Có một thời như thế

___ langduca ___

Chiều công viên thật yên
tĩnh. Đồng và Vĩnh ngồi như hai pho tượng trên băng ghế đá khuất sau những bồn
hoa hồng trắng, những nụ hồng mong manh trước luồng gió nhưng vẫn cố tỏa ra
chút hương dìu dịu cho đời.

- Mốt đi rồi, có nhớ gì hông?

- Nhớ chứ.

- Nhớ gì? - Đồng lí nhí trong
cổ họng.

- Nhớ trường, thầy cô, bè
bạn… nhớ nhà nữa.

- Hết rồi à?

- Còn chứ… còn hoa hồng trắng
nữa, đẹp tinh khiết ra hoa mà không đơm quả, như những mối tình không có con.

- Sao nói lại lời của người
ta. Vậy chớ có nhớ… tui hông?

- Hổng nhớ mà sao trốn ra
đây.

- Ừ há. Dạo này đầu óc tui
ngu quá à.

- Thì ngu chứ còn gì nữa.

- Nói tui ngu hả!

- Chứ hỏng phải sao tối đó
kêu tui hôn giống trên phim, làm cho mấy đứa trong lớp biết rồi thì cả trường
đều biết.

- Ai ngờ tụi nó rình mình đâu
chứ. Mà anh cũng có phần lỗi, mới kêu là ôm hôn sát rạt à, không để ý để tứ gì
hết, giờ thì trách ai.

- Trách em, ai biểu em như
vầy thì anh phải như vậy thôi. - Vĩnh choàng tay lên vai Đồng.

- Mắc cười quá đi, tự nhiên
trách tui. - ười rồi lách ra khỏi vòng ôm của Vĩnh nhưng Vĩnh kéo mạnh vào
khiến Đồng bật thành tiếng kêu đau.

- Em bị làm sao vậy, kéo tay
áo lên cho anh xem.

Đồng dùng dằng mãi nhưng Vĩnh
nhất quyết kéo tay áo của Đồng lên. Từ ngay bắp tay những đường bầm xanh bầm
tím kéo dài lên hai vai, còn cái lưng bình thường trắng trẻo giờ vằn vện những
lằn ngang lằn dọc.

- Em lại bị ba đánh nữa hả? -
Vĩnh gắt giọng còn đôi mắt nhíu nhỏ lại.

- Lần này không phải ba đánh
em, mà ba của em mời được một thầy bùa đến nhà trục con ma ra khỏi người em.
Ông thầy bùa làm phép rồi lấy roi đánh cho tan hết ma chướng trong người em ra
ngoài.

- Ba má thấy em bị đánh như
vậy mà để yên hả?

- Trị bệnh mà, má em cũng
khóc nhưng ông thầy nói làm vậy thì con ma sợ. Nó chui ra khỏi người thì em hết
thích con trai.

- Khổ cho thân em quá.

- Có khổ nữa em cũng chịu,
nhưng phải xa anh thì em chắc là chịu không nổi.

Đồng sụt sùi cố kìm nước mắt
lại nhưng không thể, Vĩnh luýnh quýnh ngó trước ngó sau rồi lấy tay lau nước
mắt cho Đồng. “Anh đi lên Sài Gòn học vài bữa cho ba má anh vui rồi anh lại
chạy về đây thăm em mà, nín đi, con trai khóc ngoài đường kỳ lắm”. Đồng nghe
nói thế thì càng nhiều nước mắt hơn. “Anh đi, anh cũng nhớ em nhiều lắm.” Đồng
ngả đầu vào vai của Vĩnh “nhớ nhiều là nhiều làm sao?”

- Nhớ em nhiều như sợi tóc. -
Vĩnh khẽ luồn ngón tay vào mái tóc ngắn đen mượt của Đồng.

- Như sợi tóc thôi à?

- Tóc của em hôm nay dài hơn
hôm qua một tí, anh nhớ em cũng mỗi ngày mỗi nhiều hơn.

Cả hai mãi trò chuyện ở công
viên mà không bba má của Vĩnh đã cho người tìm kiếm Vĩnh khắp nơi, cuối cùng
thì ba của Vĩnh gọi điện sang nhà của ba má Đồng. Sau vài câu hỏi thăm khách
sáo thì hai nhà trở giọng tranh luận gay gắt, ai cũng bênh vực cho con của
mình. Ba của Đồng giận đỏ mặt cúp máy, rồi đi tìm Đồng. Ông nghĩ một lúc và đi
về phía công viên gần nhà.

- Đồng đứng lên ngay. Ba
không ngờ con càng ngày càng sinh tệ. Con muốn ba má phải đeo mặt nạ mỗi khi ra
đường thì con mới vừa lòng vừa dạ phải không?

- Dạ thưa thầy, con với em
Đồng ngồi ở đây nói chuyện chơi chứ không có ý gì. Mong thầy đừng giận, đừng la
mắng em Đồng.

- À, tôi đang dạy con tôi,
tôi không nói chuyện với cậu. Cậu thuộc gia đình giàu có, con chủ hiệu buôn có
tiếng mà, muốn làm gì thì làm ai dám nói động đến.

- Ba ơi, anh Vĩnh ngày mốt là
đi Sài Gòn rồi, con hẹn anh Vĩnh ra đây là để nói chuyện chơi thôi.

- Nói chuyện mà choàng tay ôm
nhau tình tứ, còn vuốt tóc hôn nhau. Trời ơi là trời! Người ta đã đồn khắp nơi
là con với nó có chuyện bậy bạ, ba xấu hổ lắm rồi. Giờ nếu có thêm chuyện này
thì làm sao ba dám vào trường học mà dạy ai. Thà là mày giết ba của mày đi, làm
như vậy thì tao nhục lắm.

- Nếu thấy nhục thì nghỉ dạy
đi. - Ba của Vĩnh từ xa bước lại, trên tay cầm điếu thuốc dang dở. - Con gà
trong nhà quản còn không được mà muốn dạy con chim bay giữa trời sao?

- Ông anh nói gì lạ vậy?

- Tôi là ba của thằng Vĩnh.
Con tôi có phần lỗi, tôi không né trách nhiệm nhưng tôi thì bận làm ăn bù đầu
bù cổ, chứ đâu có rảnh rang như thầy mà có thời gian dạy con. Nghe vợ tôi nói
hai năm trước thầy là giáo viên chủ nhiệm lớp của con tôi, thầy cũng có phần
dạy nó, sao không dạy theo điều hay lẽ đẹp của ông bà truyền lại.

- Tôi…

- Còn thằng con của thầy nữa,
cũng là một đứa không ra gì. Có cha làm thầy sao không hiểu đạo lý, xúi giục
con cái nhà người ta vào con đường bậy bạ.

- Ba ơi, không phải đâu, là
do chúng con tự nguyện mà. - Vĩnh nói nhanh.

- Mày im đi, con với cái!

- Ông anh nghe rõ rồi đó,
chúng nó tự nguyện thì không phải lỗi một mình tôi không biết dạy con. Con của
tôi là tôi có giáo dục đàng hoàng. Chẳng bao lâu nữa nó sẽ lấy vợ sinh con đẻ
cái. Trước giờ nó luôn là một đứa hiền lành học giỏi thì sau này nó cũng sẽ là
một người chồng tốt, cha tốt.

- Để tôi mở to mắt chờ coi
cái thứ bệnh hoạn đó lấy vợ sinh con kiểu gì, chớ thằng Vĩnh con tôi thì phải
học hành đến nơi đến chốn rồi lấy vợ sinh con nối dòng nối dõi. Nó là con trai
duy nhất trong nhà, bao nhiêu tài sản của tôi sau này phải do nó gánh hết lo
hết.

- Con xin ba và bác đừng nói
qua nói lại nữa. Anh Vĩnh sắp đi Sài Gòn rồi nên con hẹn anh ra đây nói chút
chuyện để… - Đồng nấc lên.

- Ông nghe chưa, thằng con
của ông hẹn đó. Con của thầy giáo mà hư thân, dụ dỗ con người ta.

- Mày làm tao nhục quá, Đồng
ơi!

- Làm mất danh dự gia đình
của mình thì thôi đi, còn làm xấu gia đình của người khác nữa. Ông thầy nên về
nhà dạy con cho tốt rồi hẳn dạy con cháu của người.

- Tôi xin lỗi ông anh, tôi sẽ
dạy lại con tôi.

Ông thầy giáo xoa hai tay vào
nhau.

- Mày còn đứng đó nữa sao? Về
mau đi, nhục quá rồi.

Cha con Đồng vừa khuất dạng
thì Vĩnh bất ngờ nhận ngay một cái tát vào mặt khiến cậu loạng choạng. “Khốn
nạn! Tại mẹ mày nuông chiều mày quá nên mày hư hỏng. Tao có hẹn với bác sĩ trên
Sài Gòn, mày lên đó chữa bệnh, học hành cho nên người. Sau này, tao làm cho mày
một cái đám cưới nở mày nở mặt với người ta.”Ba ơi, con không muốn. Con thương
Đồng mà.

- Về mau đi, suốt ngày kết
bạn giao du rồi nhiễm phải thói hư.

***

Một chiều mùa đông, Đồng ngồi
lặng yên bên chậu hoa hồng trắng…!

- Đồng nè, ngày mốt làm chú
rể rồi, chiều nay con đi cắt tóc cho gọn đi.

- Con thích để vậy má à.

- Coi kìa, sắp làm chú rể mà
mặt mày bí xị vậy, có chuyện gì thì nói cho ba nghe.

- Con vui mừng lắm chứ. Ba má
vui là con vui mà.

- Không lẽ con không chịu
hiểu câu “bất hiếu hữu tam, vô hậu vi đại.”

- Con hiểu nên con đồng ý để
ba ép con cưới vợ.

- Mày… hỗn. Tao đã nói bao
nhiêu lần rồi mà mày…

- Ông đừng đánh nó nữa. - Bà
giáo lên tiếng. - Chẳng lẽ ông muốn nó vác cái mặt sưng húp đi rước dâu sao?

***

Mùa xuân năm 1982.

Bàn thờ gỗ gụ khảm ốc xà cừ
phô màu đen bóng loáng dưới ánh đèn sáng choang. Bên trên góc trái là dĩa trái
cây lớn xếp hình một con rồng dâng châu còn bên phải là bình hoa cắm theo lối
chim phượng hoàng triều nhật. Ngoài ra còn có đôi đèn cầy long phụng đỏ rực rỡ
với cặp rượu tây và vài dĩa đồ ăn cúng lễ gia tiên thật nghiêm cẩn.

- Kính lạy tổ tông, sáng mai
con sẽ qua nhà đàng gái rước dâu. Con không biết có thể ăn đời ở kiếp với nhau
không. Con chỉ mong tổ tông hiển linh mà giúp con giảm bớt tội nghiệt.

Vĩnh vừa dứt lời thì bị lôi
tuột vào phòng riêng. “Mày lạy tổ tiên như vậy đó sao!” “Chứ con không có
thương yêu, sợ cưới về làm lỡ một đời con gái người ta thì mắc tội.” Ba của
Vĩnh lấy tay vỗ trán một cái rồi lắc đầu.

- Sao tao nói hoài mà mày
không rõ, đàn bà là cái bếp, là cái máy đẻ cho đàn ông. Mày cần gì yêu với
thương.

- Nhưng như thế là bất công.

- Tao là cha mày mà tao không
hiểu biết hơn mày sao? Mày sinh cho tao mấy đứa cháu rồi mày cứ ra đường bay
nhảy sao tao cũng không nói. Nhà này phải có con cháu nối dõi.

- Con không muốn.

- Không muốn cũng làm, trứng
làm sao khôn hơn vịt.

***

Một ngày mùa xuân năm 2010.

Đó là một căn nhà sáu tầng
thường đóng kín cửa nằm gọn trên một góc đường Sài Gòn. Phía trước nhà là một
khoảng sân rộng chỉ trồng một loại hoa duy nhất - hoa hồng trắng. Trong nhà có
tổng cộng sáu người, tính luôn cô hai chuyên lo chuyện bếp núc quét dọn, nhưng
chỉ có hai người thích những chậu hồng là ông Vĩnh và cậu con trai út tên
Trường.

- Chị hai ơi, sao chị không
dọn đống giấy lộn xộn trên bàn đi. - Ông Vĩnh về nhà sớm, vừa bước vào đã nói
lớn như ra lệnh.

- Dạ, cái đó là quà tặng mà
cậu Trường đang gói dang dở để tặng cho bạn chiều nay, cậu có nói là vào phòng
nghe điện thoại một chút rồi ra gói tiếp.

“Hôm nay là ngày lễ tình
nhân!” Ông Vĩnh lẩm bẩm rồi mỉm cười bước lại gói quà. Đôi mắt ông chăm chú
nhìn rồi nhíu lại, mặt trắng bệch ra như vừa nhìn thấy điều gì đó khủng khiếp
lắm. “Phải cứu nó ra khỏi ngộ nhận, nó còn chưa tới hai mươi tuổi mà.”

***

- Cậu Thuận, tôi chỉ muốn
chốt lại một câu. Cậu có đồng ý nói lời chia tay với thằng Trường không? - Ông
Vĩnh nắm bàn tay thành quả đấm.

- Thưa bác, chúng cháu yêu
nhau. Chúng cháu hứa sẽ cùng nhau vượt qua bao trở ngại, sẽ chống lại những
định kiến xã hội đè nặng lên chúng cháu.

- Chống lại à! Ai chống,
chống ai, chống cái gì? Có phải cậu định xúi giục con chống lại cha mẹ, cháu
cãi lại ông bà? Xét thấy cậu là người có ăn có học mà sao nói chuyện vô luân
thế!

- Cháu không có ý đó, cháu
chỉ muốn nói là chúng cháu sẽ sống đúng sống thật với bản chất của chính mình.
Giống như có người thì ghiền cà phê còn người khác thì dị ứng. Thời buổi bây
giờ, chuyện đồng tính đã cởi mở hơn. Đời sống mới con người có tự do, mong bác
tôn trọng. - Thuận bấu tay vào thành ghế, mồ hôi chảy dài trên má, đóa hồng
trắng trong lọ nhòe đi trước mắt cậu.

- Cậu định dạy tôi ăn theo
thuở, ở theo thời à! - Ông Vĩnh chua chát.

- Chúng cháu cũng là đàn ông,
nhất định sẽ sống có dũng khí, dám làm dám nhận, sống không dối lừa ai.

- Vậy cậu có dám đánh cược
với tôi không?

-…? - Thuận lo sợ nhìn cha
của người yêu nhấp một ngụm cà phê.

- Trong vòng ba ngày, nếu cậu
có thể dẫn người nhà của cậu đến gặp tôi thưa chuyện thì tôi sẽ để mặc tình cho
cậu quen con tôi, tôi làm ngơ nhưng tôi không đảm bảo là con tôi sẽ không bỏ
cậu.

- Cháu…!

- Cứ quyết định thế. - Ông Vĩnh
đứng lên định bước ra về nhưng vẫn ngoái đầu lại lần nữa. - À, sợi dây thắt
lưng trên người cậu là do thằng Trường xin tiền tôi mua hồi lễ tình nhân đó.

- Sao ba biết con buồn chuyện
tình cảm? - Thuận thở dài nằm xuống bộ ván bên cửa sổ.

- Má con mất khi đẻ con út
được tám tháng. Từ đó ba vừa làm cha vừa làm mẹ, sao lại không hiểu rõ tính ý
từng đứa con.

- Chuyện này khó nói lắm. -
Thuận lắc đầu, ngó lên bàn thờ má rồi chuyển ánh nhìn mông lung lên mái ngói đã
bạc màu rêu.

- Con nói thật đi, sao thằng
Trường không về chơi cùng con. Lần trước nó còn dặn ba để dành mấy trái dừa
sáp. Thằng đó là người tốt, còn nhỏ mà biết cư xử chín chắn. Bộ hai đứa cãi
nhau à?

- Ba muốn nói ý gì vậy?

- Con là đàn ông. Ba thường
dạy con dám làm dám nhận.

- Ba…!

- Nếu chọn được một người bạn
tốt thì không bao giờ bị lầm trong khi nếu chọn một người đẹp hay một người
giàu thì có thể bị lầm.

- Dạ… con nói! Chúng con khổ
tâm lắm, ngay khi quen nhau đã hiểu rằng sẽ khổ nhưng chúng con không thể…

***

Sài Gòn như một dòng nước
chảy xuôi về bến văn minh, có lúc vật vã với bao ghềnh thác có lúc trầm lắng
tựa như đứng yên. Nhưng Sài Gòn vẫn tiến lên, từng giờ từng ngày thay đổi. Trăm
năm trước Sài Gòn ra sao, trăm năm sau Sài Gòn như thế nào? Tất cả đều do sức
người kiến tạo, có bàn tay và khối óc của con người thì những con đường mới
được mở ra.

- Sài Gòn về đêm thật khác
với Sài Gòn ban ngày.

- Ba ơi, về rồi kìa! Chiếc xe
ô tô màu trắng đó. - Thuận reo lên, chỉ tay về phía bên kia đường.

Thuận nắm tay ba của mình,
tất tả bước về nhà có những bụi hoa hồng trắng thật lớn. “Thưa bác, cháu dẫn ba
cháu lên gặp bác, còn vài giờ nữa mới hết ngày ạ.”

- Xin lỗi ông anh, ông có
phải là ba của cháu Trường.

- Ông… ông là….?

- Là cha đẻ của thằng Thuận….
Chứ còn ai nữa!

- Có thật là…

- Nếu không tin thì mời ông
xem giấy tờ. Thuận! Lấy giấy hộ khẩu, chứng minh thư ra đi con.

- Lúc nào ông cũng cẩn thận
thái quá... Tôi nghĩ chúng ta cần nói chuyện với nhau, mời xe đi.

- Được. Thuận ở lại chờ ba.

- Ba có quen…? - Thuận ngạc
nhiên quá đỗi.

***

Quán cà phê nằm khuất trong
một con hẻm thật tĩnh lặng, xứng với tên của nó. Lặng thinh một lúc rồi ông
Đồng mới từ từ cởi bỏ cái nón vải, ông tháo búi tóc màu muối tiêu, thả ra đã
dài ngang lưng.

- Có mấy lần tôi ngủ quên thì
bị vợ cắt tóc hay mấy đứa con tôi cắt lén chứ mà còn tỉnh táo thì không ai cắt
được tóc tôi. Ông có biết vì sao không ông Vĩnh?

- Chuyện xưa quá rồi mà còn
cố chấp.

- Nghĩa là ông cũng còn nhớ.
Sân nhà ông nở những bông hồng trắng, mà không hái vào thì… phí hết mấy cái
bông.

- Đâu phải ai cũng thích hoa
hồng trắng!

- Cũng như đâu phải ai cũng
tán thành chuyện hai cậu con trai đến với nhau vì yêu.

- Ông muốn ám chỉ chuyện của
con ông và con tôi. Ông biết tôi là cha nó từ trước rồi phải không?

- Thằng Trường có về nhà tôi
chơi vài lần, nó giống ông như đúc nên tôi nhìn ngờ ngợ, đến chừng hỏi chuyện
gia đình thì tôi biết nó là con ông.

- Tôi rất thương thằng con
này, tự hào về nó nhất, nó hiếu thảo học hành giỏi dắn.

- Ngày xưa cũng có hai người
con trai thương nhau mà bị gia đình chia rẽ. Lúc đó còn mang nặng tư tưởng cha
mẹ đặt đâu thì con phải ngồi đó.

- Nó phải lấy vợ, sống hạnh
phúc như bao người khác.

- Hai bên gia đình ép buộc
nên hai người con trai đó phải lấy vợ. Một người đã ly thân từ lâu, sống chung
nhà chỉ vì con nhưng căng thẳng đến nỗi không nói với nhau một lời. Một người
thì vô ý để vợ phát hiện những bức thơ tình nên vợ uất ức uống thuốc ngủ tự tử,
mấy đứa con không biết rõ lý do cứ nghĩ là chuyện tai nạn. Hạnh phúc gia đình
chỉ là lời che đậy cái bất hạnh cái oan nghiệt, bản thân khổ còn kéo theo những
người xung quanh cùng đau.

- Nhưng tôi với nó có hoàn
cảnh sống khác nhau. Biết đâu là nó ngộ nhận. Thời buổi giờ tràn ngập thông
tin, tốt, xấu, nhảm nhí đều có.

- Ngày xưa là đời sống khép
kín cũng còn có những chuyện như vậy kia mà.

Một người nói chuyện hiện
tại, một người kể chuyện của những ngày xưa, người đi ngang có lẽ không hiểu
được. Nhưng họ cứ nói đến quên cả thời gian, từ chuyện con cái, chuyện vợ chồng
đến chuyện chia tay, chuyện đè nén, chuyện dằn vặt của ba mươi năm. Quán đóng
cửa, họ chào nhau khách sáo nhưng còn một câu nói cứ văng vẳng “Như tôi đã hứa.
Chuyện của chúng nó thì tự chúng nó quyết định, tôi chỉ cầu mong con mình luôn
vui vẻ hạnh phúc mà thôi! Cha mẹ ai mà không thương con.”