào các buổi tối cuối tuần.

(1) Là hiện tượng khi trời gió, làm bay hơi ẩm trên da
khiến người ta có cảm giác lạnh hơn.

(2) Khuôn viên
hoặc chi nhánh của trường đại học.

(3) Phố Tàu,
nơi ở tập trung của người Trung Quốc ở nước ngoài

(4) Nữ nhân
viên chạy bàn trong quán ăn, quán cà phê...

Tivi đã chuyển
sang bản tin lúc mười giờ. Người khách cuối cùng đã rời quán. Cô gái người
Quảng Đông bắt đầu quét dọn sàn nhà. Vi lau sạch dãy bàn ăn và xếp gọn lại những
chiếc ghế, hoàn tất một ngày làm việc cật lực. Cuối cùng thì cũng đã đến lúc
được về với căn phòng ấm cúng của mình, Vi nhủ thầm. Cô nhanh chóng rửa tay,
chào bà chủ quán và những người phục vụ khác rồi với lấy chiếc áo măng tô, khăn
và mũ trên cây treo quần áo ngay cạnh chậu hoa cảnh gần lối cửa ra vào. Mặc áo,
đội mũ, quấn chiếc khăn len lên đến tận miệng, lại thêm đôi găng tay to xù,
trông Vi giống như một người Eskimo chính hiệu. Khi Vi cúi xuống thắt lại dây
giày, cô bỗng phát hiện ra một chiếc ví nam rơi khuất đằng sau chậu cây cảnh.
Vi nhặt chiếc ví lên, định mang vào nhờ bà chủ quán giữ hộ, phòng khi chủ nhân
của nó đến quán tìm lại. Nhưng một chút lười biếng khiến cô chặc lưỡi. Bỏ tọt
chiếc ví vào túi áo, Vi tự nhủ, để đến mai chắc cũng chẳng chết ai. Vả lại quán
sắp đóng cửa, nếu anh chàng hậu đậu nào đó kịp phát hiện ra mất ví thì đã phải
quay lại quán tìm từ lâu rồi chứ. Cô cũng chẳng muốn bị lỡ chuyến xe buýt sắp
đến, để rồi lại phải đứng chờ chuyến khác trong cái lạnh tê tái dưới trời mưa tuyết.
Bằng một động tác dứt khoát, Vi đẩy tấm cửa kính bước ra ngoài. Một làn gió
lạnh buốt thổi vào mặt cô, những bông tuyết nhẹ và mềm xoay tròn vài vòng trong
không trung trước khi đậu xuống chiếc mũ len trên đầu cô, chui cả vào cổ cô
lành lạnh. “Thế mà người Canada vẫn bảo ở Toronto không có mùa đông thực sự cơ
đấy”, cô hậm hực nghĩ thầm.

Vi vừa kịp bắt
được chiếc xe buýt đang trờ tới. Thở phào nhẹ nhõm, cô ngồi xuống băng ghế sau,
tựa đầu vào cửa kính, ngắm những quầy hàng sáng choang ánh đèn dọc hai bên
đường Spadina. Tuyết lất phất bay, bắt đầu phủ một tấm thảm trắng mỏng tang lên
những lá rau, vỏ hoa quả và rác bẩn nằm lác đác trên vỉa hè - dấu vết đặc trưng
của các chợ Tàu. Chợt nhớ đến chiếc ví vẫn đang nằm trong túi áo khoác, Vi thò
tay vào túi, lấy ra chiếc ví bằng da màu đen, hiệu Hugo Boss. “Ái chà, dân sành
điệu đây, chắc là của một ông Tây già đãng trí” - Vi nghĩ thầm và tò mò mở
chiếc ví ra. Có một tờ mười đô, một tờ hai mươi đô nằm ngay ngắn ở ngăn chính
giữa. Một đồng xu một đô la, hai tấm thẻ tín dụng, thẻ SIN(5), thẻ sinh viên,
thẻ thư viện, bằng lái xe, business card… chứa đầy các ngăn nhỏ khiến cho chiếc
ví trở nên căng phồng. Vi rút tấm thẻ sinh viên ra soi dưới ánh đèn, dòng tên
là thứ đầu tiên đập vào mắt cô: Nguyễn Hoàng Nguyên, University of Toronto. “Ồ,
thì ra là người Việt”. Tự nhiên Vi thấy hồi hộp như một tên móc túi đang rình
mò ví tiền của một người giàu có. Liếc mắt sang bên cạnh thấy bà khách duy nhất
(ngoài cô) ngồi ở dãy ghế bên kia đang ngủ gật, cái miệng rộng hơi há ra, chiếc
túi nhỏ đặt trên bụng bà khẽ phập phồng theo nhịp thở, Vi bèn yên tâm rút tấm
bằng lái xe ở ngăn ngoài cùng của chiếc ví ra xem. Trên tấm thẻ này, ngoài tên
họ còn có ngày tháng năm sinh và địa chỉ của người được cấp. Nguyễn Hoàng
Nguyên, ngày sinh: 20/01/1980. “Lớn tuổi như vậy chắc là graduate student(6)”.
Ở dòng địa chỉ Vi thấy ghi: 465 College Street… Vậy là anh chàng đãng trí này ở
ngay gần đây thôi. “Mình có nên đến trả chiếc ví bây giờ không nhỉ?” - Vi tự
hỏi rồi liếc nhìn đồng hồ đeo tay, đã mười giờ ba mươi tối. College Street nằm
cùng trên tuyến đường về nhà của cô, kể ra thì cũng tiện đường. Nhưng cô cảm
thấy do dự, nửa muốn đem trả chiếc ví, nửa lại ngại phải gõ cửa nhà người lạ
vào lúc đêm hôm khuya khoắt thế này, còn cả quãng đường dài về nhà nữa chứ.

(5)
Social insurance number: thẻ bảo hiểm xã hội của Canada.

(6)
Sinh viên sau đại học.

“Mai mình phải đi học, có lẽ đem trả luôn bây giờ là tiện
nhất” - Cô nhủ thầm.

Vi không hề biết rằng trong lúc mải phân vân, cô cứ bồn chồn
đứng lên rồi ngồi xuống mấy lần liền, khiến cho bà khách vừa tỉnh ngủ, đang
chăm chú quan sát cô phải cất tiếng hỏi:

- Did you miss your stop? Where do you want to get off?(7)

Chiếc xe buýt nháy đèn, lượn một vòng quanh tòa nhà CIBC rồi
rẽ sang đường College. Vi giật mình, lúng túng, bất giác ngón tay cô tự nhiên
nhấn vào nút stop request(8).
Cô vội ấp úng trả lời bà khách rằng bến cô muốn xuống đây rồi và không quên cảm
ơn bà đã quan tâm. Chiếc xe buýt giảm tốc độ và dừng lại ở trạm chờ xe buýt bên
đường. Vi vội vàng đẩy cửa bước xuống, vừa rảo bước trên con phố vắng teo, cô
vừa tự lẩm bẩm: “Mình đúng là điên thật rồi, không biết mình nghĩ gì mà lại
xuống xe vào lúc này cơ chứ”.

(7)
Tạm dịch: Cô bị nhỡ bến cần xuống rồi à? Cô muốn xuống bến nào thế?

(8)
Nút chuông bấm yêu cầu dừng xe (thường có ở các phương tiện giao thông công
cộng)

Tuyết rơi mỗi lúc một dày hơn. Vi kéo cao chiếc khăn len che
miệng, rồi thọc sâu đôi tay đeo găng vào túi áo khoác, cô bước thật nhanh qua
các cửa hiệu rực rỡ ánh đèn, thỉnh thoảng vượt qua một vài người đi làm về
khuya đang cuốc bộ tới ga tàu điện ngầm. Cô không bao giờ có thể ngờ rằng, con
đường đầy tuyết lạnh với những cơn gió cắt da mà cô đang đi cũng chính là con
đường sẽ dẫn cô đến với một người mà trong cuộc đời này cô mãi mãi không thể nào
quên… Căn hộ của Nguyên nằm trên tầng hai mươi của tòa cao ốc. Đây là căn hộ
một phòng ngủ hiện đại, thuộc khu condo(9) cao cấp nằm ngay trên đường College, sát cạnh khu campus của U of
T(10) và cũng không xa China
Town là mấy. Phòng khách ấm cúng với hai mặt tường sơn màu kem được trang trí
bởi những bức tranh sơn dầu vẽ phong cảnh bốn mùa, nổi bật trong các khung gỗ
đen bóng. Một vách kính lớn thay cho tường mở ra một ban công nhỏ, mà từ hướng
đó người ta có thể nhìn thấy CN Tower(11) lấp lánh phía xa xa. Trên chiếc sofa êm ái kẻ nền nã, Nguyên
đang nằm rất thoải mái, đọc một cuốn sách dày dưới ánh sáng dịu dàng tỏa ra từ
một chụp đèn kiểu hiện đại, lơ lửng ngay trên chiếc bàn kính đặt trước mặt anh.
Tấm thảm lớn, dày dặn trải trên mặt sàn lát gỗ tạo cho căn phòng một vẻ ấm áp
thật dễ chịu. Đúng lúc Nguyên cảm thấy bị không khí tĩnh lặng và ấm áp làm cho
buồn ngủ, thì bỗng tiếng chuông điện thoại intercom vang lên réo rắt. Nguyên
đặt cuốn sách xuống, với tay lấy chiếc điện thoại trên mặt bàn kính, tự hỏi ai
có thể có nhã ý viếng thăm anh vào giờ này thế nhỉ?

(9)
Chung cư cao cấp.

(10)
Viết tắt của trường đại học tổng hợp Toronto.

(11)
Tháp truyền hình nổi tiếng ở Toronto (đã từng) là tháp truyền hình cao nhất thế
giới.

- Hello!

- Xin lỗi, em có thể nói chuyện với anh Nguyên được không ạ?
- Giọng nói nhẹ nhàng của một cô gái trẻ vang lên ở đầu dây bên kia.

- Vâng, tôi đang nghe đây… - Nguyên trả lời, thoáng chút
ngạc nhiên.

- Em là Vi, làm ở quán phở X. Có phải anh bị mất ví
không?... Em nhặt được một chiếc ví nam, giở ra thấy có địa chỉ của anh, nên
tiện đường em mang tới trả anh.

Ví à? Nguyên vội liếc nhìn trên mặt bàn làm việc nơi anh
thường vứt máy tính, ví, chìa khóa mỗi khi về đến nhà. Quả thật không có ví.
Anh bèn cảm ơn cô gái và bảo cô đợi anh ở dưới sảnh, anh sẽ xuống ngay bây giờ.

Vi đứng ngắm nghía xung quanh trong lúc chờ đợi. Sảnh chờ
của tòa nhà tương đối rộng. Một bộ sofa bọc da màu be sáng nhã nhặn được đặt
ngay ở khu vực trung tâm, đối diện với thang máy. Chiếc đèn chùm pha lê lóng
lánh rọi ánh sáng vàng rực rỡ lên mặt sàn lát đá bóng như gương soi. Trong lúc
Vi đang tò mò ngắm bức tranh khổ lớn được treo trên mặt tường phía trên ghế
sofa thì bỗng nghe tiếng “ding”. Cánh cửa thang máy mở ra trước mắt Vi. Cô có
thể ngay lập tức nhận ra khuôn mặt điển trai của vị khách khá ấn tượng mà cô đã
phục vụ lúc chiều nay. Khi đó cô còn lầm tưởng là người Hàn Quốc hay Nhật Bản,
vị khách đã hào phóng để lại cho cô năm đồng tiền tip(12). “Trông trẻ hơn tuổi”, cô thầm nghĩ. Bộ
đồ thể thao sẫm màu anh đang mặc hoàn toàn tôn vóc dáng cân đối của anh, khiến
cho anh có một vẻ gọn gàng, khỏe mạnh nhưng không kém phần lịch lãm. Anh khẽ
gật đầu chào, không có biểu hiện gì là đã nhận ra cô. Vi vội kéo chiếc khăn len
đang bịt kín đến tận miệng xuống một chút, để lộ ra khuôn mặt ửng hồng vì lạnh.

(12)
Món tiền nhỏ thể hiện sự cảm ơn của khách hàng đối với người đã phục vụ mình,
rất phổ biến ở Bắc Mỹ.

- Ồ, hóa ra là anh - Cô vui vẻ kêu lên, thò tay vào túi áo
khoác lấy ra chiếc ví đưa trả lại cho chủ nhân của nó - Anh xem đây có đúng là
ví của anh không?

Thấy anh cầm chiếc ví một cách thận trọng, mắt nhìn chằm
chằm vào đó như muốn kiểm tra xem có đúng là ví của mình không, cô bất giác bật
ra một tiếng cười nho nhỏ:

- Không phải của
anh à?

Anh khẽ ngẩng đầu
lên, xác nhận một cách ngắn gọn:

- Đúng là của
tôi. Cảm ơn!

- Cô có muốn uống
một chút cà phê cho ấm không? - Anh nói thêm sau mấy giây ngập ngừng.

Vi nhận thấy anh
khẽ liếc đồng hồ tay khi nói với cô câu đó. Cô ý tứ lắc đầu, viện lý do đã
khuya và nếu cô để lỡ chuyến xe buýt chạy hướng North York về nhà cô vào giờ
này thì cô sẽ phải chờ ít nhất ba mươi phút nữa mới có chuyến khác. Anh chỉ khẽ
gật đầu, nói một cách lịch sự thay cho câu chào:

- Take care!(13)

(13) Đây là một cách chào tạm biệt, với ý nghĩa hãy
bảo trọng.

- Bye! - Cô vừa
vẫy tay với anh, vừa quay lưng bước đi.

Nhưng chỉ mới đi
được hai bước, cô bỗng nghe thấy tiếng anh gọi sau lưng:

- Này cô!

Vi quay lại. Cô
thấy anh đang mở ví. Cô giật mình băn khoăn không biết có phải lúc ở trên xe
bus cô đã làm rơi mất thứ gì trong ví của anh chăng? Nhưng cô chưa kịp hỏi thì
anh đã rút hai tờ tiền trong ví, chìa ra trước mặt cô:

- Cảm ơn cô
nhiều!

Vi không kịp phản
ứng. Cô cứ đứng đờ người ra đó mất mấy giây, hoàn toàn chưa chuẩn bị để đối mặt
với tình huống này. Máu nóng đã bắt đầu bốc lên mặt cô. Vi mở miệng, định nói
một câu gì đó thật chua cay, nhưng không hiểu sao, cuối cùng cô lại chỉ cười
nhạt, giơ tay ra cầm lấy hai tờ tiền rồi nói:

- Cảm ơn! Anh tip
cũng khá đấy nhỉ!

Anh ta khẽ nhướng
lông mày, có vẻ hơi bất ngờ trước phản ứng của cô, nhưng khuôn mặt vẫn không có
thêm một chút biểu cảm nào. Vi cũng lạnh lùng nhìn thẳng vào mắt anh ta bằng
đôi mắt mang hình viên đạn, trước khi quay lưng bỏ đi. Bây giờ cô mới nhận thấy
anh ta có đôi mắt màu nâu sẫm thật đẹp, to và sâu thăm thẳm.