CHƯƠNG
I - CHUỖI VÒNG CỔ CỦA NỮ HOÀNG

Mỗi
lần đại sứ quán nước Áo, hay phủ đệ của phu nhân Billingstone mở vũ hội, bà Bá
tước phu nhân de Dreux- Soubise luôn luôn đeo trên cái cổ trắng nõn nà của mình
"Chuỗi vòng cổ Nữ hoàng". Và dường như năm nào có vài dịp trọng đại
như thế để Bá tước phu nhân trưng chiếc vòng quý giá đó ra.

Chuỗi
vòng cổ này có lai lịch khá lừng lẫy. Năm đó, theo lệnh của vua Louis 15, hai
người thợ kim hoàn của hoàng gia là Bohmer và Bassenge đã làm chiếc vòng cổ lộng
lẫy có giá trị cao ngất ấy, để nhà vua tặng cho tình nhân của mình là Bá tước
phu nhân de Barry. Sau đó, Hồng y giáo chủ de Rohan- Soubise đã có âm mưu hiến
tặng chuỗi vòng ấy cho vương hậu Marie- Antoinette. Khi vụ việc thất bại, thì
vào một đêm tháng hai năm 1785, cùng tham gia vào âm mưu đó, Bá tước phu nhân
de La Motte đã gỡ những viên kim cương vô giá đính trên chuỗi vòng cổ ra để cất
giấu, với sự giúp đỡ của chồng và đồng đảng Retaux de Villette.

Thật
ra, bây giờ chỉ có thể khẳng định là phần giá đỡ để gắn kim cương là đồ thật
thôi. Nhân lúc ông de La Motte và phu nhân còn đang vội vội vàng vàng gỡ những
viên kim cương quý giá mà người thợ kim hoàn Bohmer đã lựa chọn kỹ càng ra, thì
Retaux de Villette đã cất giấu phần giá đỡ. Sau đó, ông ta đã bán lại nó cho
Gaston de Dreux- Soubise ở Italia. Gaston là cháu gọ bằng chú và là người kế thừa
tài sản của Hồng y giáo chủ Rohan, đã ra tay giúp đỡ khi Hồng y giáo chủ sa cơ
lỡ vận. Ông ta tìm đến nhà buôn kim hoàn người Anh Jeffreys - người nắm trong
tay đế chế kim cương và mua lại chỗ kim cương ấy, sau đó lại nghĩ cách phối
thêm một ít kim cương khác vào. Phần kim cương mới, tuy có hình dáng, kích cỡ
tương tự với số cũ nhưng chất lượng thì kém hơn hẳn. Cuối cùng, ông ta dựa theo
chuỗi vòng cũ cho khảm lại các hạt kim cương vào, và tạo ra được "Chuỗi
vòng cổ Nữ hoàng" nức tiếng gần xa ấy coi như là sự tưởng niệm đối với người
chủ của mình.

Hơn
một thế kỷ trở lại đây, chuỗi vòng cổ này luôn luôn là niềm kiêu hãnh của gia tộc
Dreux- Soubise. Dù thế sự đổi thay, dòng dõi suy yếu, nhưng các thành viên đời
sau của gia tộc này thà sống tằn tiện, túng thiếu chứ cũng quyết không chịu bán
lại kỷ vật vương giả quí báu ấy cho ai cả. Ông Bá tước bây giờ lại càng coi nó
là vật báu gia truyền cất giữ rất kỹ. Cẩn tắc vô áy náy, ông ta đã thuê hẳn một
két an toàn của Ngân hàng tín dụng Lyonnais,
chuyên dùng để cất giữ chuỗi vòng cổ ấy. Khi nào vợ cần đeo "Chuỗi vòng cổ
nữ hoàng" chiều hôm đó ông ta sẽ đích thân đi lấy, ngày hôm sau lại tự
mình đem cất trở lại két an toàn.

Tối
đó, trong buổi chiêu đãi Quốc vương Đan Mạch Christiansen tại cung Castille- sự
việc này xảy ra đầu thế kỷ- Bá tước phu nhân đúng là được dịp chơi trội. Ngay đến
bản thân Quốc vương cũng phải chú ý đến vẻ đẹp kiều diễm của bà ta, thật là bắt
mắt. Một đồ trang sức quý báu như vậy xem ra chẳng có người phụ nữ nào có thể
đeo nó một cách tao nhã và sang trọng như bà ấy.

Đây
đúng là một thành công kép, Bá tước de Dreux quay trở về phủ đệ ở khu Saint-
Germain, bước vào cửa phòng ngủ lòng đầy vui sướng. Ông vừa thấy tự hào về vợ
mình, lại càng tự hào hơn về chuỗi vòng cổ gia truyền ấy đã đem lại vinh quang
cho cả gia tộc ấy.

Bá
tước phu nhân tháo chiếc vòng ra khỏi cổ mình một cách đầy nuối tiếc, đưa cho
chồng. Ông ngắm nghía chiếc vòng cổ thật kỹ lưỡng với ánh mắt trìu mến pha lẫn
sự ngưỡng mộ, cứ như mới nhìn thấy nó lần đầu vậy. Sau đó, ông cất chuỗi vòng cổ
vào trong cái tráp đựng trang sức bọc da đỏ có khắc huy hiệu của Hồng y giáo chủ,
để cái tráp vào trong căn phòng bí mật bên cạnh. Căn phòng nhỏ này thực ra là một
không gian lõm vào phòng ngủ, tuy thông với phòng ngủ, nhưng lại ngăn cách hẳn.
Muốn vào được căn phòng bí mật ấy, trước hết phải đi qua cuối chiếc giường
trong phòng ngủ. Giống như mọi lần, Bá tước đặt cái tráp lên giá ngang trên
cao, giấu lẫn vào đống hộp đựng mũ quần áo trong. Sau đó ông đóng cửa phòng ngủ,
thay quần áo và lên giường ngủ sau một buổi tối vui vẻ.

Sáng
sớm hôm sau ông dậy vào lúc chín giờ, chuẩn bị đích thân đi đến Ngân hàng tín dụng
Lyonnais rồi
mới quay về ăn sáng. Ông thay quần áo, uống cốc cà phê rồi ra tàu ngựa sai người
chuẩn bị ngựa. Thấy có con ngựa hơi ủ rũ, ông liền sai người chăn ngựa dẫn nó
đi một vòng quanh sân. Sau đó ông quay vào nhà, trở lại bên vợ.

Bà
vẫn chưa ra khỏi phòng ngủ, người hầu gái đang giúp bà trang điểm. Bà hỏi ông:

-
Anh định ra ngoài ư?

- Ừ...
chính là vì chuyện đó...

-
Vâng... đúng vậy... như thế thì an toàn hơn...

Ông
bước vào căn phòng nhỏ kia. Thế nhưng mấy phút sau, ông lại hỏi:

-
Em đã lấy chiếc vòng cổ rồi à, em yêu?

Bà
ngạc nhiên trả lời:

-
Gì cơ? Không, em có lấy đâu.

-
Nhưng em đã chuyển nó đi chỗ khác rồi sao? - Không hề... Cửa phòng đó em còn
chưa mở cơ mà.

Ông
bước ra, mặt tái nhợt, nói lắp bắp:

-
Em không...? Không phải em...? Vậy thì...

Bà
vội vàng đi vào căn phòng bí mật. Hai người lật tung cả căn phòng, vứt hết các
hộp đựng mũ ra, bới tung chỗ quần áo trong lên. Ông Bá tước vừa làm vừa không
ngớt lầm bầm:

-
Chẳng ích gì nữa đâu... chúng ta có tìm nữa cũng chẳng ích gì... Anh đã để ở
đây, chính là trên cái giá ngang này.

-
Không chừng anh đã nhớ nhầm rồi.

-
Chính chỗ này, chính là cái giá ngang này cơ, không phải cái đó - ông nói như một
cái máy.

Căn
phòng nhỏ này rất ít ánh sáng. Họ thắp một cây nến lên, chuyển hết quần áo và
các vật dụng khác trong phòng ra. Đợi đến khi căn phòng đã hoàn toàn trống
không, họ đành phải đau đớn đón nhận sự thật ấy: "Chuỗi vòng cổ Nữ
hoàng" đã thực sự biến mất!

Với
tính cách mạnh mẽ, quyết đoán của mình, Bá tước phu nhân không lãng phí thời giờ
vào việc khóc lóc kêu gào, bà sai người mời ngay cảnh sát trưởng Valorbe đến.
Tài năng và sự sáng suốt của vị cảnh sát trưởng này họ đã nghe nói từ lâu. Cảnh
sát trưởng lập tức phi ngựa đến ngay. Sau khi nghe kể đầu đuôi câu chuyện, ông
liền hỏi:

- Thưa
Bá tước, ngài có thể khẳng định rằng đêm qua không hề có người nào đi qua phòng
ngủ của ngài không?

-
Tôi khẳng định chắc chắn. Tôi vốn rất thính ngủ, huống hồ phòng ngủ lại được
khoá. Sáng nay khi vợ tôi kéo chuông gọi người hầu, tôi chính là người mở khoá
cửa cơ mà.

-
Không có con đường nào khác có thể đi vào căn phòng bí mật đó chứ?

-
Không có - Bá tước trả lời dứt khoát

-
Không có cửa sổ?

-
Tôi muốn kiểm tra một chút...

Họ
thắp vài ngọn nến lên, Valorbe lập tức chú ý ngay là cửa sổ chỉ được cái tủ quần
áo chặn đến một nửa, hơn nữa tủ quần áo không hề kê sát vào cánh cửa sổ.

-
Kê gần thế này là được rồi - Ngài Dreux giải thích - nếu có người muốn di chuyển
cái tủ quần áo thì chắc chắn sẽ gây ra những tiếng động.

-
Cánh cửa sổ hướng về hướng nào?

-
Hướng về phía cái giếng trời trong nhà.

-
Trên tầng này còn có một tầng nữa ư?

-
Còn hai tầng nữa. Nhưng ở ngang với tầng mà người hầu ở, tôi đã cho giăng lưới
sắt dày ở miệng giếng trời. Căn phòng này khá tối chính vì những nguyên nhân
đó.

Sau
khi đẩy tủ quần áo ra, họ phát hiện thấy cửa sổ đóng kín từ đó cho thấy không
có ai đã bò vào qua cửa sổ.

-
Trừ phi tên khốn đó - Bá tước trầm ngâm nói đã trốn sẵn trong phòng của chúng
tôi.

- Nếu
vậy thì chìa khoá phòng ngủ sao lại còn nguyên trên ổ khoá?

Suy
nghĩ trong giây lát, cảnh sát trưởng quay sang hỏi Bá tước phu nhân:

-
Thưa phu nhân, trong nhà có ai biết là tối qua bà đeo chuỗi vòng này không?

-
Dĩ nhiên, điều này tôi không giấu ai cả. Nhưng không có ai biết là chúng tôi giấu
nó trong căn phòng bí mật này.

- Không
ai biết?

-
Không ai biết ngoài...

-
Thưa phu nhân, xin bà hãy nói cho rõ, điểm này rất quan trọng.

Bà
quay sang như muốn nói riêng với chồng:

-
Em muốn nói đến Henriette.

-
Henriette? Cô ấy cũng giống mọi người, không hề biết gì về việc này đâu.

-
Anh có chắc không?

-
Cô Henriette này là người thế nào? - Valorbe hỏi.

-
Là bạn tôi hồi học ở trường nội trú nữ tu. Cô ấy, vì chuyện hôn nhân với một
người thợ mà xung đột với gia đình. Sau đó chồng cô ấy chết, tôi liền sắp xếp một
gian buồng phụ cho cô ấy mang con đến ở.

Nói
xong, bà ngượng ngùng bổ sung thêm một câu:

-
Cô Henriette cũng giúp tôi làm chút việc nhà. Cô ấy rất khéo léo.

-
Cô ấy ở tầng nào?

-
Ngay tầng này, cách đây không xa... Ở đầu bên kia hành lang... Còn nữa, cửa sổ
bếp của cô ấy...

-
Cũng hướng về cái giếng trời này, chứ gì?

-
Đúng vậy, đối diện với cái cửa sổ đó.

Nói
xong thì tất cả lặng im một hồi lâu. Sau đó, Valorbe nhờ họ dẫn đường cùng đến
xem chỗ của Henritte.

Khi
vào phòng thì thấy cô ta đang khâu vá,con trai cô- Raoul đang đọc sách. Cảnh
sát trưởng không thể ngờ rằng chỗ ở của mẹ con họ lại có thể tồi tệ đến vậy: ngoài
một căn phòng không có lò sưởi, chỉ có một khoảng sân lấn vào chỗ nhà bếp. Ông
hỏi cô ta vài câu. Nghe thấy chuyện chuỗi vòng đã bị mất cắp, cô ta tỏ vẻ vô
cùng kinh ngạc. Tối hôm qua, chính cô ta đã chuẩn bị quần áo cho Bá tước phu
nhân, chính tay cô đã đeo lên cổ phu nhân chuỗi vòng quý giá đó.

-
Trời ơi! Cô hét lên. Ai ngờ được rằng có thể xảy ra chuyện này chứ.

-
Cô không hề thấy có điểm gì khả nghi chứ? Người gây án rất có thể đã đi qua
phòng cô. Cô cười lớn, thậm chí chẳng hề nghĩ rằng mình cũng nằm trong diện khả
nghi.

-
Nhưng tôi không hề rời khỏi phòng mà! Tôi không ra ngoài lúc nào. Hơn nữa, chẳng
lẽ ngài cũng không thấy ư?

Cô
mở cửa sổ ngoài sân:

-
Ngài xem, chỗ này cách cái cửa sổ đối diện kia ba mét đấy.

-
Ai bảo cô là đồ bị lấy trộm ở căn phòng đó?

-
Nhưng... chẳng phải cái vòng cổ được cất ở đó sao?

-
Sao cô biết?

-
Ơ! Tôi đã biết là tối qua nó ở đấy mà... Tôi nghe thấy nói như vậy ngay trước mặt
mà.

Cô
tuy chưa lớn tuổi, nhưng trông rất tiều tuỵ, trên khuôn mặt lộ vẻ hiền thục,
vâng lời. Cô im lặng một lúc, rồi đột nhiên tỏ ra vô cùng lo sợ, dường như cô
linh cảm được một tai hoạ lớn sắp giáng xuống đầu. Cô kéo đứa con trai về phía
mình và ôm ghì lấy nó. Đứa bé nắm lấy tay mẹ, tựa đầu vào ngực cô ra điều hiểu
biết.

Sau
khi ra khỏi phòng của Henriette, ngài de Dreux nói với cảnh sát trưởng:

-
Tôi nghĩ là ngài không đến nỗi nghi cho cô ấy chứ? Tôi có thể đảm bảo cho cô ấy.
Cô ấy rất đáng tin cậy.

- Ồ!
Tôi hoàn toàn đồng ý với ngài - Valorbe đáp - Đầu tiên tôi nghĩ là có thể cô ấy
đã vô tình tham gia vào vụ trộm, nhưng bây giờ thì có thể loại bỏ khả năng này
rồi.

Cuộc
điều tra của cảnh sát trưởng không hề có tiến triển gì cả. Vài ngày sau đó, Chưởng
lý tiếp tục cuộc điều tra. Ông ta tra hỏi những ngưòi hầu, khiểm tra khóa cửa,
thử đóng mở cửa sổ của căn phòng bí mật đó mấy lần, rồi lại còn kiểm tra kỹ cái
giếng trời đó từ trên xuống dưới vài lần... Kết quả cũng chẳng thu được gì. Ổ
khoá hoàn toàn không có một vết xước. Từ phía ngoài không cách nào mở hoặc đóng
được cửa sổ cả.

Phạm
vi điều tra dần dần thu hẹp lại, xoay quanh Henriette. Theo điều tra, ba năm
qua cô chỉ ra khỏi nhà có bốn lần, hơn nữa đều là đi mua đồ cho bà Bá tước. Thực
ra, cô chính là người hầu và thợ khâu vá gần nhất với phu nhân de Dreux. Phu
nhân đối xử với cô rất nghiệt ngã, không nể nang tình nghĩa gì cả, những người
hầu trong phủ đều kín đáo xác nhận điều này.

Sau
một tuần điều tra, Chưởng lý đã đi đến một kết luận hoàn toàn thống nhất với cảnh
sát trưởng. Ông nói:

-
Chúng tôi vẫn chưa biết thủ phạm là ai. Và dù có biết đó là ai, thì chúng tôi
cũng không thể xác định người đó đã gây án như thế nào. Cửa thì khoá, cửa sổ
thì đóng, kẻ đó rốt cuộc đã vào bằng cách nào? Càng khiến người ta khó lý giải
hơn là sau khi kẻ cắp ra khỏi, khoá cửa phòng vẫn đóng với chìa khoá còn cắm
nguyên trong ổ, cửa sổ phòng cũng đóng chặt như cũ. Đúng là không thể hiểu nổi.

Công
tác điều tra kéo dài bốn tháng, cuối cùng cũng chấm dứt. Nhận định được giữ kín
của phía cảnh sát là: vợ chồng bá tước, do túng quẫn quá đã bán "Chuỗi
vòng cổ Nữ hoàng" đi rồi phao tin mất cắp. Sau khi vụ ná được khép lại thì
không còn ai điều tra nữa.

Vụ
mất trộm "Chuỗi vòng cổ Nữ hoàng" là một đòn nặng nề đối với vợ chồng
bá tước, hơn nữa ảnh hưởng của nó còn rất dài lâu. Hồi xưa có được chuỗi vòng ấy
đúng là một sự đảm bảo về uy tín, nhưng giờ đây thì tình hình đã thay đổi. Thái
độ của những người chủ nợ đã không còn như trước nữa, đến muốn vay chút tiền
thì sắc mặt của họ không còn dễ coi như ngày xưa. Vợ chồng bá tước đành phải
đưa ra quyết định khẩn cấp: giao quyền sở hữu một phần tài sản cho các chủ nợ
làm thế chấp. Tóm lại, nếu không nhờ cậy vào gia sản đồ sộ mà tổ tiên để lại
thì họ đã phá sản từ lâu rồi.

Bá
tước phu nhân trút giận lên đầu người bạn học ở trường nội trú của mình, thường
xuyên xỉ vả cô trước mặt mọi người. Trước là chính thức hạ cô xuống hạng người
hầu, sau đuổi cô đi luôn. Không ngờ, sau khi Henriette rời khỏi phủ đệ bá tước,
Bá tước phu nhân lại nhận được một bức thư của cô gửi đến: "Phu nhân kính
mến! Tôi cảm ơn bà rất nhiều. Vì tôi nghĩ chắc chắn là bà đã gửi nó đến cho
tôi, nếu không thì còn có thể là ai nữa? Chẳng có ai biết tôi ở nơi hẻo lánh xa
xôi này cả. Nếu như tôi đoán sai thì xin bà hãy thứ lỗi, và xin nhận lời cảm ơn
của tôi đối với những gì mà bà đã giúp đỡ tôi trước đây..." Cô ta nói vậy
là có ý gì? Bây giờ cũng vậy mà trước đây cũng thế, bá tước phu nhân chẳng có
gì gọi là giúp đỡ cô ta cả. Cô ta cảm ơn như thế rốt cuộc là thế nào? Bá tước
phu nhân viết ngay thư trả lời, yêu cầu cô ta giải thích. Thư phúc đáp đã đến,
trong thư Henriette nói, cô ta nhận được một bức thư từ bưu điện, không có số
hay khai giá gì cả, bên trong là hai tờ séc mệnh giá 1000 franc. Cô ta đã gửi
kèm bì thư đó cùng với thư trả lời này. Trên bì thư đó đóng dấu Paris, người gửi chỉ viết
địa chỉ, bút tích rõ ràng là giả mạo. 2000 Franc này ở đâu ra đây? Là ai đã gửi?
Cảnh sát lại tiến hành điều tra, nhưng chẳng có manh mối gì cả. Một năm sau, lại
xảy ra lại việc tương tự như thế. Cô Henriette đáng thương đã nhận được khoản
trợ cấp đặc biệt như vậy liên tục trong sáu năm, năm nào cũng vậy. Chỉ khác là
hai năm cuối cùng sô tiền tăng gấp hai lần, lúc ấy cô Henriette đang mắc bệnh,
may mà có sô tiền ấy để chữa trị.

Còn
có một điểm khác nữa: bưu điện lúc ấy đã từng mượn cớ là không có khai giá để
giữ lại một bức thư. Thế là hai bức thư sau liền được gửi đi theo đúng quy định
của bưu điện, bức thư trước được gửi từ Saint Germain, bức thư sau gửi từ
Suresnes, người gửi ký tên là Anquety và Pechard. Nhưng địa chỉ của người gửi
thì tất nhiên đều là giả. Sáu năm sau Henriette qua đời bí mật ấy vẫn không được
khám phá. Trước mắt mà hai mươi năm đã trôi qua.

Hôm
nay, phủ đệ của bá tước de Dreux mở tiệc. Trong số khách khứa có hai đứa cháu
trai và một người em gái họ của ngài de Dreux. Ngoài ra còn có chánh án de
Essavile, nghị sĩ hạ nghĩ viện Bochas, nhà quý tộc Floriany- ông này là bạn mà
bá tước quen hồi đi du lịch đảo Sicily, và tướng quân de Rouzieres- bạn cũ của
bá tước ở câu lạc bộ. Sau bữa cơm, các quý bà phu nhân và các cô tiểu thư uống
cà phê, còn các quý ông thì rời khỏi phòng khách để đi hút xì gà; nhưng họ
không đi cùng một lúc để trách làm cho không khí trong phòng khách quá vắng lặng.
Thế là mọi người đều bắt đầu nói chuyện phiếm. Có cô tiểu thư lấy bài ra bói
cho vài quý ông. Tiếp đến, họ lại chuyển chủ đề sang các vụ án đã từng gây xôn
xao dư luận một thời. Tướng quân Rouzieres vốn rất thích trêu trọc ngài bá tước,
vì thế ông ta liền lôi chuyện "Chuỗi vòng cổ nữ hoàng" ra. Đây chính
là đề tài mà bá tước de Dreux sợ phải nghe thấy nhất.

Mọi
người bàn tán sôi nổi và đua nhau phát biểu ý kiến. Dĩ nhiên, tất cả các giả
thiết đều có chỗ sơ hở hoặc tự mâu thuẫn cả.

-
Thưa ngài - Bá tước phu nhân hỏi ông Floriany - xin hỏi ngài có cao kiến gì
không?

- Ồ!
Tôi nghe là tôi chẳng có ý kiến gì thưa phu nhân

Mọi
người hò hét ầm lên. Thế là nhà quý tộc liền kể vài câu chuyện giật gân, một
cách sinh động đó đều là những câu chuyện mà ông ta và cha ông ta - một vị quan
tòa địa phương ở Palermo
- đã đích thân trải qua. Những câu chuyện ấy cho thấy, ông ta không chỉ can đảm
hiểu biết hơn người mà còn rất có hứng thú với những câu chuỵên giật gân kiểu
như vậy.