KẾ BẨN SỐ 9: THIÊN THẦN HỘ MỆNH

Kế này khoác trên mình tấm áo đẹp đẽ của hỗ trợ thân thiện, đưa ra chỉ dẫn chân tình rằng “uống nước trà” với sếp to là thảm họa, nên bắt tay với họ là tốt hơn cả.

Thiên thần hộ mệnh” là trò giả vờ thể hiện sự cảm thông và tỏ ý sẽ “bảo vệ” người khác khỏi một kẻ thù giấu mặt. “Kẻ thù giấu mặt” chẳng bao giờ xuất hiện kia thường rất uy quyền và đầy thách thức. Ngoài ra, “kẻ thù” này còn có thể sẽ nhảy vào nắm quyền hành trong dự án bạn tham gia, nếu giữa bạn và kẻ chơi bẩn không mau chóng đưa ra một sự đồng thuận trên tinh thần tự nguyện.

Vị trí rõ ràng trong trò chơi là “Thiên thần hộ mệnh” đóng vai vị cứu tinh của nạn nhân, và gợi ý rằng ác quỷ đang đứng ở bên kia chiến tuyến, chầu chực hãm hại họ. Tuy nhiên, sự thật thì chính “Thiên thần hộ mệnh” mới là ác quỷ trá hình, cố gắng tạo ra những liên minh ma quỷ. Kẻ thù có thể chỉ là sản phẩm tưởng tượng nhưng cũng có thể là những nhân vật có thật với uy tín, thanh danh lừng lẫy.

Thực tế, kế bẩn này đến từ những thủ đoạn gian trá của phái Gian hùng trong công ty. Trong màn kịch nhỏ của chúng ta, ta thấy mụ Surrinder này đang chơi trò “Thiên thần hộ mệnh” bằng cách cố gây sức ép và thao túng Ben ở chiến lược và kế hoạch cho Khởi nguồn.

“Tin chị đi Ben, làm việc với chị sẽ dễ dàng hơn nhiều so với việc trình bày trực tiếp lên giám đốc điều hành đấy. Nếu cậu nghĩ Jerry là một lão yêu quái, cứ chờ cho đến khi cậu gặp sếp lớn rồi biết.”

Chúng ta thấy, Jerry và giám đốc điều hành đã bị biến thành hai ác quỷ còn Surrinder thì trở thành cứu tinh của Ben. Thực tế, chắc chắn Surrinder không hề thích sách lược của Ben chút nào hết, trái lại, mụ đang cố câu kéo Ben sửa đổi kế hoạch sao cho hợp ý mụ, hợp với những nhu cầu, tiêu chuẩn của mụ. Khi ai đó rỉ tai bạn, có một số người quyền cao chức trọng, vắng mặt, đang khó chịu và khó tính với dự án bạn đảm trách, có thể họ đang chơi trò “Thiên thần hộ mệnh” thôi.

KẾ BẨN NÀY ĐE DỌA GÌ ĐẾN TỔ CHỨC

Cảnh báo về lợi nhuận - điều này đe dọa thế nào tới lợi ích của tổ chức?

Thủ đoạn này không làm hại giá trị cốt yếu ngay trước mắt. Nhưng khi văn hóa thay đổi, càng ngày sẽ càng nhiều khách hàng và nhân viên chạy khỏi công ty. Bạn không thể giữ những nhân viên tài năng bằng cách đe dọa, nhất là khi những người này lại là nguồn nhân lực đảm bảo cho khả năng lợi nhuận của công ty.

Độ mẫn cảm của tổ chức - công ty sẽ điêu đứng ra sao với những hành vi này?

Khi những cách động viên tinh thần nhân viên truyền thống đã quá già cỗi và trở nên khó khăn hơn trong việc thúc đẩy nhân viên, người ta càng dễ bị thủ đoạn bịp bợm này cám dỗ. Nếu thực sự có vài “ác quỷ” đáng sợ đang ngự trên những chiếc ghế cao trong công ty, thì thủ đoạn này được viện tới lại càng cao hơn nữa.

Đe dọa văn hóa - điều này ảnh hưởng đến văn hóa doanh nghiệp và tinh thần nhân viên như thế nào?

Trò này gieo mầm sợ hãi. Có thể bỏ qua những mệnh lệnh khắt khe và kiểm soát văn hóa, trong thế giới kinh doanh hiện đại, trò này không hề có sức mạnh tối đa hóa động lực của nhân công, thực tế là như vậy.

Tỷ lệ rủi ro của kẻ chơi bẩn - mức độ rủi ro và khả năng bị vạch trần là bao nhiêu?

Nếu bạn vận đến kế bẩn này và bị vạch mặt, uy tín của bạn sẽ nhận được một cú đấm như trời giáng. Nếu đây là công cụ duy nhất trong bộ đồ nghề khơi nguồn hợp tác của bạn, thì bạn đang trên lối đi ra của công ty đấy. Hiểu biết và tự tin mới là những điều cần có để động viên nhân viên thực sự, và trò này của bạn sẽ nhanh chóng bị lật tẩy.

Cảnh báo về an nguy cho nạn nhân - nạn nhân có thể gặp phải những rủi ro nào khi kế bẩn được tung ra?

Cái giá bạn phải trả khi bị người ta chơi cho một vố bằng thủ đoạn này? Nếu đó chỉ là một kẻ chơi bẩn yếu kém, cùng lắm bạn chỉ thấy lợm giọng thôi. Khi đã phát hiện ra trò này, bạn hãy thận trọng để giảm tối đa thiệt hại.

THUỐC GIẢI CHO KẾ BẨN SỐ 9

Cách hiệu quả nhất để đối phó với trò này là cũng áp dụng nó với đối phương. Nghĩa là, khi họ cố chơi bạn bằng cách càm ràm về những khó khăn với sếp của họ, thì cứ chơi lại họ bằng cách cũng ca cẩm lại rằng bạn cũng đang bị một lão yêu tinh hành hạ.

Khi thủ đoạn này đang ảnh hưởng, nó không hề giúp nâng cao sự tin tưởng và trung thực trong các mối quan hệ. Khi những đấu thủ đối đầu nhau, tình hình có thể sẽ “leo thang” nhanh chóng. Sau đó, các bên lại lôi ra những bình phong vững chắc hơn để dọa dẫm, lấn át nhau. Khi bị rơi vào thế bí, những kẻ chơi bẩn lại tung thêm những kế bẩn khác hòng phân định thắng bại. Nếu muốn thành công, cần phải dẹp thủ đoạn và áp chế sang một bên để tìm cách giải quyết bế tắc hữu hiệu hơn.

Bạn có thể vạch trần trò này để giảm sức công phá của nó. Nếu cách thực hiện còn mang tính xây dựng, giúp đưa mọi việc tiến lên, thì uy tín cá nhân và quyền lực của bạn cũng được nâng cao. Trong tình huống ở đầu chương, Ben có thể thẳng thắn đáp lời sếp mới rằng:

“Chị Surrinder, em rất cảm ơn sự quan tâm của chị, nhưng đối phó với Jerry hay mấy sếp lớn đâu phải chuyện quan trọng ở đây. Em chỉ thắc mắc thực sự thì chị muốn gì ở em, vì hình như những gì em đề xuất không hợp ý chị lắm thì phải. Chúng ta cùng trao đổi lại được không?”

Như vậy, bạn đã thẳng thắn và trung thực đối mặt với đối thủ, và nguy cơ tiềm tàng có thể bị gỡ bỏ, nhưng kẻ chơi bẩn lại cẩn thận hơn, ma mãnh hơn.

Mẹo vặt

NGÂN HÀNG CỦA SỰ CÔNG CHÍNH

Nếu quyết định hành động tích cực, hãy kiểm lại giá trị bản thân. Phải đảm bảo rằng bất kỳ sách lược nào bạn chọn lựa cũng không làm hủy hoại thanh danh, lòng tự trọng và tự tôn của cả hai bên. Đối với phái Gian hùng, không có mâu thuẫn ở đây, họ tin rằng, mục đích biện minh cho phương tiện, không cần biết phải hy sinh bao người. Nhưng với chúng ta, khi giở thủ đoạn, chúng ta có nguy cơ hủy hoại giá trị bản thân. Chi trội ở ngân hàng công chính sẽ bị trừng phạt ở tỷ lệ lãi suất, do đó, phải đảm bảo tài khoản luôn ở trong “điều kiện an toàn” và tránh việc “rút vốn ra”. Hành động công chính, tin cậy, giảm thủ đoạn tăng dự trữ ngân hàng và thu lãi suất cao.

4. LÊN VOI XUỐNG CHÓ

hải mất cả buổi sáng Ben mới cân bằng trở lại sau nỗi thất vọng ê chề về Surrinder. Hắn ngồi nguyên một chỗ, cố gắng suy luận về tất cả những chuyện đã xảy ra nhưng rốt cuộc hắn chẳng nghĩ được gì. Một lần nữa, sau những giây phút khù khờ, hắn chỉ muốn được yên thân.

Hắn kiểm tra lại hộp thư điện tử, đầu tiên là thư của Jerry về một cuộc họp chiến lược, với nội dung như sau:

Trước tình hình dự án Khởi nguồn và sự thiếu năng nổ từ một số thành viên Xennic, tôi quyết định triệu tập cuộc họp chiến lược tiếp theo. Thời gian sửa đổi sẽ bắt đầu từ 8h00, ngày 26 tháng 11 đến 12h00 ngày 28 tháng 11. Tất cả các thành viên SMAC đều phải thuyết trình chi tiết kế hoạch của mình, chờ xét duyệt và phê chuẩn, đồng thời phải đưa ra những đề xuất hỗ trợ dự án tiếp tục.

Chắc chắn rằng, tôi không cần phải nhấn mạnh tầm quan trọng của việc chuẩn bị đầy đủ thuyết trình cũng như việc có mặt đầy đủ ở cuộc họp chiến lược...

Chẳng cần phải ngó lại lịch làm việc thì Ben cũng thấy rằng mấy ngày khủng khiếp này sẽ rơi vào cuối tuần. Công việc của hắn lại có thêm một mối đe dọa, Ben đang phải chịu thêm áp lực, do thời gian vật lộn với dự án không nhiều, thậm chí còn không được Surrinder phê chuẩn nữa, vậy thì lấy đâu ra cơ hội được SMAC xét duyệt bây giờ. Tiếp đó là e-mail của mụ Surrinder gửi cho lão Jerry có gửi cho cả ban giám đốc và hắn nữa:

Về việc được đề cập trong email trước của anh, cảm phiền anh xem trong file đính kèm những mục tiêu đã được thông qua vào cuộc họp chiến lược lần trước; chúng tôi gửi kèm cả những thông tin được cập nhật với bản ghi chú đội Luton đã đạt được gần hết những mục tiêu đề ra trong thời hạn cho phép. Tôi rất lấy làm háo hức được xem báo cáo về những tiến bộ đội London đã đạt được, hy vọng là các anh làm được nhiều điều...

Ben nhanh chóng nhận định đây là một bức thư thể hiện sự ngưỡng mộ của Surrinder với London. Mụ đã khéo léo bày tỏ sự ủng hộ cho Luton và cho Jerry thấy, mụ đang tiến hành mọi việc rất ngon lành. Hắn ngẫm lại cuộc trò chuyện với Russel, anh chàng đã nháy Ben rằng thực ra Surrinder và Jerry là hai kẻ không đội trời chung và những đồn đại xung quanh hai người đó. Ben đang suy đoán về mức độ sự chán ghét này và làm thế quái nào để vực dự án dậy. Tiếp tục, hắn xem lá thư phản hồi của Jerry gửi Surrinder:

Cảm ơn vì đã nhắc nhở, Surrinder. Như từ trước đến giờ, mọi thành viên SMAC đều phải trình bày những mục tiêu đạt được trong cuộc họp chiến lược. Buồn thay, tôi lại phải nhắc một số bộ phận rằng London bây giờ chỉ chịu trách nhiệm điều hành Khởi nguồn, và mọi hoạt động liên quan đến London, như đã thông qua ở cuộc họp trước, đều được chuyển xuống Luton cùng với Ben Waterstone. Do vậy, tôi thực sự mong mỏi được biết những bước tiến của các bạn Luton, giờ đây, các bạn đang được tối ưu hóa với những nguồn lực mà tôi đã hào phóng chuyển cho các bạn. Nhưng nói chung thì tôi cũng cần phải nhắc lại cho ai đó về quyền hạn của mình.

Và thư trả đũa của Surrinder:

Làm ơn đọc trong file đính kèm thông điệp của CEO William Henry Smith về trách nhiệm xét duyệt với Khởi nguồn giờ nằm trong tay ai. Anh sẽ thấy, CEO đã nói rõ quyền điều hành do chính ông nắm giữ và chọn văn phòng Luton làm trọng tâm cho việc này. London có thể là thủ đô, nhưng lại cách quá xa Khởi nguồn, xem ra Luton đúng là lựa chọn chiến lược quan trọng. Dù sao thì tôi cũng chân thành cảm ơn anh vì đã dành cho dự án mối quan tâm sâu sắc, và tôi cũng nóng lòng được biết những bước tiến của các bộ phận khác như đã thảo luận trước đó thế nào.

Ben cảm thấy như bị đánh đố, không rõ họ đang ném đá nhau về cái gì nhưng hắn cần phải làm sáng tỏ điều đó nếu định cứu sống Khởi nguồn. Thư lão Jerry trả lời mụ Surrinder đây:

Tôi đã trao đổi với Bill về vấn đề của Khởi nguồn vào buổi đánh golf hôm cuối tuần. Tôi chắc chắn rằng ông ấy và tôi vẫn có sự đồng thuận trong vấn đề quyền hạn của London đối với dự án. Tôi biết Bill đủ để tôi hiểu là ông ấy sẽ chẳng bao giờ chuyển quyền hạn kinh doanh quan trọng như vậy từ London xuống Luton. Thật tiếc khi chị không chơi golf; nếu không, chị sẽ được chấp tới mấy kèo rồi!

Surrinder khá tử tế khi chuyển tiếp cho Ben lá thư này, với ngầm ý “Giờ thì cậu thấy chúng ta đang đương đầu với cái gì rồi đấy?” Còn đây là đòn cuối cùng của Surrinder tung ra với Jerry:

Tôi nghĩ rằng điều quan trọng nhất với chúng ta bây giờ là hãy nhớ ta đã dính vào chuyện lùm xùm này như thế nào, và tôi nghĩ ai đó cần phải chịu trách nhiệm về những việc mình làm. Tối qua, tôi đã được nhắc lại về điều này khi ngắm mấy tấm hình chụp lễ hội Giáng sinh năm ngoái. Tôi nghĩ anh sẽ lại đến, và tôi biết Ann Summers cũng sẽ lại tham dự. Bức ảnh đẹp lắm! Nhân tiện, liệu phu nhân của anh có tham dự không nhỉ?

Dù sao đi nữa, tôi rất mong nhận được sự hợp tác của anh trong cuộc họp, và trong tương lai làm ơn cư xử tử tế với tôi.

Ben choáng với những lời họ nói. Surrinder có thể đã bắt đầu giở thủ đoạn, và Russel đã quá đúng về mối quan hệ đặc biệt giữa Jerry và Surrinder. Còn Ben sẽ vực Khởi nguồn dậy một cách an lành thế quái nào đây khi hai con người kia đang đấu đá lẫn nhau?

XỬ TRÍ KHÔN NGOAN

So với hàng trăm năm lịch sử công ty, e-mail chỉ mới gắn bó với chúng ta trong một thời gian ngắn, nhưng mức độ ảnh hưởng khi nó trở thành công cụ truyền thông quan trọng thật đáng ngưỡng mộ. Nhưng cũng thật mỉa mai, e-mail khiến giao tiếp giữa người với người diễn ra thường xuyên hơn nhưng mối quan hệ giữa họ có tốt đẹp hơn không thì có trời mới biết? Trên thực tế, khi chúng tôi điều tra, người ta nói rất nhiều về e-mail, nhiều người dùng e-mail để gây hấn và thiếu thành thật với nhau.

Gốc rễ tâm lý của những trò bẩn chính trị chốn công sở luôn là thiếu tự tin và lòng tự trọng, thiếu quyết đoán và sử dụng quyền lực không hợp lý, bên cạnh đó là sự tư lợi thiển cận quá lớn. Không có gì đáng ngạc nhiên khi bọn họ có thể thăng hoa trong không gian ảo, đó là lý do tại sao tình huống ở chương này lại toàn e-mail là e-mail.

Ben trở thành nhân chứng cho cuộc đấu đá giữa hai kẻ thù không đội trời chung. Khơi mào chiến tranh trên không gian ảo, không có sự hài lòng với nhau cũng không hiếm gặp trong những tổ chức lớn. Trước khi khám phá những kế bẩn trong chương này, hãy tự hỏi bản thân:

- Sau khi đọc các e-mail giữa Jerry và Surrinder, bạn nghĩ điều gì đang thực sự diễn ra?

- Bạn có thể rút ra được kết luận gì không?

- Luton có thực sự kết nối với xa lộ thông tin?

- Bạn đã bao giờ chứng kiến kiểu ném đá nhau như thế này chưa?

- Bạn đã từng làm thế chưa? Chuyện gì xảy ra?

- Nếu bạn là Surrinder, bạn có cư xử khác đi không?

- Ben nên làm gì bây giờ?

Chúng tôi muốn bạn phải thành thật với chính mình. Khi đọc tới trang tiếp theo, hãy hỏi bản thân mình xem bạn đã dùng kế bẩn này ở mức độ nào? Nếu bạn có lỗi, chúng tôi cũng chẳng nói cho ai đâu, nhưng hãy xem xét nghiêm túc những ảnh hưởng của chuyện này đến uy tín cá nhân và hiệu quả làm việc của bạn. Từ đó, hãy xem các kế bẩn ở chương này:

Kế bẩn # 10: Gửi e-mail cho thượng đế

Dùng e-mail để làm nhục hoặc gây sức ép với người khác. Thường thì những e-mail buộc tội này được gửi từ các đồng nghiệp, bao gồm cả thông tin đúng lẫn sai, đồng thời còn được gửi kèm cho sếp, giám đốc, khách hàng, nhà cung cấp v.v...

Kế bẩn # 11: Cáo mượn oai hùm

Gây sức ép bằng cách tỏ ý rằng mình được những người quyền cao chức trọng hậu thuẫn, người kia khôn hồn thì hãy nghe lời cho nhanh.

Kế bẩn # 12: Đe dọa vạch mặt

Gây sức ép với người khác bằng cách đe dọa sẽ công bố những sai sót chuyên môn hay những bí mật và các thông tin nhạy cảm của cá nhân đang cần hạ gục.