CHƯƠNG 5

Đi hết rồi... đi...
tất cả đi trừ côn đồ cạo mặt, chó ngoài cửa, phòng ngủ, không riêng tư, ném
xuống sàn... làm thức ăn họng... ăn hay không.

Vì điên.

Vì... điên.

Giường, tay trói
chân buộc... buộc như cờ-on-con vật, béo hồng... đuôi xoắn. Từ ngữ biến mất,
biến mất, luôn rất... xa. Đầu gã buốt nhói khi phải theo đuổi cái tên.

Vì... điên. Gã cố nói từ ấy thật
nhỏ, uốn lưỡi nặn từng âm thanh.

Gã sợ cái lối nó vang vọng
lên. Không, không, không - nó sẽ vang lên như thế đó.

Không nói chuyện, từ
chối.

Thịnh nộ và kinh hãi quay
cuồng bất tận trong gã. Tất cả đều nói quá nhanh, là vậy đấy; họ mấp máy, họ
líu ríu, họ không cho gã một cơ hội để hiểu được.

Đặt tay - TA! Vì
Chúa, không có quyền. Quái vật đần độn, đấm đá, lịch tắm chết tiệt, xiềng xích
vườn người lạ nhìn; giận dữ, đánh, TỦI NHỤC; ghế trói; những tên điên kinh tởm,
ồn ào, huyên thuyên - bị tước khỏi bạn bè gã, ngôi nhà của chính gã, cuộc đời gã.

Gã nằm dán mắt vào những cái
bóng mờ tối trên trần thạch cao đẹp đẽ, dõi theo họa tiết hình ô van tới nơi nó
nhập vào với tường và bị thô bạo chia nhỏ bởi bức vách ngăn phòng giam này ra
khỏi thứ hẳn từng là một gian phòng lịch lãm. Ngoài sảnh, một trong những gã
điên đang rên rỉ, âm thanh đó là Christian sợ hãi từ đâu đó thẳm sâu trong cổ
họng và lồng ngực gã, bởi vì nó cũng giống như âm thanh gã muốn tạo ra, nỗi
tuyệt vọng mà chỉ niềm kiêu hãnh và cơn thịnh nộ lạnh lùng mới níu giữ lại nổi
bên trong.

Giam ở đây đủ lâu
rồi... đủ lâu... tên điên.

Đôi khi gã cố gắng nghĩ đến
điều đó, để xác định xem ai giữ gã ở đây, là ai, ai mong ước đẩy gã vượt qua bờ
vực điên cuồng. Gã nhớ những khuôn mặt, đôi khi gã có thể đặt tên cho chúng,
khi khác gã nghĩ về đúng các khuôn mặt ấy, nhưng những cái tên không còn ở đó.

Điều đó xảy ra Vì-điên. Gã
đã nhìn nàng: trắng cứng đờ... thứ... cái từ chỉ thứ mà nàng
đội trên đầu chập chờn bay biến mất. Nói anh, tôi. Biết, biết.

Lắng nghe. Nghe thật
kĩ, thật kĩ.

Vì-điên dường như vừa đúng
vừa không đúng. Quả thật, gã càng ngẫm nghĩ, nó càng có vẻ kì quái, nhưng khi
gã cố gắng nghĩ về nó quá nhiều, cố hết sức lôi câu trả lời ra từ cái mê cung
vừa nổi lên vừa tan biến trong đầu, gã lại cảm thấy buồn nôn.

Có tiếng bước chân cọt kẹt
ngoài sảnh, giọng nói quen thuộc; cảnh giác, vì gã không bao giờ biết tiếp theo
họ sẽ làm gì với mình. Ngọn đèn lắc lư, hắt những bóng người bị chấn song cắt
dọc trong vệt sáng đảo qua đảo lại trên trần nhà. Gã nghe thấy tiếng khóa cửa
lạch cạch, và âm thanh nặng nề khi tay hộ lí thức dậy.

Một tiếng thầm thì của phụ
nữ, rồi dáng nàng trong ánh nến nom như nàng đang cúi về phía chiếc giường nhỏ
trong góc. Nàng nói chuyện với khối thịt cục mịch ngồi ở đó. Hai người líu ríu
những gì gã không hiểu trong một phút, rồi tên Đười Ươi đứng dậy lê bước khỏi
phòng.

Nàng đặt nến lên bệ cửa,
quay về phía gã. Quả không chịu đựng nổi khi bị nàng nhìn thấy trong tình trạng
bị xúc phạm hèn hạ đến thế này, sự nô dịch tuyệt đối này; gã nhắm mắt vờ ngủ,
xóa mọi thứ đi - thức dậy phòng ngủ; chó, tên, bản thân, TỪ NGỮ! Từ ngữ hiểu
được, từ ngữ thốt ra - giấc mơ điên cuồng này sẽ qua.

“Ervoh,” nàng lẩm bẩm. “Anh
con thuc khong?”

Nàng chạm vào vai gã. Nỗi hổ
thẹn khiến gã nghiến răng quay đi khỏi nàng, lòng kiêu hãnh khiến gã siết chặt
nắm tay và giật mạnh đống xiềng xích.

Tiếng loảng xoảng làm nàng
giật mình, nàng rụt tay lại và sợ hãi nhìn gã. Gã cảm thấy thỏa mãn trước sự
cảnh giác của nàng và trừng mắt với nàng đầy ác ý.

Nàng mỉm cười ân cần.
“Phuong trinh sin,” nàng nói. “Chuoi vo han.”

Nàng đưa ra một tờ giấy.
Trong ánh nến, nét mực sẫm và rõ ràng.

PHẢI!

Phải, phải, phải, gã muốn hét
lên. Cô nghe thấy ta, cô hiểu; ta đây!

Nhưng gã không làm gì. Đột
nhiên gã sợ cử động, sợ rằng gã sẽ khiến nàng sợ mà bỏ đi sau trò dọa nạt vừa
nãy. Nàng trở nên quý báu, vô giá, một viên ngọc khôn sánh; gã không thể, không
thể liều lĩnh làm gì sai lúc này.

Gã nhận ra mình bắt đầu thở
gấp quá. Gã điều chỉnh hơi thở, tự kìm nén bản thân. Với một nỗ lực đầy ý thức,
gã thả lỏng cánh tay và mở bàn tay đang siết lại ra, đặt hai bàn tay bị xích
trên giường. Gã nhìn vào mắt nàng và mạo hiểm gật đầu một cái thật nhẹ nhưng rõ
ràng.

“Phuong trinh sin,” nàng
nói, hơi nhấn mạnh. “Phải không?”

Phải, gã nghĩ. Phải. Gã
nghĩ gã nên nói phải, và rồi lại không dám liều lĩnh. Thật thận
trọng, gã lại gật đầu.

Phuong trinh sin.
Phuong trinh sin. Những từ ngữ quay quanh đầu gã. Phuong sinh, phuong dinh
sim, phuong trinh sinh, nháo nhào, hai súc sắc, bánh xe, chóng mặt...

“Phuong trinh sin,” nàng lại
nói, quỳ xuống bên gã, vẫy vẫy tờ giấy.

Gã nhìn vào những biểu
tượng. Gã biết chuỗi số này, gã hiểu ý nghĩa của nó.

Và những từ ngữ xoay vòng
rơi xuống, rớt vào cốc, ổn định lại.

Phương trình sin.

Tất nhiên rồi.

Phương trình sin. Gã khúc khích
cười yếu ớt, ngơ ngác. Ánh nến đang chảy, hắt những cái bóng bập bùng lên mặt
nàng trong khi nàng quỳ đó, chiếc mũ giản dị, hàng mi khêu gợi, đức
hạnh, cô.

Gã liếm môi. “Sin,” gã nói
khàn khàn.

“Phải rồi!”

“Phải.” Từ đó tuôn ra
mạnh mẽ, như thể gã phải cố đẩy nó ra, để phá vỡ một bức tường. “Sin, phải.”

Nàng mỉm cười, như ánh mai
trong bóng đêm, nó cào nát trái tim gã, gã thấy mình đang yêu, đang ở trong cơn
đam mê ngây ngất.

“Phư... ơng... trình...
sin,” người gã yêu nói.

Trẻ con, có phải trẻ
con đâu, cứng nhắc ngu ngốc, đừng nhắc lại như trẻ con thế.

“Co,” gã nghiến răng.
“Cosin.”

“Không. Sin.”

“Tang. Cotang. Góc.” Dễ
quá. Toán học, hình học. “Tiên đề về đường thẳng song song; đồng dư
thức, đường đồng phẳng, đường vuông góc.” Chúa ơi, hình học thật dễ; vì sao
trước đây gã không nhớ ra nó dễ đến thế? Gã thử một thứ khó hơn. Gã chộp lấy
dây xích trên cổ tay, cố gắng gọi tên nó. “A...” Đau quá, gã biết nó, nó
chỉ không hiện ra. “A... cô. Cô! Vì... điên.”

Gã yêu nàng. Gã không muốn
nàng rời đi một bước và bỏ lại gã cô độc ở chốn này.

Nàng nghiêng đầu trêu chọc.
“Ai?”

Những ngón tay xòe ra của gã
hầu như ve vuốt ngón tay nàng. Gã giơ tay hết độ căng của xích và dịu dàng di
ngón cái dọc lòng bàn tay nàng. Gã nhìn đắm đuối vào mắt nàng, cố thốt ra chữ.
Chạm tới từng từ đều thật đau đớn: bám vặn trượt đi bạc cá nắm - xô qua
bức tường. “Tên!” Nó buột khỏi miệng gã. “Tên! Cô?” Gã
chộp lấy tay nàng, siết chặt.

Nàng lại mỉm cười. “Maddy.”

Phải, đúng rồi. Maddy. Bé
Maddy. Maddy. “Ưm...,” tiếng buột ra, gã liền nghiến răng bối rối.

“Maddy,” nàng nói.

Gã gật đầu. Gã sợ thế chưa
đủ, chưa đủ để nàng biết rằng gã hiểu. “Sin, phải.” Gã nhắc lại từ gã đã nói
đúng. “Cosin. Tang.” Ngón tay gã ve vuốt bàn tay nàng. Gã muốn nói “đừng đi,”
nhưng thay vào đó nó bật ra thành “Không... không.”

Nàng khẽ thở dài và bắt đầu
đứng dậy, nhận ra nàng chực đi, gã cuồng loạn lắc đầu. Đừng! Ở đây,
đừng đi vội, không phải lúc này!

“Không, không, không,
không.” Là những gì gã thấy mình gào lên rồi gã liền câm miệng, nghiêng đầu ra
sau và giật mạnh xích xiềng trong phẫn nộ tột cùng.

“Xin dung on! Yen lang yen
lang!” Nàng đặt ngón trỏ lên môi, đầu ngón tay kề dưới mũi nàng.

Gã ngây dại nhìn nàng. Nó có
nghĩa gì đó, cử chỉ ấy, gã biết nó có nghĩa gì, nhưng gã không nghĩ ra. Tiếng vọng
của âm thanh gã tạo ra tan dần, chỉ một chút náo loạn nho nhỏ trong ngôi nhà
này cũng biến thành tiếng gầm của thú dữ.

Bàn tay nàng đặt trên vai
gã. Gã xoay đầu, áp má mình lên mu bàn tay nàng. Ở đây, Maddy. Đừng rời
bỏ ta.

Và tất cả những gì bật ra là,
“Không. Ưmm. Không!”

Gã rên rỉ, quay đi khỏi
nàng.

Nàng đón lấy khuôn mặt gã
bằng những ngón tay mát lạnh. Nàng vuốt gọn tóc bết trên trán gã. Gã nhắm mắt,
trong lòng rùng mình, cố kìm giữ cảm xúc dâng trào. Gã nằm yên.

“Se on,” nàng thầm thì.
“Moi thu roi se on thoi.”

Sẽ ổn. Sẽ ổn.

Moi thu roi se on thoi.

Mọi thứ rồi sẽ ổn
thôi.

Gã vẫn chưa thực sự hiểu câu
ấy, nó đến sau khi tâm trí gã dường như đã sàng lọc mớ âm thanh và cuối cùng
xác định dựa vào trực giác.

Nhưng dù sao đi nữa, câu nói
ấy cũng có nghĩa gì đó. Một thứ để giữ lại khi nàng đã quay đi lấy cây nến cùng
tờ giấy. Một quả bóng thủy tinh nổi trên mặt nước để bám lấy khi gã đang chìm
xuống: nàng nghĩ rằng mọi thứ sẽ ổn, và gã hầu như đã hiểu lời nàng khi nàng
nói thế.

...

Maddy mím môi, cẩn thận kẹp
cuốn giới thiệu về lâu đài Blythedale vào bức thư mà anh họ Edward đã đọc cho
nàng viết gửi Công nương Scull, miêu tả bằng ngôn từ có cánh về liệu pháp đầy
nhân ái và tình yêu mà em gái cô có thể nhận được ở Blythedale, tế nhị nhắc tới
mức phí sáu ghi nê mỗi tuần và mời Công nương Scull tới thăm khi nào có thời
gian. Trong cuốn giới thiệu, hình tòa dinh cơ nom tuyệt đối thanh bình với
những cặp đôi đi dạo bên rặng liễu và hồ nước cùng bầy thiên nga.

Không chi tiết nào trong thư
hay cuốn giới thiệu nhắc tới âm thanh nặng nề của kim loại vang dội khắp các
gian phòng đã đánh thức mọi người sáng nay và kéo dài trong suốt bài giảng kiên
quyết, đầy giận dữ của anh họ Edward về hành động điên rồ của Maddy, nàng đã
đẩy Larkin ra ngoài bằng một lí do bịa đặt và bí mật thăm nom Công tước
Jervaulx, bài giảng kéo dài suốt thời gian anh họ Edward đọc thư còn nàng phân
loại thư từ, và tiếp tục trong lúc Maddy chép bức thư kia bằng những ngón tay
run rẩy; âm thanh và tiếng gọi giữ dội cứ tiếp tục mãi, tiếp mãi, tiếp mãi:
ruỳnh - Tang! -ruỳnh - Khoảng cách! - ruỳnh
- Bình phương! - ruỳnh - Trừ! - ruỳnh - Y
một! - ruỳnh -X hai! - ruỳnh - Mờ - cô! - ruỳnh
- Mờ - cô! - Cô! - Cô! - Cô! - đầy oán hận, tuyệt vọng; tiếng
gào cứ vọng, vọng ra mải ấy khản đặc và rin rít, van vỉ, não nùng, mòn dần
thành một âm tiết ú ớ giữa mỗi tiếng rung chuyển của cánh cửa song sắt.

Tối qua nàng không nghĩ rằng
gã điên, nhưng sáng nay thì có. Sự thực trong những lời cảnh báo của anh họ
Edward là rõ ràng - nàng không nên làm phiền gã, không nên đi tìm gặp gã như
vậy. Mọi người trong viện đều bị kích động, những bệnh nhân khác bị chọc giận,
Maddy đã nghe thấy anh họ Edward chỉ thị cho Larkin giải thích với Christian
rằng gã sẽ bị quản thúc, bị đưa tới phòng biệt giam nếu đến trưa mà gã vẫn
không cư xử cho khá lên.

Maddy biết về phòng biệt
giam từ trước. Đó là một phần thiết yếu trong liệu pháp hợp đạo đức được thực
thi tại Blythedale, quản lí hành vi của bệnh nhân bằng cách kêu gọi nhân phẩm
của họ, một sự cân bằng tinh tế giữa khuyến khích và đe dọa khi hoàn cảnh đòi
hỏi. Anh họ Edward đã đưa nàng một bản sao Mô tả về trại tâm thần
York của ngài Turke, đây là dưỡng trí viện Giáo hữu nổi tiếng ở York
đã tiên phong trong những liệu pháp nhân đạo và hợp đạo đức với bệnh điên. Nàng
mới có thời gian đọc vài đoạn trong đó, nhưng mọi người đều nghe nói tới trại
này. Cuốn giới thiệu về Blythedale nhấn mạnh về sự huấn luyện tổng thể và những
kinh nghiệm vô giá mà Edward đã có được trong tám năm làm việc tại đó dưới
quyền bác sĩ Jepson. Người bệnh luôn được truyện trò cùng như thể họ là những
người tỉnh táo bình thường để nuôi dưỡng mầm lương tri. Họ được đối xử dịu dàng
và tử tế, nhưng cũng được giác ngộ rằng tình cảnh và tự do của họ phụ thuộc
phần lớn vào khả năng tự kiềm chế bản thân. Giống như con trẻ, họ cần bị nhốt
riêng một chỗ nếu không cư xử biết điều sau khi đã tạo cơ hội rộng rãi để làm
thế.

Mười một rưỡi trưa, khi anh
họ Edward tạm gác công việc để đi thăm vợ, khắp các gian phòng vẫn inh ỏi tiếng
ruỳnh ruỳnh và tiếng gào man dại giờ đã hoàn toàn vô nghĩa, chỉ còn là tiếng
gầm vỡ nát của thú dữ giữa tiếng vang rền của các chấn song sắt. Maddy thấy
mình không nghe nổi nữa. Đó là lỗi của nàng, nếu gã có bị trừng trị, nàng đừng
mong ngồi đó thờ ơ với những gì mình đã gây ra. Chẳng có mục đích rõ rệt nào ngoài
việc trừng phạt bản thân vì sự chõ mũi ngu ngốc của mình, nàng hỏi một chị hầu
gái về phòng biệt giam. Cô gái dẫn nàng xuống hầm.

“Cửa thứ ba bên tay phải,
thưa cô. Ngay sau phòng tắm mới.”

Maddy xuống cầu thang. Mỗi
khi nàng rẽ xuống, chuỗi âm thanh kinh hoàng trên kia lại nhỏ dần đi, cho tới
khi nàng bước vào một hành lang tĩnh lặng. Không khí rất lạnh, nhưng hành lang
đã được quét vôi và một nguồn sáng dư dả tỏa ra từ ngọn đèn xa xa cuối hành
lang. Cửa thứ ba bên phải mở vào một gian phòng nhỏ, sàn bằng gỗ, không cửa sổ,
một ghế băng được gắn liền vào tường.

Đây không phải gian phòng
khủng khiếp như nàng tưởng tượng ban nãy. Nó chỉ là một căn phòng, rất sạch sẽ,
khô ráo, lạnh lẽo nhưng không giá buốt. Một cuốn Kinh Thánh nằm trên ghế như
thể mời gọi người ta đọc và suy ngẫm trong thinh lặng. Ngay tại gian phòng nhỏ
này, Maddy bỗng thấy dáng nét Giáo hữu trong ông anh họ Edward, cái truyền
thống gia đình mà dường như anh đã dạt khỏi rất xa trong cuộc sống thường ngày.

Gian phòng này thật giống
với phòng Suy niệm. Một nơi để yên lặng và lắng nghe tiếng nói nhỏ nhẹ, vô
thanh, Linh quang Nội tại. Khi nàng đứng giữa phòng, nàng nghĩ rằng ở đây
Jervaulx sẽ không sao.

Và rồi, sự yên tĩnh của nó
làm phiền nàng. Nàng đã dành phần lớn cuộc đời trong bầu yên lặng của những
buổi Suy niệm và không bao giờ cảm thấy khó chịu. Nàng đã lắng nghe và chờ đợi,
đôi lúc còn cảm nhận được những thứ mà nàng tin rằng chính là Linh quang Nội
tại - mặc dù nàng chưa bao giờ được nó thúc đẩy để đứng lên phát biểu hoặc
thuyết giảng. Và mặc dù tự tin tiên đoán những thứ như thế này là báng bổ, nàng
vẫn thật khó tưởng tượng rằng có khi nào đó mình sẽ bị lay động mãnh liệt. Nàng
không tự chủ và tự tin như Công tước.

Tự chủ như Jervaulx trước
đây.

Nàng nghĩ tới gã hiện nay.
Xiềng xích, cơn thịnh nộ trên gương mặt gã. Chuỗi âm thanh vỡ nát còn lại trong
giọng gã.

Đêm qua, nàng không hề chợp
mắt. Nàng nằm đó thức chong chong, như nàng nằm thức chong chong vào cái đêm mẹ
nàng qua đời, cố chấp nhận thứ cơ hồ không thể chấp nhận nổi.

Yên lặng. Có đủ loại yên
lặng: sự yên lặng mở lòng, chờ đợi trong buổi Suy niệm; sự yên lặng ấm áp của
ngôi nhà và gia đình nơi từ ngữ không còn cần thiết; sự yên lặng của khu vườn
không người đầy chim chóc và cỏ hoa.

Nhiều tháng liền, gã chưa
từng mở miệng. Không một từ. Bản ghi chép kĩ càng của Edward lặp lại mỗi
ngày: câm lặng, cau có, bất hợp tác, hung bạo.

Anh họ Edward gọi đó là
chứng hưng cảm. Rối loạn về đạo đức, hạ cấp xuống bản năng của động vật.

Nàng nhìn cuốn Kinh Thánh
nhưng không chạm vào. Nàng đã được nuôi dạy với tư tưởng rằng Thánh kinh là một
từ thần thánh, một từ hữu dụng và cần thiết, nhưng không bao giờ vĩ đại hơn vị
Chúa dẫn dắt trong trái tim mình. Trong sự tĩnh mịch của căn phòng này, nàng
cảm thấy gai nhọn của sự thật lớn dần trong nàng, một nhận thức đang dần ló
rạng rằng một trách nhiệm đã được đặt lên vai nàng, rằng người đàn ông trên gác
đang cố phá lồng giam kia đang kêu gọi nàng, rằng với gã, gian
phòng này sẽ không phải nơi tĩnh trí mà là nhà tù, một mối đe dọa để chống lại
gã. Gã không hiểu sự câm lặng, gã không quen với nó như nàng quen.