15

- Lẽ ra anh không nên
làm thế, - người phụ nữ ôm đứa trẻ sơ sinh trong tay thở dài.

Một thoáng màu hồng trở lại trên
đôi má cô. Chiếc xe Citröen cũ kỹ bị bẹp nát một nửa đã được điều khiển khá
khéo léo để thoát ra khỏi đám hỗn độn và những người trong xe đến nghỉ trên lớp
rêu trong một cánh rừng nhỏ. Mặt trăng tròn trịa và trong vắt tỏa sáng, và, nếu
thiếu trăng, một đám cháy rộng lớn đang bùng lên ở phía chân trời cũng đủ để
rọi sáng khung cảnh: những nhóm người nằm rải rác đây đó, dưới những cây thông,
những chiếc ô tô đứng bất động và bên cạnh người phụ nữ trẻ và người đàn ông
đội mũ lưỡi trai là cái giỏ đồ ăn để mở, đã vơi một nửa, và cái cổ chai vàng
óng của một chai sâm banh đã mở nút.

- Không, lẽ ra anh
không nên... em thấy phiền lắm, thật khốn khổ khi bắt buộc phải làm thế, Jules
ạ!

Người đàn ông nhỏ bé, gầy còm,
mặt toàn trán và mắt, với một cái miệng yếu ớt và cái cằm nhỏ nhọn hoắt, phản
đối:

- Thế thì phải làm sao
nào? Phải chết à?

- Để cho cậu ấy yên,
Aline, cậu ấy có lý đấv. Trời ơi là trời! - người đàn bà đầu quấn băng nói. -
Cô muốn chúng ta phải làm gì cơ chư? Hai kẻ kia không đáng được sống đâu, tôi
nói với cô vậy đấy!

Họ im bặt. Người đàn bà này vốn
là một gia nhân; chị ta lấy một công nhân làm việc ở hãng Renault. Người ta đã
giữ được ông chồng ở lại Paris trong
những tháng đầu chiến tranh, nhưng cuối cùng, hồi tháng Hai anh ta đã phải ra
đi và bây giờ có trời mới biết được là anh đang chiến đấu ở đâu. Dù anh ta đã
từng tham gia cuộc chiến trước đây, và là người lớn tuổi nhất trong bốn người
con, nhưng cũng chẳng ăn thua gì! Những đặc quyền, những sự miễn quân dịch,
những sự gửi gắm che chở, tất cả những cái đó là dành cho giới nhà giàu. Tận
đáy lòng chị có một cái gì đó như những sự thù ghét tầng tầng lớp lớp, xếp lên
nhau nhưng không lẫn lộn với nhau: sự thù ghét một cách bản năng của người nông
dân đối với dân thành phố, sự thù ghét của một gia nhân chán ngán và bực tức vì
đã phải sống ở nhà người, cuối cùng là sự thù ghét của một nữ công nhân, bởi
những tháng vừa qua chị đã phải làm việc thay chồng ở nhà máy; chị không quen
được với công việc đàn ông ấy, nó đã làm đôi tay và tâm hồn chị rắn lại.

- Thế nhưng cậu đã
chơi bọn họ khá đấy, Jules ạ, - chị nói với người em trai của mình, - chị đảm
bảo với cậu như vậy, trước đây chị không nghĩ cậu có thể làm được chuyện đó!

- Khi em thấy Aline
bất tỉnh nhân sự, còn cái bọn đểu giả kia thì lại đầy những chai lọ, pa tê gan
ngỗng và đủ thứ, em đã nổi điên lên.

Aline, có vẻ rụt rè và dịu dàng
hơn, đánh liều nói:

- Lẽ ra chúng ta có
thể hỏi xin họ một miếng được chứ, chị có nghĩ thế không, Hortense?

Chồng và bà chị dâu cô thốt lên:

- Làm gì có chuyện! Ối
giời ơi! Không, cô không biết gì về bọn họ rồi! Bọn họ có thể nhìn chúng ta
chết thảm hơn chó. Cô cứ tưởng! Chị thì chị biết bọn họ, - Hortense nói. - Mấy
người kia là những kẻ tệ nhất đấy. Chị đã thấy lão ta ở nhà bà bá tước Barral
du Jeu, một mụ già lố bịch; lão ta viết sách và viết kịch cho nhà hát. Một lão
điên, theo như ông tài xế nói, và đần độn tột bậc.

Hortense vừa thu dọn những đồ ăn
còn lại vừa nói. Đôi bàn tay to đỏ hồng của chị có những cử động cực kỳ nhẹ
nhàng và khéo léo. Rồi chị bế đứa bé và cởi tã cho nó.

- Tội nghiệp cu con,
chuyến đi vất vả quá! A! Chắc nó sẽ sớm hiểu biết cuộc đời đây, cái thằng cu
này! Có lẽ như thế lại hơn. Nhiều lần chị thấy chẳng tiếc là mình đã được nuôi
dạy một cách khắc nghiệt: biết dùng đôi bàn tay của mình, có những kẻ không thể
nói như vậy được đâu! Cậu có nhớ không Jules, khi mẹ chết, chị chưa đến mười ba
tuổi; chị phải đi giặt giũ ở bể giặt công cộng trong mọi thời tiết, đập băng
lúc mùa đông và vác những bao chứa đồ giặt trên lưng... Chị đã úp mặt vào hai
bàn tay đầy vết nứt nẻ mà khóc. Nhưng cả chuyện đó cũng thế, nó đã dạy cho chị
biết xoay xở và không sợ hãi.

- Chắc chắn là chị
chẳng ngại gì rồi, - Aline nói với vẻ thán phục.

Đứa bé đã được thay tã, rửa sạch,
khô ráo. Aline cởi nút áo ngực và ôm con vào ngực; những người kia nhìn cô mỉm
cười:

- Ít ra thì cu cậu
cũng có cái gì để mà chén, cu con tội nghiệp của bố, nào!

Rượu sâm banh bốc lên đầu họ; họ
cảm thấy một cơn say dịu ngọt và chuếnh choáng. Họ nhìn ánh lửa xa xa trong một
trạng thái cực kỳ ngây ngất. Thỉnh thoảng họ lại quên mất vì sao họ lại ở cái
chỗ lạ lùng này, tại sao họ lại rời bỏ căn hộ nhỏ của mình ở gần ga Lyon, rong
ruổi trên đường, dọc ngang cánh rừng Fontainebleau,
ăn cướp đồ của Corte. Tất cả đều trở nên tối tăm và mờ ảo, giống như một giấc
mơ. Cái lồng chim được mắc vào một cành cây thấp: họ nuôi chim. Lúc ra đi
Hortense đã không quên mang theo một gói hạt cho lũ chim. Chị lấy một mẩu đường
nằm sâu trong túi áo của mình ra và thả vào một tách cà phê nóng rẫy: cái phích
không bị hư hại khi xảy ra tai nạn. Chị húp cà phê soàn soạt, dẩu đôi môi dày
ra, và dùng một tay che bộ ngực đồ sộ để khỏi bị bẩn áo. Đột nhiên, một tiếng
xì xào lan nhanh trong các nhóm người - “Bọn Đức đã vàoParis sáng nay.”

Hortense để tuột cái tách hãy còn
đầy một nửa, khuôn mặt to béo của chị đỏ lên thêm. Chị cúi đầu và bật khóc:

- Chị bị làm sao ấy...
chị bị làm sao ấy, ở chỗ này này, - chị vừa nói vừa chỉ vào tim.

Những giọt nước mắt của chị hiếm
hoi và nóng bỏng, những giọt nước mắt của một người đàn bà cứng rắn và thường
chẳng xót thương cả chính bản thân mình lẫn người khác. Một cảm giác tức giận,
buồn bã và hổ thẹn xâm chiếm chị, dữ dội đến mức chị cảm thấy một nỗi đau đớn
thể chất, nhói lên và nhức buốt trong tim. Cuối cùng chị nói:

- Cậu cũng biết là chị
yêu anh xã chị... Louis tội nghiệp, nhà chị chỉ có hai vợ chồng với nhau thôi
mà anh ấy thì làm việc, anh ấy chẳng rượu chè, anh ấy chẳng lăng nhăng, tóm lại
là vợ chồng thương yêu nhau, chị chỉ có mình anh ấy, nhưng nếu người ta bảo
chị: chị sẽ không được gặp lại anh ấy nữa đâu, anh ấy vừa mới chết rồi, nhưng
chúng ta đã chiến thắng... Này! Chị thấy như vậy còn hơn đấy! Chị đảm bảo với
cậu, không phải đùa đâu, chị thấy như vậy còn hơn!

- À! Chắc chắn là vậy,
- Aline nói, cố nhưng không tìm được một cách diễn đạt mạnh hơn, - chắc chắn là
buồn rồi.

Jules im bặt, nghĩ đến cánh tay
bị liệt một nửa đã giúp anh ta tránh được chế độ quân dịch và chiến tranh. Anh
ta nghĩ: “Mình thật may mắn”, và đồng thời có một điều gì đó khiến anh ta bối
rối, anh ta không biết đó là gì, gần như là một nỗi ân hận.

- Thôi, sự thể là như
thế, sự thể là như thế, chúng ta chẳng thể làm gì được, - anh ta nói với hai
người phụ nữ bằng một vẻ ủ dột.

Họ lại bắt đầu nói về Corte. Họ
thỏa mãn nghĩ đến bữa tối tuyệt vời mà họ đã ăn thay phần ông ta. Tuy nhiên,
giờ đây họ đánh giá ông ta một cách gượng nhẹ hơn. Hortense, hồi ở nhà bà bá
tước Barral du Jeu đã từng thấy các nhà văn, các viện sĩ và thậm chí, một hôm,
còn thấy cả nữ bá tước Noailles(3), đã làm mọi người cười chảy cả nước mắt
khi kể những chuyện mà bà biết về những người này.

3. Nữ bá tước Anna De Noailles (1876 -1933), nhà thơ và tiểu thuyết gia
Pháp.

- Không phải là họ độc
ác đâu. Họ không hiểu biết cuộc đời. – Aline nói.