Như chờ tình
đến rồi hãy yêu

Sáng nay tôi nhìn thấy em ở ngã tư. Đèn đỏ còn sáng
và đồng hồ đang đếm ngược. Ba mươi chín giây. Em đang vội, chiếc xe đạp điện
màu đỏ cứ nhích dần lên. Không chỉ mình em, nhiều người khác cũng vội. những
chiếc xe máy cứ nhích dần, nhích dần lên…

Sống
là không chờ đợi. Dù chỉ mấy mươi giây.

Tôi
nhớ có hôm nào đó, em đã nói với tôi rằng đấy là một triết lý hay, ta phải
tranh thủ sống đến từng giây của cuộc đời.

Nhưng
em biết không, đừng vì bất cứ một triết lý nào mà gạt bỏ ý nghĩa của sự chờ
đợi. Chờ đợi ở đây không phải là há miệng chờ sung, mà chờ đợi là một phần của
bài học cuộc đời. Em sẽ bằng lòng đợi chứ, nếu em biết về điều sẽ xảy ra?

Đôi
khi xếp hàng ở siêu thị, vì biết rồi sẽ đến lượt mình và rằng đó là sự công
bằng. Đợi tín hiệu đền xanh trước khi nhấn bàn đạp, vì biết đó là luật pháp và
sự an toàn cho chính bản thân. Đợi một người trễ hẹn thêm dăm phút nữa, vì biết
có bao nhiêu điều có thể bất ngờ xảy ra trên đường. Đợi một cơn mưa vì biết
rằng dù dai dẳng mấy, nó cũng phải tạnh. Đợi một tình yêu đích thực vì biết
rằng những thứ tình yêu “theo trào lưu” chỉ có thể đem đến những tổn thương cho
tâm hồn nhạy cảm của em…

Vì
vậy, hãy cứ bình tâm, em nhé. Cuộc đời ta cũng như rượu vang vậy. Có những loại
vài tháng là uống được. Nhưng cũng có loại phải lưu giữ rất nhiều năm để đạt độ
cần thiết. Điều quan trọng không phải là sớm hay là muộn, mà là đúng lúc. Bởi mọi thứ đều có thời
điểm của riêng nó. Vị rượu ngon chính là phần thưởng của tháng năm.

Cũng
như câu chuyện về hai chú sâu nọ. Sâu anh nằm trong cái kén cảm thấy bực bội vô
cùng, nên cố vùng vẫy thật mạnh để thoát ra. Vùng vẫy ngày này qua ngày khác,
sâu mọc đôi cánh bé. Nó lại cố ra sức đập cánh, đôi cánh dần lớn ra, cứng cáp.
Và cuối cùng, sâu anh hóa bướm, rũ bỏ cái kén chật chội để bay lên. Khi đã
thoát ra rồi, nó thấy sâu em vẫn còn mắc kẹt trong kén. Nó hăm hở đến giúp em
phá vỡ cái kén và đưa sâu em ra ngoài.

Thế
nhưng, em biết không, sâu em mới chỉ có một đôi cánh mỏng manh. Nó không thể
bay lên như anh và cũng không còn chiếc kén bảo vệ thân mình. Bướm anh khóc
ròng khi nhìn em bị đàn kiến tha đi.

Tôi
nhớ có một câu danh ngôn, đại ý rằng: “Bạn
sẽ có được con gà con lông vàng mũm mĩm bằng cách ấp trứng, chứ không phải bằng
cách đập vỡ cái trứng ra”. Vậy thì đó là lý do tại sao con sâu
phải nằm trong kén đủ ngày rồi mới được hóa thân. Cũng như con người phải chín
tháng mười ngày mới nên rời lòng mẹ. Đó cũng là lý do của ba mươi chín giây đèn
đỏ, của mười hai năm miệt mài trên ghế nhà trường, của một mối tình tha thiết còn
chưa chịu hé lộ. Và của rất nhiều khoảnh khắc chờ đợi trong cuộc đời.

Mọi
vật có thời điểm của nó. Em đừng cố rút ngắn thời gian. Nếu trái chưa chín thì
đừng nên hái. Nếu nhộng chưa chín thì đừng phá vỡ kén tắm. Nếu chưa gặp được
một tâm hồn đồng điệu thì đừng trao gửi trái tim. Đừng để thế giới này tác động.

Xuân
qua hè tới. Đông sang thu về.

Đừng
nôn nóng khi nhìn thấy những loài cây đã khoe lá khoe hoa. Hãy cứ bình tâm. Hãy
đợi thời điểm của mình, em nhé. Hãy tận dụng khoảng lặng này để bồi đắp cho chính
mình và học cách khám phá điều sẽ xảy ra. Nếu em biết suy tư, khoảng thời gian
chờ đợi không bao giờ là vô nghĩa.

Vì
thế, dù cuộc sống có trôi nhanh đến mấy, em nhớ để dành trong đời mình những
khoảng lặng chờ đợi. Không chỉ như chờ đèn xanh bật sáng ở ngã tư, mà như chờ
rượu chín rồi hãy uống.

Như
chờ tình đến rồi hãy yêu.

Ta
sẽ làm chi đời ta

1. Trong nhóm thợ xây đang làm việc cạnh nhà tôi, có một cậu
phụ hồ dáng thư sinh nhưng luôn miệng ca hát. Cậu vừa tốt nghiệp phổ thông, làm
những việc vặt như khiêng vác, sắp xếp đồ đạc và ở lại công trường vào ban đêm
để trông coi vật liệu. Đêm, nằm dài trên chiếu, dưới ánh đèn tờ mờ, xung quanh
ngổn ngang gạch cát, cậu vừa đọc ngấu nghiến những tờ báo tôi cho mượn và hát
vang hết bài này đến bài khác.

Hỏi
chuyện mới biết, ba mẹ cậu đều đi làm mướn, cố cho con học hết phổ thông, giờ
thì ngặt nghèo lắm nên cậu phải lên Sài Gòn làm phụ hồ để kiếm sống và phụ giúp
ba mẹ. Rồi cậu nói chắc nịch rằng sẽ kiếm đủ tiền để mai mốt đi học tiếp. Tôi
hỏi cậu thích học ngành gì. Cậu nói ngay mình sẽ thi vào Nhạc viện.

Một
cậu phụ hồ nghèo rớt đang nuôi giấc mơ vào Nhạc viện. Một hình ảnh dường như
không thật khớp. Như hiểu ánh mắt ngại ngần của tôi, cậu nói thêm rằng nhiều
người khuyên cậu nên theo một ước mơ khác, thực tế hơn. Nhưng cậu tin vào bản
thân, và không có mục tiêu nào có thể làm cậu xao lãng.

Tôi
nghe tim mình nhói lên, vì một điều đã cũ, “người
nghèo nhất không phải là người không có một xu dính túi, mà là người không có
lấy một ước mơ”.

Nói
cho tôi nghe đi, ước mơ của bạn là gì?

2.
Cách đây lâu rồi, tôi đọc được một vài cuốn sách của Vũ Hoàng Chương. Cái đầu
đề của nó làm tôi mất ngủ nhiều đêm: “Ta
đi làm chi đời ta?”

Có
nhiều người tôi gặp đã từng day dứt bởi những điều giống nhau: Có phải chính
mình đã chọn nghề này không? Có phải chính mình đã chọn cách sống này? Sao nó
khác với những ước mơ thời hoa niên của mình đên vậy? Hay là theo dòng đời đưa
đẩy, mình chọn ngả dễ đi, đường êm ái chứ không phải chọn đường mình muốn được
đi? Ước mơ tuổi mười lăm sao không biến mất mà cứ đeo bám mình cho đến tận bây
giờ?

Năm
tháng qua đi, bạn sẽ nhận ra rằng ước mơ không bao giờ biến mất. Kể cả những
ước mơ rồ dại nhất trong lứa tuổi học trò - lứa tuổi bất ổn định nhất. Nếu bạn
không theo đuổi nó, chắc chắn nó sẽ trở lại một lúc nào đó, day dứt trong bạn,
thậm chí dằn vặt bạn mỗi ngày. Lúc ấy, có thể bạn sẽ phải ngậm ngùi mà thốt
lên: “Chao ôi, ta đã làm chi đời ta vậy?”

Nếu
vậy, sao ta không nghĩ đên điều này ngay từ bây giờ?

Sao
tao không ngồi xuống đây trong một ngày cuối năm và tìm kiếm câu trả lời từ đáy
tim mình: Ta muốn làm gì? Ta muốn sống ra sao? Ta muốn trở thành ai trong cuộc
đời này?

Ta
muốn làm chi đời ta?

Sống
một cuộc đời cũng giống như vẽ một bức tranh vậy. Nếu bạn nghĩ thật lâu về điều
mình muốn vẽ, nếu bạn dự tính được càng nhiều màu sắc mà bạn muốn thể hiện, nếu
bạn càng chắc chắn về chất liệu mà bạn sử dụng, thì bức tranh trong thực tế
càng giống với hình dung của bạn. Bằng không, có thể nó sẽ là những màu sắc mà
người khác thích, là bức tranh mà người khác ưng ý, chứ không phải bạn.

Dan
Zadra viết rằng: “Đừng để ai đánh cắp
giấc mơ của bạn”. Vậy thì hãy tìm ra ước mơ cháy bỏng nhất của
mình, nó đang nằm ở nơi sâu thẳm trong tim ta đó, như một ngọn núi lửa đợi chờ
được đánh thức…

Một
chùm hoa vô ưu

Em không phải là Phật tử, nhưng em cùng bạn bè vừa trở về từ
chuyến “du lịch Thiền” tổ chức trong bốn ngày tại Thiền viện Bát Nhã ở Bảo Lộc
(Lâm Đồng) nhân dịp lễ Phật Đản.

Ở
đó, người ta hướng dẫn về Phật pháp và những tu tập khác nhằm giúp em thích ứng
với đời sống hiện đại, nuôi dưỡng thân tâm, hóa giải cơn giận, sự buồn đau, cảm
giác cô đơn, kết nối lại những sợi dây tình thân trong gia đình và với bạn bè…
Khi về lại Sài Gòn, em thấy lòng thật vui vẻ và thanh bình.

Tôi
biết điều đó khi nhìn gương mặt em. Rạng rỡ như một chùm hoa vô ưu vậy.

Tôi
thích cái tên ấy. Hoa Vô Ưu.

Có
người vẫn tin rằng hoa vô ưu chỉ là một loài hoa trong tâm tưởng và không có
thật. Cũng có sự “vô ưu” (không buồn phiền) tuyệt đối là không thể có. Còn em,
em có tin rằng trên thế gian này có một loài hoa tên là “vô ưu” không?

***

Thái
tử Tất Đạt Đa được sinh ra dưới vòm cây vô ưu đang trổ hoa chính là Đức Phật
sau này. Vì thế mà loài hoa này gắn với ngày Phật Đản. Tên tiếng Phạn của nó là
Asoca, tiếng Hán dịch ra là Hô Ưu Thọ (cây vô ưu), lá xanh ngắt, hoa nở từng
chùm, màu cam đỏ rực rỡ, tỏa hương thơm ngát.

Thái
tử Tất Đạt Đa, ngay sau khi chào đời, đã đứng dậy và đi bảy bước, mỗi bước của
cậu lại có một bông sen nở ra đỡ lấy bàn chân. Đứng trên tòa sen thứ bảy, thái
tử chỉ lên trời, một tay xuống đất ý nói “Thiên
thượng thiên địa duy ngã độc tôn” (Trên trời và dưới trời thì ta là
cao quý nhất).

Câu
nói ấy đã khiến nhiều người băn khoăn. Phải chăng đó là sự kiêu căng, chấp ngã?

Nhưng
không, em ạ. Cũng như loài hoa kia, đừng chỉ vì cái tên mà tin rằng nó không có
thật. Bởi hoa là do chính con người đặt tên. Đừng vì cái ý nghĩa đã biết của
chữ “ngã” mà hiểu rằng “Ta là trên hết”. Vì nghĩa của chữ cũng do con người đặt
ra.

***

Trong
những buổi tịnh tâm ngắn ngủi ở thiền viện, em chỉ làm một điều duy nhất, đó là
nhìn thật sâu vào tâm hồn mình, tìm đến cái nguyên sơ của tính thiện, của sự vô
ưu, của tình yêu thương thuần khiết. Và rồi cũng với đôi mắt đó, em nhìn bạn
bè, người thân, em nhìn thế giới xung quanh. “Lắng nghe để hiểu, nhìn lại để
thương”.

Có
một câu thiền rất quên thuộc: “Khi tôi
chưa học đạo, tôi thấy núi là núi, sông là sông. Khi tôi học đạo, tôi thấy núi
không phải là núi, sông không phải là sông. Sau khi học đạo xong, tôi lại thấy
núi là núi, sông là sông”. Ta có thể đi khắp nhân gian, nghe
muôn chuyện, thấy muôn điều. Nhưng ta chỉ có thể thấu hiểu khi nhìn và nghe với
trái tim khiêm nhường và trong sáng, không mang theo bất cứ thành kiến hay sự
cố chấp nào. Khi ta nhìn những người xung quanh dưới cái nhìn thuần khiết nhất,
ta mới có thể nhận ra họ như chính bản thân họ, không phân biệt giàu nghèo, đẹp
xấu, giỏi dở, sang hèn, không phân biệt màu da, tôn giáo, giai cấp… Khi đó, ta
mới có thể “lại thấy núi là núi, sông là sông”.

Tôi
tin rằng chữ ngã trong câu “duy ngã độc tôn” của Thái tử Tất Đạt Đa là nói về
cái vốn dĩ đã ở trong mỗi con người từ khi sinh ra. Cái gọi là “nhân chi sơ,
tánh bổn thiện”. Cái hồn nhiên, vô tư, lương thiện, nhân ái, yêu thương. Cái
cao quý nhất, đáng nâng niu và gìn giữ nhất. Đó chính là cái “ngã” thật sự,
chung nhất của loài người. Đó là Tâm Phật mà ai cũng có. Đó là xuất phát điểm
của cõi nhân sinh. Đó chính là chùm hoa vô ưu kỳ diệu của tâm hồn con người.

Nhưng
trong đời sống xô bồ này, có khi ta tự chôn vùi nó, có khi ta lãng quên. Và có
khi giống như hoa vô ưu, người ta không nghĩ là nó có tồn tại. Nhưng em đã biết
rằng, nếu chịu lắng nghe, chịu nhìn lại, chịu tìm kiếm, chắc chắn ta sẽ tìm
thấy nó, phải không em?

Chắc
chắn ta sẽ tìm thấy một chùm hoa vô ưu trong tâm hồn mỗi người ta quen biết. Và
trong chính bản thân ta.

Yêu
hơn một người?

Nếu bạn đã hỏi thì quan điểm của tôi là: hoàn toàn có thể.
Tại sao người ta có thể yêu cùng lúc mười hai đứa con (thậm chí vừa con nuôi
lẫn con ruột), yêu cùng lúc năm ông anh bà chị mà lại không thể yêu hai người
đàn ông hay đàn bà cùng lúc?

Việc
khuyến cáo “chỉ nên yêu một người” cũng giống như khuyến cáo “đang lái xe đừng
nhìn cô gái đẹp bên kia đường” vậy. Nó góp phần giảm rủi ro và ngăn cản tai nạn
giao thông. Nhưng nếu bạn có đủ khả năng để vừa nhìn, vừa lái xe, tôn trọng
luật giao thông và không gây tai nạn cho người khác thì…

Tuy
nhiên, cái thực tế mà ta nhìn thấy: một người đàn ông quan hệ cùng lúc nhiều
người phụ nữ, những ông chồng không chung thủy, những cô gái phân vân giữa hai
chàng trai… không đơn giản là những ví dụ của … yêu hơn một người cùng lúc. Nó
có thể là sự đam mê thể xác, toan tính bạc tiền, trò chơi chinh phục…

Thôi
được, tôi đồng ý là chúng ta chỉ nói đến tình yêu thuần túy, vô vị lợi, hoàn
toàn thuộc về cảm xúc. Có thể yêu hai người cùng lúc bằng tình yêu thực sự
không?

Nếu
bạn đã hỏi thì quan điểm của tôi vẫn là: hoàn toàn có thể.

Tình
yêu là điều rất khó lý giải. Người ta thường nói, tình yêu không có biên giới.
Điều đó đúng với tuổi tác, giai cấp, màu da, chủng tộc… thậm chí đúng với cả…
giới tính và đương nhiên, số lượng. Chuyện yêu cùng lúc hai ba bốn năm hay sáu
người gì đó là chuyện hoàn toàn mang tính cá nhân. Không phải mối tình nào cũng
kết thúc với lòng thù hận, bởi thế, không ít người phải đối phó với tình trạng
hình ảnh người yêu cũ chưa chịu vẫy tay chào mà hình ảnh người yêu mới đã ào ào
xông tới. Bạn hoàn toàn có thể giữ lấy hai hình ảnh đó trong tim mình, người
yêu của bạn cũng vậy. Dù sao trái tim cũng là thứ khó kiểm soát và chẳng ai
biết được ta giấu điều gì trong tim.