Có thể, chúng ta vẫn nghĩ hạnh phúc là vấn đề “riêng tư” và “cá
nhân”. Nhưng không phải vậy. Nếu bạn lo buồn hay gặp bất trắc thì ít nhất, thầy
cô, bạn bè đều cảm thấy xót xa, lo lắng cho bạn. Còn nếu bạn vui tươi, hạnh
phúc thì ít nhất cũng làm cho chừng đó người cảm thấy yên lòng, lạc quan và vui
vẻ khi nghĩ về bạn.

Mỗi con người là một
mắt xích, dù rất nhỏ nhưng đều gắn kết và ảnh hưởng nhất định đến người khác.
Và người khác ấy lại có ảnh hưởng đến những người khác nữa. Tôi thích nghĩ về
mối quan hệ giữa con người với nhau trong cuộc đời như mạng tinh tể kim cương.
Mỗi con người là một nguyên tử cacbon trong cấu trúc đó, có vai trò như nhau và
ảnh hưởng lẫn nhau trong một mối liên kết chặt chẽ. Một nguyên tử bị tổn thương
sẽ ảnh hưởng đến bốn nguyên tử khác, và cứ thế mà nhân rộng ra. Chúng ta cũng
có thể vô tình tác động đến cuộc đời một người hoàn toàn xa lạ theo kiểu như
vậy. Thế thì bạn có tin rằng sống hạnh phúc chính là đóng góp cho xã hội một
cách căn cơ nhất? Bạn có cho rằng, sự phát triển và bền vững của một quốc gia
phải được xây dựng từ mỗi cuộc đời riêng lẻ của từng người dân?

Khi đọc cuốn tiểu thuyết Suối nguồn dày gần 200 trang của Ayn Rand, tôi
chỉ nhớ có một câu duy nhất: “Nếu
muốn nói câu ‘Tôi yêu em’ thì phải nói từ ‘Tôi’ trước đã. Tôi
yêu thích triết lý đó quá chừng. Vì nó làm tôi vỡ ra nhiều thứ, giống như bài
học về hạnh phúc của thầy tôi. Rằng để yêu người thì trước hết chúng ta phải
biết yêu mình, phải trân trọng và giữ gìn niềm hạnh phúc của chính mình. Rằng
ta phải bồi đắp chính bản thân ta thành một con người tốt đẹp và cảm nhận được
niềm hạnh phúc, trước khi nghĩ đến việc mang đến hạnh phúc cho bất cứ ai hay
đóng góp điều tốt đẹp gì cho xã hội.

Bởi vì, bạn biết đó,
chúng ta không thể mang đến cho người khác thứ mà ta không có.

Những khoảng trống
không phải để lấp đầy

Có hai từ thường lặp đi lặp lại trong entry
của nhiều bạn trẻ, là “buồn” và “cô độc”.

Dường như chưa có ai
đi qua thời thiếu niên mà không từng trải qua cảm giác đó.

Cô độc. Đó là lúc bạn cảm thấy tâm hồn cô quạnh ngay
giữa chốn đông người, đang quây quần bên người thân mà vẫn thấy riêng mình xa
cách, đang cùng bạn bè đùa mà vẫn thầm tự nhủ: “Nào có ai hiểu lòng ta”.

Cô độc. Đó là khi
tâm sự ngổn ngang trong lòng mà không biết tỏ cùng ai, kể cả cha mẹ hay người
bạn thân thiết. Là khi ta thấy như mình bị bỏ rơi trong một thế giới đang rộng
ra mãi. Là khi ta thấy tràn ngập trong tâm hồn một nỗi buồn dai dẳng không tên.
Và rất nhiều khi, chỉ là nỗi buồn vô cớ.

Cô độc là một tâm trạng đáng sợ. Có người trốn chạy sự
cô độc bằng cách… ngủ vùi. Có người cố khỏa lấp nó bằng niềm vui ồn ào ở vũ
trường hay trong những trò games, có người gặm nhấm nó bằng nước mắt. Có người
thăng hoa vào nghệ thuật. Nhưng cũng có người bị nó bủa vây không lối thoát để
rồi tìm đến cái chết. Ít hay nhiều, khi rơi vào trạng thái cô độc, chúng ta đều
cảm thấy tâm hồn mình chỉ còn là một khoảng trống đáng sợ, và ta tự hỏi: “Phải làm sao để lấp đầy khoảng trống này đây?”

Nhưng, bạn biết
không, những khoảng trống đó không phải để lấp đầy…

Bản chất con người
vốn cô đơn. Đó là sự thật. Tất cả mọi người đều có lúc cảm thấy cô độc. Cả
những người cởi mở, hài hước nhất hay những người đang chìm đắm trong hạnh phúc
vô biên, vẫn luôn có những khoảnh khắc không thể chia sẻ cùng ai. Những khoảng
trống mà ở đó chỉ riêng ta đối diện với chính mình. Không phải vì chia tay một
người bạn, hay mất đi một người thân, hay khi một mối tình tan vỡ thì nó mới
xuất hiện. Khoảng trống đã có sẵn ở đó rồi. Luôn luôn ở đó, trong mọi con người.

Tôi sẽ đọc cho bạn
nghe bài thơ haiku này:

“Những lỗ trống trong củ sen

Khi ta ăn

Ăn luôn cả nó”

(Thơ của một thi sĩ Nhật)

Bạn thấy chăng? Những lỗ trống là một phần của củ sen,
cũng như sự cô độc là một phần của đời sống. Vì vậy, hãy nhìn thẳng vào nó.
Đừng ngại nói: “Tôi đang buồn. Tôi cảm thấy cô
độc” nếu bạn muốn được chia sẻ. Nhưng cũng đừng ngại nói: “Hãy để tôi một mình lúc này” nếu bạn thực sự muốn
như vậy. Đừng ngại vì đó là điều bình thường. Tất cả mọi người trên thế gian
này đều thế. Chỉ khác nhau ở một điều: cách ta đối xử với nó. Nỗi cô đơn tạo
thành những khoảng trống, bạn càng trốn chạy thì nó càng bám đuổi. Bạn càng tìm
cách khỏa lấp thì nó càng đầy khoảng trống ấy, nhưng cũng đừng để nó lấp đầy
mình. Chúng ta chỉ đơn giản nhận ra sự hiện hữu của nó, và bình tĩnh đối diện.

Người ta gọi tuổi
mới lớn là “tuổi biết buồn”. “Biết buồn” tức là chạm ngõ cuộc đời rồi đó. Biết
buồn tức là bắt đầu nhận ra sự hiện hữu của những khoảng trống trong tâm hồn.
Biết buồn là khi nhận ra rằng có những lúc mình cảm thấy cô độc. Khi đó, hãy
dành cho sự cô đọc một khoảng riêng, hãy đóng khung sự cô đơn trong giới hạn
của nó, như một căn phòng trống trong ngôi nhà tâm hồn. Mỗi lần vào căn phòng
ấy, dù tự nguyện hay bị xô đẩy, thì bạn vẫn có thể điềm tĩnh khám phá bản thân
trong sự tĩnh lặng. Để rồi sau đó, bạn bình thản bước ra, khép cảnh cửa lại và
trở về với cuộc sống bề bộn thường ngày, vốn lắm nỗi buồn nhưng cũng không bao
giờ thiếu niềm vui…

Bản thân chúng ta là
giá trị có sẵn

Lâu rồi, tôi có đọc được
bài phỏng vấn Ngô Thị Giáng Uyên , tác giả cuốn sách được nhiều bạn trẻ yêu
thích “Ngón tay mình còn thơm mùi oải
hương”. Trong đó cô kể rằng khi đi xin việc ở công tình yêu
Unilever, có người hỏi nếu tuyển vào không làm marketing mà làm sales thì có
đồng ý không. Uyên nói có. Nhà tuyển dụng rất ngạc nhiên bởi hầu hết những
người được hỏi câu này đều trả lời không. “Tại
sao phỏng vấn marketing mà lại làm sales?”. Uyên trả lời: “Tại vì tôi biết nếu làm sales một thời gian thì bộ phận marketing
cũng sẽ muốn đưa tôi qua đó, nhưng đã quá muộn vì sales không đồng ý cho tôi
đi”.

Chi tiết này khiến tôi nhớ một câu chuyện khác về diễn
viên Trần Hiểu Húc. Khi đó cô đến xin thử vai Lâm Đại Ngọc, đạo diễn Vương Phù
Lâm đã đề nghị cô đóng vai khác. Hiểu Húc lắc đầu: “Tôi chính là Lâm Đại Ngọc, nếu ông để tôi đóng vai khác, khán giả
sẽ nói rằng Lâm Đại Ngọc đang đóng một vai khác”.

Đâu là điều giống
nhau giữa họ? Đó chính là sự TỰ TIN. Và tôi cho rằng họ thành công là bởi vì họ
tự tin.

Có thể bạn sẽ nói: “Họ
tự tin là điều dễ hiểu. Vì họ tài năng, thông minh, xinh đẹp, học giỏi… Còn
tôi, tôi đâu có gì để tự tin?”

Tôi không cho là
vậy. Lòng tự tin thật sự không bắt đầu bởi những gì người khác có thể nhận ra,
như gia thế, tài năng, dung mạo, bằng cấp, tiền bạc, quần áo…, mà nó bắt đầu từ
bên trong bạn, từ sự BIẾT MÌNH. Biết mình có nghĩa là biết điều này: Dù bạn là
ai thì bạn cũng luôn có sẵn trong mình những giá trị nhất định.

Gốc rễ vấn đề là ở
chỗ đó, bản thân bạn không đủ để bạn tự tin sao?

Bản thân bạn - con
người độc đáo nhất trên thế gian này. Bạn biết chăng, thế gian này có điều kỳ
diệu, đó là không ai có thể là bản sao 100% của ai cả. Bởi thế, bạn là độc
nhất, tôi cũng là độc nhất. chúng ta đều là những con người độc nhất vô nhị, dù
ta đẹp hay xấu, tài năng hay vô dụng, cao hay thấp, mập hay ốm, có năng khiếu
ca nhạc hay chỉ biết gào như vịt đực…

Vấn đề không phải là
vịt hay thiên nga. Vịt có giá trị của vịt, cũng như thiên nga có giá trị của
thiên nga. Vấn đề không phải là hơn hay kém, mà là sự riêng biệt. Và bạn phải
biết trân trọng chính bản thân mình. Người khác có thể đóng góp cho xã hội bằng
tài kinh doanh hay năng khiếu nghệ thuật, thì bạn có thể đóng góp cho xã hội
bằng lòng nhiệt thành và sự lương thiện.

Bạn có thể không
thông minh bẩm sinh nhưng bạn luôn chuyên cần và vượt qua bản thân từng ngày
một. Bạn có thể không hát hay nhưng bạn là người không bao giờ trễ hẹn. Bạn
không là người giỏi thể thao nhưng bạn có nụ cười ấm áp. Bạn không có gương mặt
xinh đẹp nhưng bạn rất giỏi thắt cà vạt cho ba và nấu ăn rất ngon. Chắc chắn,
mỗi một người trong chúng ta đều được sinh ra với những giá trị có sẵn. Và
chính bạn, hơn ai hết, trước ai hết, phải biết mình, phải nhận ra những giá trị
đó.

Hơn thế nữa, nếu bạn
thực sự tự tin, bạn cũng sẽ biết tôn trọng người khác. Bởi nếu bạn đã hiểu được
giá trị của bản thân, chắc chắn bạn sẽ hiểu được giá trị của mỗi người bạn gặp.
Bạn sẽ nhìn thấy sự giống nhau giữa một ca sĩ nổi tiếng và một người quét rác
vô danh, giữa một doanh nhân xuất khẩu hàng nghìn tấn thủy sản và một bà cụ bán
cá tươi trong chợ. Bạn sẽ trân trọng những người đó như nhau.

Bản thân mỗi chúng
ta là giá trị có sẵn. Nếu bạn muốn có một cơ sở để xây dựng lòng tự tin thì hãy
bắt đầu từ đó. TỪ CHÍNH BẢN THÂN MÌNH.

Hơn một khoảnh khắc
bị bỏ lỡ

Sinh nhật 16 tuổi, em nhận được
món quà mơ ước: một chiếc máy ảnh số.

Em chụp bất cứ thứ
gì là lạ, hay hay, rồi về chỉnh sửa và đều đặn post lên blog.

Có nhiều comment
khen em chụp ảnh đẹp, tìm được góc độc, rất nghệ thuật. Em mày mò học thêm
những kỹ thuật cơ bản và ngày càng mê chụp ảnh. Cả khi đi ngủ, chiếc máy ảnh
cũng nằm bên gối em.

Và hẳn nhiên, đó là
vật bất ly thân trong chuyến về thăm quê ngoại. Ở đó có rất nhiều thứ thú vị để
chụp. Một con ngỗng thơ thẩn bên hàng rào, những bông hoa dại không tên giấu
mình trong đám cỏ. Và buổi chiều nay, cảnh hoàng hôn trên cánh đồng sao mà đẹp
lạ. Ánh nắng chiều chiếu xiên quệt từng vệt vàng rõ rệt trên nền lúa xanh. Đôi
cánh cò chấp chới bay qua. Rải rác trên cái nền xanh non là vài đóa sen muộn.
Đẹp quá! Phải chụp ngay mới được.

Em cuống quýt lấy
máy ảnh, giơ lên ngắm, rồi sững sờ nhận ra máy ảnh đã hết pin trong khi ánh
nắng đang tắt dần. Em ngồi bệt xuống cỏ, thất vọng đến phát khóc.

Cậu em trai ngạc nhiên, rồi lên giọng cụ non càu nhàu: “Không chụp được thì lo ngắm đi, có gì mà khóc? Chị còn đôi mắt nữa
mà…”

Thì vậy đó, tôi cũng
định nói vậy, sao em không ngắm nhìn bằng đôi mắt của mình?

Người ta nói rằng từ
khi có máy ảnh, con người ngày càng thích nhìn bản sao của thế giới hơn là nhìn
thế giới thật. Em cũng thích ngắm bản sao hơn chăng?

Em có biết, tất cả
những chiếc máy ảnh đều mô phỏng theo hoạt động của đôi mắt, nhưng chưa bao giờ
tái tạo một cách hoàn hảo cấu trúc tinh vi của mắt và bộ não con người. Những
bức ảnh em chụp rất đẹp, nhưng hãy chấp nhận rằng có những vẻ đẹp không thể ghi
lại bằng máy ảnh mà chỉ có thể ghi lại bằng ký ức và cảm xúc.

Như buổi hoàng hôn
này, ngoài cái ánh nắng vàng vọt rọi phết lên những đóa sen tàn, ngoài cái xanh
mướt của đồng lúa đương thì, còn có hương cỏ dại, hương lúa non đang kỳ ngậm
sữa thơm tinh khiết. Còn có bầu không khí trong trẻo mát lạnh của chiều thu,
cái huyền hoặc của ánh trăng mọc sớm trong chiều mờ sương ở vùng thôn dã.

Chiếc máy ảnh có thể
giúp em giữ lại một khoảnh khắc đẹp, nhưng nó chỉ thay thế được một giác quan
duy nhất. Trong khi đó, bộ não của em lưu giữ được ký ức của rất nhiều giác
quan. Các nhà khoa học thuộc đại học Oxford đã
cảnh báo rằng giác quan của con người đang bị suy giảm chức năng nghiêm trọng.
Những cư dân thành phố như em thường giành 90% quỹ thời gian trong ngày để làm
việc, sinh hoạt trong nhà, trước màn hình tivi và máy tính. Vậy thì khi có cơ
hội đứng giữa thiên nhiên, cớ gì em lại chăm chú nhìn thế giới qua chỉ một
khoảnh khắc đẹp, trong khi cùng lúc ấy em có thể tận hưởng vô số khoảnh khắc vô
giá khác?