Hồi 5

Rừng Xích Tòng, Cửu Văn Long ra oai,

Chùa Ngõa Quan, Lỗ Trí Thâm phóng lửa.

Lỗ Trí
Thâm từ khi bước chân khỏi núi Đào Hoa một mình mải miết đi từ sáng đến trưa có
tơi năm sáu mươi dặm đường, trong bụng đã hơi hơi đói, muốn tìm vào một hàng
quán ăn cơm, nhưng trông xung quanh không thấy. Chợt đâu nghe có tiếng leng
keng gần đó, chàng liền đoán chắc là tất có chùa chiền cung quán chi đây; liền
vơ vẫn loanh quanh tìm kiếm, vừa qua một cái sườn núi kia, chợt trông thấy có một
khu rừng thông lớn, lại có một con đường núi đi vào. Chàng ta theo con đường
núi ấy, được chừng nửa dặm, ngẩng trông lên thì thấy có một cái toà chùa cũ kỹ
tồi tàn, bị gió thổi rung rinh ở đó. Lại gần tới cổng, có treo một bức biển sơn
son thiếp vàng đề ba chữ "Chùa Ngõa Quan", đã mờ cũ rích. Chàng lại
đi mươi bước nữa, qua một cái cầu đá con vào đến cửa Tam Quan, thì thấy cánh cửa
không có, mà vắng ngắt vắng tanh không ai cả. Chàng lấy làm ngạc nhiên, "một
chùa lớn mà sao bỏ tồi tàn như thế? " Liền lững thững đi vào phương trượng
thì thấy ngổn ngang bẩn thỉu, toàn là cứt chim, mà khóa cửa thì chăng toàn tơ
nhện.

Bấy giờ
Trí Thâm lấy thiền trượng đập xuống đất mà kêu lên rằng:

- Có
ai trong ấy cho sư tôi vào trọ.

Chàng
kêu đến mấy tiếng đồng hồ, cũng không thấy ai thưa, bèn lững thững đi mãi cho
vào đến bếp. Vào thấy nồi niêu không có, đầu rau đầu lóc cũng không, vắng ngắt
như chùa Bà Đanh vậy. Trí Thâm bèn cởi khăn gói ra để xuống trước mặt bàn thờ
Giám Trai Sứ Giả, rồi xách cây đi lùng khắp cả mọi nơi.

Khi đến
đằng sau chùa, thấy một gian nhà cỏ, có mấy vị sư già đương ngồi, trông mặt người
nào người ấy vàng vọt xanh xao, bất thành hình thể. Trí Thâm liền quát lên rằng:

- Các
sư ở đây vô lý quá, tôi gọi mãi sao không ai thèm trả lời cả?

Lũ sư ấy
tay vẫy mà bảo rằng:

- Chớ
nói to. Trí Thâm nói:

- Tôi
là sư nhà chùa ở xa đến đây, có việc gì mà sợ?

-
Chúng tôi ba hôm nay không có hạt cơm nào vào bụng, còn lấy đâu mà đãi người.

- Tôi ở
tận Ngũ Đài Sơn sang đây, nếu có cháo lão gì, cho tôi một bát cho đỡ đói vậy.

- Người
qua đến đây, lẽ ra chúng tôi phải thiết cơm là phải, người ngặt vì trong chùa
chúng tôi các sư bỏ đi mất cả, không còn có một hột lương nào, cho nên chúng
tôi cũng phải nhịn đói đến ba hôm rồi đấy.

- Các
sư nói lạ? Một cảnh chùa to thế này, mà lại không có lương thực hay sao?

- Đây
vẫn đã đành không phải một cảnh tầm thường, nhưng mới đây bị một ông hòa thượng,
dẫn một người đạo nhân đến phá hoại mất cả, rồi đuổi những chúng tăng đi, duy
còn mấy chúng tôi già yếu, cho nên chịu nằm chết đói ở đây mà thôi.

-
Không có lẽ một ông sư với một đạo nhân, thì làm sao được? Sao các sư lại không
lên quan mà tố cáo tội họ?

- Người
không rõ, ở đây xa phủ xa huyện, quan quân cũng không cấm nổi họ, cho nên chỉ
đánh giết ức người ta, hiện bây giờ đương ở đằng sau phương trượng đó.

- Tên
tuổi họ là gì?

Ông sư
đó tên là Thôi Đạo Thành, pháp hiệu Sinh Thiết Phật, còn đạo nhân tên là Khưu
Tiểu Ất, hiệu là Phi Thiên Đích Thoa, hai người ấy chẳng qua là mượn tiếng nhà
chùa, che mắt thế gian để cướp bóc thế thôi.

Trí
Thâm đương nghe chuyện, thì thấy có mùi thơm thoang thoảng liền vác trượng đi đến
lối sau, chợt thấy trên bếp có cái nồi đậy lá, hơi nước bốc lên ngùn ngụt, bèn
mải mốt cất lên để xem, thì té ra cháo đương hầm ở đó. Trí Thâm cả giận mắng rằng:

- Các
sư tệ quá, vừa rồi nói rằng: Ba hôm nay không được ăn, sao mà nồi cháo ở đó?
Người tu hành mà dám ăn không nói có như thế sao?

Lũ sư
thấy vậy thì luống cuống kêu cứu, rồi vội vàng vác bát vác thùng đến mà cướp
cháo đi. Trí Thâm không biết làm sao được, nhìn quanh nhìn quẩn thấy một cái chậu
vỡ bỏ ở bên cạnh bếp, liền chạy vào nhặt nắm lá lau sạch cái chậu rồi bưng nồi
cháo mà trút tuộc cả vào đấy. Các sư kia chạy đến tranh múc, thì bị Trí Thâm đá
lộn cả ra ngoài, rồi vừa bưng chậu cháo lên, vừa hút sùm sụp (soàn soạt).

Lũ sư
thấy vậy phàn nàn rằng:

- Nhịn
đói ba ngày trời, nay mới kiếm được mấy hột gạo nấu cháo, mà người ta lại ăn cả
như thế, thì thực khổ cho chúng tôi.

Trí
Thâm vừa húp được mấy húp, nghe thấy các sư phàn nàn như thế, liền đặt xuống mà
không ăn nữa.

Chợt ở
phía ngoài có tiếng hát nghêu ngao, Trí Thâm bèn lau tay sạch sẽ, cầm lấy cây
trượng, chạy xoăn xoăn ra chỗ tường thủng để nom, thì thấy một đạo nhân gánh một
cái gánh, một bên có cái rổ thò con cá ra ngoài và có gói thịt để ở trên, còn một
bên là bình rượu đậy cái lá sen cẩn thận. Đạo nhân vai thì gánh, miệng thì lên
bổng xuống trầm, vừa đi vừa hát rằng:

"Đấy
đông, đây ở bên tây,

Đấy
thì không vợ, đây nay không chồng. Con trai không vợ đã xong

Con
gái không chồng buồn lắm em ơi!"

Bấy giờ
lão sư cũng ở trong đổ xô ra, lấy tay trỏ mà bảo Trí Thâm rằng:

- Người
đạo nhân ấy chính là Phi Thiên Đích Thoa đó.

Trí
Thâm nghe nói liền vác gậy chạy theo sau đạo nhân, đạo nhân không biết, cứ xăm
xăm đi vào tường phía sau phương trượng, Trí Thâm lẻn vào thì có một cái bàn,
kê dưới gốc cây hòe, trên bàn mấy món đồ ăn, ba cái chén ba đôi đũa, một vị hòa
thượng to béo ngồi ở giữa, một người con gái trẻ ngồi bên, còn một bên thì đạo
nhân, đặt gánh rồi ngồi ở đó. Khi ấy hòa thượng trông ra thấy Lỗ Trí Thâm, giật
mình đứng dậy nói rằng:

- Xin
mời sư huynh ngồi chơi một thể uống rượu cho vui.

Trí
Thâm giở thuyền trượng ra, mà bảo nhà sư kia rằng:

- Sao
nhà ngươi lại dám phá hoại chùa chiền đây như thế?

- Xin
sư huynh đây hãy bớt giận, ngồi chơi tiểu tăng kể chuyện người nghe.

Trí
Thâm trợn mắt hỏi:

- Chuyện
sao, ngươi nói mau?

-
Nguyên trước chùa đây vẫn là sang trọng, mà ruộng đất cũng nhiều, sau chẳng may
bị lũ sư già, đương ngồi dưới chùa kia, chỉ uống rượu nuôi gái, sư cụ cấm họ
không nổi, rồi họ tức mình đuổi cả sư cụ đi. Bởi thế chư tăng bỏ đi mất cả, còn
chùa chiền ngày một tan hoang, ruộng đất cũng không còn nữa, hiện nay tiểu tăng
cùng đạo nhân này đến đây, là cốt mong để sửa lại đó mà thôi.

- Vậy
thì người đàn bà này là thế nào? Mà lại uống rượu ở đây?

- Thưa
sư huynh người đàn bà này là con gái ông Vương Kim Hữu ở làng gần đây, nguyên
trước ông ta bố thí vào chùa rất nhiều, nay chẳng may nhà cửa sa sút, mà chồng
nàng lại bị đau ốm, cho nên nàng phải chạy sang đây vay gao. Vì thế chúng tôi
cũng nghĩ đến công đức ngày xưa, mà mời xơi chén rượu, chứ không có điều chi
khác cả, xin sư huynh đừng có nghe lũ súc sinh kia, họ thêm đặt nói càn dở lắm.

Trí
Thâm thấy nhà sư nói năng ra vẻ thực thà, cẩn thận thì cũng hơi có lý, thì lại
xăm xăm vác gậy mà quay sang lối nhà bếp, để đi tìm lũ sư già.

Bấy giờ
lũ sư già vừa mới ăn cháo xong còn ngồi ở đó, Trí Thâm hằm hằm đi đến trỏ vào mặt
mà nói rằng:

- Té
ra chính lũ các anh phá hoại chùa này, thế mà các anh còn nói dối ta đó.

Lũ sư
già cả kinh nói rằng:

- Chết
nỗi! Sư huynh chớ nghe lão sư ấy, chính lão ta đương nuôi người con gái ở trong
chùa ấy. Vừa rồi sư huynh đến nơi mà họ không dám làm gì, là vì họ trông thấy
khẩu giới đao, và cây thuyền trượng, mà trong tay họ không sẵn khí giới đấy
thôi, không tin sư huynh thử đến lần nữa xem sao? Vả chăng bọn họ còn có thật
thà chè chén như thế, chứ chúng tôi đây cháo cũng không có mà ăn, còn lấy đâu
mà phung phí.

Trí
Thâm nghe nói, cho là bọn này nói phải, liền mải mốt vác trượng đến chỗ cũ xem
sao? Quả nhiên khi tới nơi thì cửa đã đóng chặt, không sao mà mở ra được. Trí
Thâm cả giận lấy chân người đạp một c, tung hẳn cửa ra rồi bước thẳng vào.

Bấy giờ
Sinh Thiết Phật Thôi Đạo Thành, thấy Trí Thâm vào, liền chống thanh đao từ dưới
gốc cây hòe hiện ra để chống cự.

Trí
Thâm thét lên một tiếng rất to giơ trượng lên đánh, đôi bên địch nhau có tới mười
bốn, mười lăm hiệp, bên kia Thôi Đạo Thành biết thế không thể địch nổi, chỉ che
đỡ quanh co thừa cơ chạy thoát, Khưu Đạo Nhân thấy vậy, liền vác đao xông ra đằng
sau Trí Thâm để đánh.

Trí
Thâm nghe có tiếng người chạy ra đằng sau, liền quay lại nom thấy Đạo Nhân thì
quát lên "Được" rồi lại múa gậy đánh nhau với cả hai người, có tới mười
hiệp nữa.

Bấy giờ
Lỗ Trí Thâm vừa phần trong bụng đương đói, vừa phần đường sá mệt nhọc, lại vừa
phần đối địch với hai người đương sức, thì khó lòng mà thắng được, liền thừa cơ
quay trượng đỡ lui trở ra.

Hai
người kia vác đao đuổi đến cổng ngoài, Trí Thâm quay lại đánh nhau mấy hiệp nữa,
rồi chạy, hai tên kia lại đuổi mãi đến Cầu Đá mới thôi. Trí Thâm chạy được
quãng xa, thì tinh thần đã hơi yên định, thì chợt nghĩ đến cái khăn gói còn để ở
chỗ bàn thờ Giám Trai Sứ Giả, nếu không lấy được, thì tất là nguy hiểm đến nơi,
mà nếu trở lại thì khó lòng mà sống thoát được, với hai tay ấy.

Chàng
vừa nghĩ vừa đi lững thững qua mấy dặm đường, đến một khu rừng lớn, trông rất rậm
rạp gớm ghê, liền đứng dừng lại để xem. Chợt trông thấy có người nom dòm, ở
trong rừng mà khạc ra một tiếng to, rồi lại đi ngoặt trở vào; Trí Thâm thấy vậy,
liền tự nghĩ một mình rằng:

- Thằng
cha này có lẽ nó nấp nom để cướp bóc ở đây, nhưng nom thấy ta là nhà sư thì chả
ăn thua gì, cho nên khạc nhổ đây hẳn? A được! Ta đương bực xả trong mình, nó gặp
ta thì hay lắm, để ta vào thử xem sao?

Nghĩ
xong vung cây trượng đi thẳng vào trong rừng, quát to lên mà hỏi rằng:

- Thằng
nào ở trong rừng ấy ra đây!

Anh
chàng nọ ở trong rừng nghe thấy tiếng hỏi, thì cả cười mà bảo rằng:

- Ta
đã im tiếng, thế mà nó lại còn tìm đến ta à? Được lắm!

Nói
xong vác đao xồng xộc đi ra, rồi cũng quát lên rằng:

- Thằng
kia! Mày tất chết, tự nhiên vô cớ thế, mà mày tìm đến tao, chứ tao không tìm đến
mày nhé!

Trí
Thâm nghe nói liền vác trượng xông vào đánh, mà nói rằng:

- Rồi mày
sẽ biết tay tao.

Bên
kia cũng đưa đao ra đỡ, song lại hơi có ý rụt rè mà bảo rằng:

- Tôi
nghe tiếng nhà sư quen lắm, không biết rằng tên họ là chi?

Trí
Thâm cáu lên mà nói rằng:

- Ta
hãy đấu với ngươi ba trăm hiệp đã, rồi hãy nói tên.

Anh
kia cũng phát giận, múa đao đánh luôn không nể, đôi bên đánh nhau độ mười hiệp,
thì anh kia kêu lên rằng:

- Hãy
khoan, tôi nói câu này đã.

Nói
xong hai người cùng nhảy xa nhau, rồi anh chàng kia lại hỏi:

- Anh
tên họ là gì, tôi nghe tiếng quen lắm, anh hãy nói cho nghe.

Bấy giờ
Trí Thâm kể đến tên họ cho anh kia nghe, anh kia liền vất đao xuống đất vái
chào mà nói rằng:

- Quan
bác có nhận được Sử Tiến đây không? Trí Thâm nghe nói cả cười mà bảo rằng:

- Tưởng
là ai; té ra Sử Đại Lang đấy à?

Đoạn rồi
vái chào Sử Tiến, và hai người cùng dắt vào rừng mà nói chuyện. Trí Thâm hỏi:

- Từ
khi ở Vị Châu tương biệt, rồi quan bác đi đâu thế?

Sử Tiến
đáp:

- Hôm
đó từ biệt với ngài, rồi nghe nói hôm sau ngài đánh chết Trịnh Đồ, mà đảng công
sai lại dò hỏi có tình nghi cho tôi, vậy phải bỏ đất Vị Châu mà sang Diên An Phủ.
Bất đồ đi tới Diên An không gặp sư phụ tôi ở đó, lại đành phải sang Bắc Kinh, ở
được ít lâu, thì tiền lương cạn hết, nên phải đến đây kiếm lợi. Còn về chuyện
quan bác thì sao?

Trí
Thâm liền kể đầu đuôi chuyện mình, nói cặn kẽ cho Sử Tiến nghe.

Sử Tiến
nghe nói biết rằng Trí Thâm hiện chưa có cơm ăn, liền đem thịt khô bánh n đưa
cho Trí Thâm ăn mà bảo rằng:

- Ăn
xong ta sẽ vào chùa mà lấy khăn gói về, bằng lũ kia có ngăn trở thì ta kết quả
ngay cho nó một lượt là xong.

Trí
Thâm gật gù khen phải, liền cùng ngồi ăn bánh với Sử Tiến. Khi ăn uống xong,
hai người đều mang theo khí giới đi thẳng đến chùa Ngõa Quan. Vừa tới chỗ cầu
Đá, đã thấy Thôi Hòa Thượng và Khưu Đạo Nhân còn ngồi ở đó. Trí Thâm liền quát
lên rằng:

-
Chúng bây đến đây, bây giờ ta quyết sống mái với chúng bây một phen.

Thôi
Hòa Thượng nghe nói thì cười mà đáp rằng:

-
Ngươi chính là đứa bại tướng trong tay ta, thế mà dám về đây nữa à?

Nói vừa
dứt lời, thì Trí Thâm đã múa trượng xông lên cầu đẻ đánh, bên kia hòa thượng
cũng chạy xuống múa đao để đỡ. Bấy giờ Trí Thâm vừa phần có Sử Tiến đi đón, lại
vừa phần bụng đã hơi no, cho nên tinh thần khí lực hăng hái hơn trước, anh kia
không thể nào địch nổi được nữa.

Đánh
nhau độ tám, chín hiệp, Thôi Hòa Thượng nghe thế hơi núng, toan giật lùi để kiếm
đường mà tháo. Bấy giờ Khưu Đạo Nhân thấy vậy liền múa đao ra đánh cứu Thôi Hòa
Thượng, bất đồ bên này Sử Tiến đương đứng nấp ở gốc cây, nhảy bổ ra thét lên rằng:

- Đánh
chết hai thằng này đi.

Nói
xong múa đao đến đánh Khưu Đạo Nhân, Trí Thâm được Sử Tiến ra giúp, gắng sức thét
lên một tiếng, rồi vung tay đánh cho Thôi Hòa Thượng một thuyền trượng ngã lăn
xuống cầu. Khưu Đạo Nhân thấy hòa thượng bị ngã, thì trong bụng hơi núng, không
có ý ham đánh, liền thừa cơ toan nhảy ra để chạy, bất đồ bị Sử Tiến thét lên,
đâm một nhát vào lưng ngã lăn xuống đất. Đằng kia Trí Thâm thấy hòa thượng bị
ngã lăn xuống cầu, thì mải mốt chạy theo, đánh xuống cho mấy gậy nữa, chết cứng
ra đấy mới thôi.

Mới
hay:

Những
quân tàn ác trên đời,

Mình
làm mình chịu tội trời ai mang?

Gươm
hùng còn vết sáng choang,

Nghìn
thu khiến kẻ vô lương kinh hồn!

Bấy giờ
Trí Thâm cùng Sử Tiến trói hai cái xác vô lương kia vất xuống khe núi, rồi hai
người cùng đi vào chùa, thẳng xuống dưới bếp lấy tay nải, khoác lên vai mà quảy
ra đi, tìm vào chỗ gốc cây hòe trước.

Khi
vào tới nơi thì người đàn bà lúc nãy đã đâm đầu xuống giếng tự tử. Đoạn hai người
đi lần vào tới một chỗ bảy, tám gian nhà bỏ không vắng vẻ, thì chỉ thấy mấy đống
xống áo vất lung tung ra ờ giường. Sử Tiến giở gói ra xem, thấy toàn thị áo
xiêm vàng bạc ở trong, bèn chọn lấy một gói cẩn thận, rồi quay vào gian bếp ở
đây, lục lấy cá thịt và mọi thứ đem ra nấu nướng ăn uống với nhau.

Ăn uống
xong rồi, hai người đem lửa ra đốt cháy chùa Ngõa Quan, làm sáng rực góc trời,
vì sơn tự tồi tàn, bị những ác tăng lui tới làm bậy, nên đốt bỏ không tiếc, rồi
hai người kéo nhau ra ngoài, mỗi người một gói, khoác lên vai, đi khỏi sơn tự.

Đêm
khuya nước thẳm non sâu,

Thanh
gươm cây trượng biết đâu là nhà?

Hai
người lần mò suốt đêm hôm ấy, mãi tới lúc trời tảng sáng mới đến một nơi xóm
làng kia, liền tìm vào một tửu điếm ở bên cầu để trọ, khi vào tửu điếm liền sai
tửu bảo đem rượu thịt lên, hai người ngồi đánh chén nói chuyện với nhau. Ăn uống
xong rồi, Trí Thâm hỏi Sử Tiến:

- Bác
định đi đâu bây giờ?

- Tôi
bây giờ có lẽ lại phải về Thiếu Hoa Sơn ở với đám Chu Vũ, Dương Xuân ít bữa, rồi
thế nào sẽ liệu về sau.

Trí
Thâm nghe nói, liền mở khăn gói, lấy ít đồ vàng bạc đưa thêm cho Sử Tiến, rồi
trả tiền hàng mà cùng nhau ra đi. Ước chừng dăm bảy dăm đường, mới tới một nơi
ngã ba gần đó, Trí Thâm đứng dừng lại bảo Sử Tiến rằng:

- Đến
đây là nơi chia bước, tôi sang Đông Kinh lối này, mà bác về Thiếu Hoa Sơn lối ấy,
vậy sau đây nếu có cơ hội gì, ta sẽ thông tin cho nhau cùng biết.

Sử Tiến
liền bái biệt Trí Thâm, rồi mỗi người chia tay một ngả.

Cho
hay là kiếp giang hồ,

Nay
tan mai hợp hẹn hò biết đâu?

Từ khi
Lỗ Trí Thâm chia tay cùng Sử Tiến, rồi đi bảy, tám ngày đường nữa mới tới Đông
Kinh, liền hỏi thăm vào chùa Đại Tướng Quốc, để đưa thư lên yết kiến sư cụ.

Khi
vào tới chùa, Tri Khách Tăng, trông thấy Trí Thâm mặt mũi hung tợn, vác một cây
thuyền trượng bằng sắt, đeo một thanh giới đao, khoác một khăn gói rất lớn
trong bụng đã gờm gờm kinh sợ liền hỏi:

- Sư
huynh ở đâu tới đây?

Trí
Thâm đặt khăn gói thuyền trượng xuống, rồi vái chào mà nói rằng:

- Tôi ở
Ngũ Đài Sơn có giấy của sư cụ Trí Chân tôi gửi sang, để xin việc sư cụ ở đây!

- Nếu
có giấy của sư cụ Trí Chân, thì xin mời sư huynh vào trong phương trượng.

Nói đoạn
dẫn Trí Thâm vào phương trượng.

Tới
nơi Trí Thâm cởi khăn gói lấy bức thơ ra cầm ở tay để đợi sư cụ đến. Tri Khách
Tăng thấy vậy, bảo Trí Thâm rằng:

- Bây
giờ sư cụ đã sắp đến, sao sư huynh không cởi bỏ giới đao ra, mà cầm hương ở tay
cho có phép.

Trí
Thâm nghe nói mới mải mốt cởi giới đao ra, để vào một chỗ lấy hương ra đốt cầm ở
tay mà đứng đợi. Khi sư cụ Trí Thanh đến phương trượng, Tri Khách Tăng liền đưa
Trí Thâm đến trước mặt bảo quỳ xuống mà đưa thư lên. Sư cụ cầm lấy thư, bốc ra
xem thấy trong thư kể đầu đuôi công việc Lỗ Trí Thâm, và xin thế nào cũng cho một
việc làm ở trong chùa đó.

Sư cụ
Trí Thanh xem thư xong, quay ra bảo Trí Thâm rằng:

- Nhà
sư hãy ra nghĩ ờ tăng đường ăn cơm nước đã.

Trí
Thâm nghe nói lạy tạ sư cụ, rồi vác khăn gói và giới đao, thuyền trượng, theo đạo
đồng đi ra tăng đường.

Bấy giờ
sư cụ Trí Thanh cho gọi chư tăng, đến tất cả phương trượng mà đem tình ý trong
thư, và nguyên ủy chuyện Trí Thâm, thuật kỹ cho chư tăng nghe và nói:

- Việc
này nếu ta không nhận, tất là không tiện với sư huynh Trí Chân, mà nếu nhận ra
thì làm sao cho ổn? Trong thư sư huynh kể hết lỗi của Trí Thâm, khi còn ở Kinh
Lược thì giết người như ngóe, đến khi xuất gia tu hành, thì lại say sưa rượu
chè, mấy phen náo động chúng tăng, nhưng lại dặn đi dặn lại nhờ ta thế nào cũng
phải thu nạp mới xong, vậy thì các ngươi định sao?

Tri
Khách Tăng nói:

- Cứ
như con xem dáng anh ấy, không có chút gì ra vẻ tu hành hết thảy, như vậy thì
chùa ta dung làm sao được?

Đô Tự
lại nói:

-
Chúng con thiết nghĩ: Hiện nay ở nhà Giải Vũ ngoài cửa Toan Tảo, có một khu vườn
rau của nhà chùa, xưa nay thường bị đám quân lính ở trong dinh, cùng hai mươi mấy
đứa vô loại ở đây quấy nhiễu đuổi dê ngựa ra phá hoại cũng nhiều, nhà sư già ở
đây khó lòng mà giữ nổi. Vậy bất nhược sư cụ sai người này đến ở đấy, thì có lẽ
được việc chăng?

Sư cụ
Trí Thanh khen phải, liền cho người xuống tăng đường, triệu Trí Thâm lên. Khi
Trí Thâm cơm nước vừa xong, thì đã thấy đạo đồng đến gọi, liền mải mốt lên hầu
sư cụ.

Lên tới
phương trượng, sư cụ gọi Trí Thâm đến mà bảo rằng:

- Ta
vâng lời sư huynh bên ấy giới thiệu, cho ngươi sang đây để làm việc, vậy hiện
nay chùa ta có một vườn rau lớn ở bên kia nhạc miếu ngoài cửa thành, ta cho
ngươi ra đấy coi giữ, cứ mỗi ngày bắt đám trồng vườn, phải nộp vào đây mười
gánh rau, bao nhiêu thì để cho ngươi chi dụng, ngươi nghĩ sao?

Trí
Thâm nói:

- Sư cụ
cho tôi sang đây, sao người không cho tôi một chức Đô Thủ, Giám Tự gì, mà lại bắt
tôi làm đứa coi vườn như thế?

Bấy giờ
một vị sư đứng bên cạnh đỡ lời sư cụ rằng:

- Sư
huynh không biết! Sư huynh mới đến đây chưa có công lao gì, đã làm chức Giám Tự,
Đô Thủ sao được?

- Đành
vậy, nhưng tôi không muốn làm anh coi vườn, dẫu chót nữa cũng làm chức Đô Thủ,
Giám Tự thì mới thích.

- Sư
huynh ở đó một năm có khá, thì mới được thăng làm chức Tháp Đầu, rồi một năm nữa
có khá, mới thăng Dục Thủ, lại một năm nữa có khá mới thăng làm Giám Thị.

Trí
Thâm gật đầu nói:

- Nếu
quả có ngày xuất thân được, thì tôi cũng chịu khó làm vậy.

Sư cụ
thấy Lỗ Trí Thâm đã ưng thuận liền lưu ở phương trượng, rồi sai người viết bảng
yết thị ra ngoài Giải Vũ để hôm sau bàn giao công việc.

Sáng
hôm sau sư cụ viết thiếp pháp giao cho Lỗ Trí Thâm rồi sai hai nhà sư, đưa ra
vườn sau ngoài Giải Vũ gần nơi cửa thành.

Về
phía bên tả vườn rau có hai, ba tên du đãng cờ bạc, vẫn lẫn khuất loanh quanh để
ăn cắp rau mà nuôi thân, chợt hôm ấy sang ăn cắp rau, trông thấy bảng yết thị:
"Trong chùa Tướng Quốc sẽ cắt vị sư mới là Lỗ Trí Thâm ra trụ trì coi giữ,
bắt đầu từ ngày mai trở đi, cấm không ai được ra vào đấy nữa". Liền tụ
nhau lại mà rằng:

- Lão
sư này mới đến, tất phải làm cho nó một trận rất kịch liệt, hễ thò ra là phải
đánh ngay, để cho nó phục chúng ta mới được.

Trong
bọn đó có anh nói rằng:

- Tôi
có một cách này rất dịu, hắn mới đến đây, không lẽ nào mà kéo hắn ra đánh ngay
được, vậy chúng ta cứ lặng yên tử tế, dụ hắn ra cạnh thùng phân, giả cách chào
lạy tử tế, rồi chạy đến nắm cẳng nhúng xuống thùng phân, thế là nhanh nhẹn nhất.

Trong
đảng nghe nói đều vỗ tay cho là phải, liền dự bị với nhau, để đợi khi Lỗ Trí
Thâm tới.

Khi
Trí Thâm ra đến Giải Vũ, mang đồ hành lí và đao trượng cất vào một phòng, rồi
các người làm vườn đều đến chào hỏi, mà giao các chìa khóa và các đồ vật cho
Trí Thâm nhận lấy. Đoạn rồi hai vị sư đưa đường cho Trí Thâm, cùng các vị sư trụ
trì ở đấy trước, đều từ giã đi về mà lưu Trí Thâm ở lại.

Bấy giờ
một mình Trí Thâm đi lững thững ra vườn dạo nom phong cảnh, chợt có hai, ba
mươi người, kẻ cầm rượu người cầm rau, tươi cười hớn hở mà nói với Trí Thâm rằng:

-
Chúng tôi ở gần xóm đây, nghe tin người mới tu hành ở cảnh chùa vậy anh em rủ
nhau đến chào mừng sư phụ.

Trí
Thâm nghe nói, không biết là kế thuật gì, liền bảo rằng:

- Các
anh có lòng tốt đến chào, thì xin mời vào trong Giải Vũ nói chuyện.

Khi đó
hai tên đầu đảng đám kia, là Nhai Lão Thử Trương Tam, và Thanh Thảo Sà Lý Tứ đứng
gần chỗ thùng phân, sụp xuống đất lạy, và mong cho Lỗ Trí Thâm đến đỡ dậy, là
thi hành cách kia.

Lỗ Trí
Thâm thấy vậy, trong lòng hơi ngờ mà nghĩ thầm rằng:

- Quân
này lạ? Nó chào ta mà không đến gần ta, chẳng hay nó muốn vuốt râu hùm đây
chăng? Nếu vậy thì ta thử đến xem sao, rồi sẽ liệu cho một mẻ, để nó biết tay mới
được.

Nghĩ
đoạn liền xăm xăm đi đến chỗ gần thùng phân. Bấy giờ Trương Tam, Lý Tứ cả mừng
nóirằng:

- Anh
em chúng tôi lại mừng sư phụ xin sư phụ chứng giám cho.

Hai
anh vừa nói vừa sán gần vào, anh thì bá chân bên nọ, anh thì bá tay bên kia,
toan vật nhau xuống hố. Bất đồ hai anh chưa kịp trở chân tay đã bị Trí Thâm đá
một cái, Lý Tứ ngã trước, còn Trương Tam co cẳng toan chạy, cũng bị Trí Thâm đá
một cái nữa xuống sau, đầy sùng sục ở trong thùng phân như bọ vậy.

Lũ kia
trông thấy vậy, đều sợ hết hồn toan kéo nhau để chạy, Trí Thâm quát lên rằng:

- Hễ đứa
nào chạy là ta ném cả xuống thùng phân.

Bọn
kia nghe thấy thế đều đứng im, không dám cựa quậy chi nữa.

Tấm
thân trải mấy ba đào

Những
phường ruồi nhặng ra vào sá chi? Mấy phen sấm sét ra uy,

Chờ
cho biết mặt Từ Bi mới là, Rồi đây muôn dặm một nhà,

Tao
phùng còn lắm phồn hoa còn nhiều

Cửa
thiền gió thổi thông reo

Tòa
sen ai có đợi chiều ai không!

Lời
bàn của Thánh Thán:

Tôi
nói trước tả hai hồi này, không muốn cho liên tiếp ở đám bụi rừng, nhân biến ảo
ra chuyện trong phòng cô dâu, để cách quãng ra vậy. Tác giả e ngại rằng tả hai
hồi xảy chuyện liên tiếp ở trong rừng, thì phải có một hồi với nhiều đoạn văn
chẳng ở trong rừng, để cách quãng ra, đó là cái tài của tài tử viết ra văn vậy?
Nếu cứ tả hai hồi liên tiếp chuyện xảy ra lại không một hồi ở quãng giữa khác
đi, thì đâu phải cái tài của tài tử? Xét một hồi này thấy tài bút pháp của tác
giả Thi Nại Am trước sau đều tả chuyện xảy trong rừng, lại khéo lánh đi, không
để phạm đến nhau có xem kỹ mới biết là khéo vậy.

Ta đọc
một thiên tả chùa Ngõa Quan, khôn xiết ngán ngao mà thán phục! Hỡi ôi! Việc của
thế gian, cũng như thế ư? Nại Am bỗng dưng tả ra chùa Ngõa Quan, khiến độc giả
ngàn sau đọc đến, ai không biết đến Ngõa Quan; Nại Am lại bỗng dưng tả đốt chùa
Ngõa Quan, khiến độc giả ngàn sau đọc đến, ai không biết đến cảnh thiêu chùa
Ngõa Quan??? Thế mà một hồi không bao nhiêu trang giấy, vì đâu có chuyện Ngõa
Quan, lại vì đâu hết chuyện Ngõa Quan chỉ trong phút chốc mấy đời cũng trong tấn
kịch đó ư! Lại như cầm sách này để ở trên bàn, ngồi ghế mà đọc, chỗ ngồi xem
truyện với chỗ để truyện, có cách bao xa khi xem thế bỗng dưng thấy chuyện Ngõa
Quan tráo trở đến như không, thì non sông cũng trong giấc mộng đó ư! Hỡi ôi!
Đem sách của họ Đại Hùng vậy phàm nhân đọc thì bảo rằng câu "Hương phong
lăng hoa", khá đem vào thi liệu. Đem sách Bắc Tây Sương, cho thánh nhân
xem, thì bảo rằng khúc "Lâm Khứ Thu Ba", tỉnh ngộ trùng huyền... Hỡi
ơi! Bậc hiền với kẻ ngu, dụng ý khác nhau, trong khi xem sách đã phân biệt như
thế, thì sách của Thi Nại Am, cũng tùy người mà đọc nổi vậy.

Suốt
thiên này chỉ tả bước hành trình của Lỗ Đạt, mà đột nhiên thấy Sử Tiến ở đâu
bay lại, rồi đột nhiên Sử Tiến lại bay đi, chẳng phải Lỗ Đạt sức làm không nổi,
phải nhờ đến sức Đại Lang, chỉ vì trước kia ở Cao Lâu Châu Vị, ba người chia
tay, mãi đến nay đều không biết đi đâu hết cả, vừa rồi tuy ở núi Đào Hoa, gặp
được Lý Trung, song Lý Trung với Đại Lang còn kẻ trọng với người khinh, nào phải
cách nhau gang tất, thì Lý Trung đã được gặp rồi, còn Đại Lang ở góc trời kia,
đối với nước Tống mênh mông, tìm đâu cho thấy ra ngay? Huống chi qua đây một lượt
tới Đông Kinh, lại có một chuyện của Báo Tử Đầu Lâm Xung xảy tới nữa, nên tác
giả hồi này, khéo điểm xuyết thêm, chứ không rỗi bút rỗi lòng, cùng tả hết lượt,
mà bất đắc dĩ cho hiện ra ở chùa Ngõa Quan một chút. Hỡi ôi! Ai bảo rằng viết sử
dễ dàng, như tả 108 vị anh hùng chuyện này, lần lượt diễn ra thấy khó!

Trí
Chân Trưởng Giả nói: Dù hắn có phá tới tòa Tam Bảo, lão tăng cũng phải thôi đi...
Hay thay! Đại Đức! Thực đáng gọi là sáng suốt đến tướng phúc tội, soi thấu mười
phương, khác hẳn Trí Thanh Trưởng Lão, thì nói rằng: Nếu để hao thiệt vườn rau
thì không thể được... Hỡi ôi! Lấy vườn rau làm của chùa, lấy chúng sinh làm oan
gia, con người như thế cũng đòi làm sư trong đám tu hành, thì cũng quái thực?
Xét tòa Phật Tam Bảo đối với vườn rau, thì cách nhau xa quá, Tam Bảo Phật cũng
thôi đi, thì đủ biết cái gì mà chẳng bỏ được? Nay vườn rau cố giữ, thì Trí
Thanh Trưởng Lão còn dám đi đâu một mẩy lông? Tác giả dụng ý ở hồi này vậy, với
hai việc Ngũ Đài Sơn và Tướng Quốc Tự cho hiện ra một Pháp sư thanh lương và một
quang côn náo nhiệt, cách nhau một vực một trời.