Tôi
hay được ông cho theo ra hồ, ngủ trên lán nứa, lăng xăng chạy khắp khu chuồng,
chăm cá, bơi mảng, chống bè, chèo thuyền câu, cất vó, gỡ lồng bắt cá cả ngày. Một,
hai buổi còn thích thú nhưng lâu la tôi thấy cuộc sống sông hồ như ông quá nhàm
chán, tù túng hơn trên cạn, đơn điệu và không có gì hấp dẫn. Tứ bề chỉ toàn nước
là nước, ra ra vào vào, lên lên xuống xuống luẩn quẩn loanh quanh cũng chỉ có
cái bè bé xíu, những chuồng cá bập bềnh, những con cá phàm ăn. Ở đấy cuồng
chân, hiu quạnh dễ chán đời. Tuy thế, tôi vẫn luôn cố ra vẻ hứng khởi, thích
thú tìm mọi cơ hội được gần ông, được xuống hồ vì niềm mong ước được tận mắt thấy
ông Hoằng xuất võ thực sự dù chỉ một lần duy nhất. Thực sự chứ không chỉ là mấy
động tác võ vẽ lúc ông bán cá hoặc khi người ta hốt hoảng tìm ông tới hòa giải
cuộc đánh nhau. Chợ phiên, thỉnh thoảng vẫn xảy ra một vài vụ va chạm. Lúc người
tham cuộc dùng tay chân thì còn có người thích thú đứng xem. Nhưng khi sử dụng
tới gậy gộc, dao búa thì phải xô vào mà can gián. Những cuộc các bên khó dung
hòa thì phải tìm ông. Ông Hoằng khoan thai sải bước giữa đám đông nháo nhác,
thân hình cao lớn khuỳnh khuỳnh uy phong và gương mặt vết sẹo hổ cào vằn lên vừa
khoan dung vừa dữ tợn. Ông chỉ ôn tồn nói vài câu là những kẻ lộn xộn đã run bắn,
ngoan ngoãn hàng thuận. Nhưng có kẻ không biết ông là ai, hành xử quá kích thì
tất nhiên lại cũng phải động đến võ nghệ. Nhưng đấy là việc của mấy bác, mấy
chú, mấy anh trong trấn... Mọi người dường như đều hiểu rằng với chuyện tẹp nhẹp
nhỏ nhặt như thế không xứng đáng để người đã "đả hổ" xuất chiêu mà bẩn
tay. Những lúc ấy tôi lại buồn buồn. Tôi luôn âm ỉ mong phiên chợ nào đó, đám
võ nghệ dưới trấn, kể cả bố tôi nữa, sẽ gặp phải một cao thủ ngông nghênh, cứng
đầu, rắn mặt, không ưa nghe chuyện đạo lý đánh cho thua cuộc mà bỏ chạy le kèn.
Chắc chắn chỉ có lúc ấy ông Hoằng mới hạ cố xuất võ. Nhưng dường như phiên chợ
có cuộc tỉ thí như thế sẽ chẳng bao giờ xảy ra.

Mùa
bão động, tôi lẵng nhẵng bám chân ông Hoằng vào rừng nhặt trám đen, dâu da, vả
rụng và bắt chim thú. Tôi cố tình dụ dẫn ông qua những trảng cỏ gianh sâu tít
trên sườn đồi hoang vắng. Nơi ấy, bờ cỏ bị những cơn lốc hoặc vòi rồng cát xoáy
thành những khoáy tròn theo chiều kim đồng hồ giống hệt đám hoa lông trên lưng
trâu. Có những cánh rừng bị xẻ dọc y như người khổng lồ nào đó đã dùng lược rẽ
ngôi tóc trên mái đầu dãy núi. Trên những bờ cây cỏ ấy có rất nhiều chim muông
bị bão làm tan nát tổ ấm tị nạn ở đó. Những con vật ướt át, non tơ, run rẩy,
say gió, say mưa bỗng trở nên ngơ ngác, hiền lành nên tóm bắt rất dễ dàng. Tôi
chắc mẩm, sẽ có con hổ tinh khôn nào đó đến nơi này kiếm mồi tranh giành thú với
chúng tôi. Thôi, nếu không là hổ thì báo, beo cũng được. Khi gặp nhau, nhất định
sẽ xảy ra đụng độ và dù cuộc chiến có ác liệt đến đâu thì sau nhất, mãnh thú
kia sẽ phải phục xuống vì tài nghệ võ thuật cao cường của ông Hoằng của tôi.
Nhưng tôi thất vọng vô cùng vì loài ăn thịt dữ nhất mà chúng tôi thấy chỉ là
vài con trăn gió to bằng bắp chân, thở phì phì và lanh lẹ trườn lướt thân thể mốc
thếch giữa đám lá cành xanh tươi rụng rơi tơi bời trên mặt đất...

Tôi
thường nói với A Huây về mong ước của tôi vào những đêm cùng bà lên núi hái lá
làm thuốc chữa bệnh cho mẹ. Tôi ngồi ngất nghểu trên phiến đá lớn mát rượi hoặc
trèo lên nhánh cây cụt ngọn rồi buông chân thõng xuống khỏa vào khoảng không
gió lồng lộng thổi. Tôi nói rất nhiều, rất nhanh, rất dài để san vợi đi niềm
khao khát của mình. Chẳng biết A Huây có nghe được hết cả không mà lần nào cũng
thế, khi nhìn về phía bà tôi lại thấy cái lưng thẳng thẳng cứ gật gật, gù gù.
Đôi khi, bà đứng hẳn dậy, nắm lấy tay tôi vẻ khác thường. Dáng hình mảnh mai mà
vững vàng với mái đầu tóc búi hơi lệch về bên trái và chiếc khăn đen hình tam
giác quàng qua vai của A Huây in vào nền trời thăm thẳm nhung lụa lung linh của
đêm trăng sao. Phía sau búi tóc của bà, sát chiếc trâm mun vẫn ghim lên đấy,
chòm sao màu hổ phách phía đông ngọn núi như lơ lửng mắc vào nơi đó chói sáng
da diết. Trong nhiều giấc mơ, tôi còn nhìn thấy gương mặt thần tiên lấp ló trên
ngôi sao màu hổ phách ấy mỉm cười đồng cảm như thấu hiểu nỗi niềm tội nghiệp của
tôi.

Tôi
cũng kể với A Huây câu chuyện ông Hoằng nhờ tôi gãi lưng cho ông trên chiếc bè
ngoài hồ nước. Tôi đã chọn chiếc đuôi cá lớn nhất, khô dai nhất trong số những
chiếc đuôi cá lớn vùng hồ ông Hoằng đã đánh bắt được, chặt căng trên nan tre
trang trí khắp các bức vách như những cánh bươm bướm trắng ngà mà cà cọ da thịt
mẩn ngứa giúp ông. Mắt ông nhắm tít, mặt đờ đẫn khoan khoái, ba vết sẹo thư
giãn hết cỡ, hiền hậu vô cùng. Ông xoa đầu tôi, hỏi, tôi thích điều gì nhất hãy
nói cho ông biết ông nhất định sẽ làm tôi toại nguyện. Sung sướng quá, tôi vội
choàng tay qua cánh áo, hít hà thứ mùi mà tôi tin là của máu hổ năm xưa đã ngấm
vào huyết mạch ông nay còn tỏa ra khiến con cún vàng nhà tôi cứ phải run lên lập
cập mỗi khi gặp gỡ, liến thoắng thổ lộ hết niềm khao khát cháy bỏng bấy lâu nay
và hồi hộp chờ đợi. Thế mà ông lại lặng thinh, đôi mắt tròn to sáng rực dưới cặp
lông mày lưỡi mác của ông nhìn như soi gương vào tôi, giọng trầm trầm thật thà:
"Ông không biết võ vẽ gì đâu. Người ta bịa ra đấy. Thật đấy mà...".

Nhưng
tôi chẳng tin. Tại vì ông muốn giấu, vì tôi cũng chưa được ông yêu quý hết mức
và cũng là tại chưa có đối thủ tương xứng với ông mà thôi...

Tôi
cũng thắc mắc với A Huây rằng tại sao ông Hoằng vẫn gửi cỗ xe ngựa ở nhà mình,
bà vẫn thường xuyên chăn dắt con ngựa hộ ông vậy mà ông bà lại ít ngồi cùng
nhau trên xe ngựa như tôi thế? Hầu như, ông bà chỉ chạm mặt nhau khi ông đến
nhà rủ tôi làm gì đó. Những lúc ấy, bà thường húi húi bên bếp lò sao thuốc, lụi
cụi cuối vườn quá, vai vác cái bai hoặc cào cỏ, dưới chân là dậu mây dựng những
rễ củ vừa đào nhổ. Những cây mía de thân vàng óng cao ngút, lá lòa xòa rậm rạp
lật phật gần bờ rào che ngang khuôn mặt tròn vạnh có đôi mắt một mí đen dài hiền
hậu của bà. Ông Hoằng đứng ngoài sân giăng đầy sảo nứa và các kệ tre gỗ kê nong
mẹt hong phơi các loại thảo dược sực nức hương thơm, miệng ngậm tẩu, đầu đội
chiếc mũ lông cáo. Ông và bà bâng quơ trao đổi với nhau bằng tiếng Ngái. Tôi
không hiểu ông bà nói với nhau những gì. Nhưng tôi rất rõ ràng là bất kể lúc
nào nói chuyện với A Huây và khi nói về A Huây với ai đó, ông Hoằng luôn dùng một
đại từ rất trẻ trung gọi bà. Điều đó làm ông khác hẳn với người trong vùng khi
gọi bà A Huây của tôi. Điều đó cũng làm tôi thấy bà A Huây có cái gì đó khác với
những người phụ nữ đã có tuổi trong vùng. Cả mẹ tôi nữa, trẻ đẹp lắm mà cũng
không còn được gọi là "cô" như thế.

*

Nhưng
tôi không còn ra công theo đuổi xem ông Hoằng trổ tài võ nghệ nữa. Đúng hơn, chờ
đợi, khẩn nài mãi mà không đạt được ý nguyện nên tôi chán nản và chuyển hướng
hâm mộ của mình. Tôi cảm thấy đã tìm được đối tượng hợp với việc mưu cầu thưởng
thức võ thuật của mình hơn. Trong một cuộc va chạm lớn giữa đám thanh niên người
Mèo và những người tộc Tày cùng bán đỗ tương ngoài chợ, vào đoạn gay cấn nhất,
tức khi có chàng trai trong phe yếu thế lao bật về phía hàng bán đồ nông cụ đúc
bằng gang thép, rút được một con dao phay thái chuối dài ngoẵng chưa kịp tra
cán gỗ bày giữa chồng lưỡi cày, cuốc, bai, thuổng sáng loáng mà bừng bừng truy
sát đối thủ. Người xung quanh bỏ chạy toán loạn, kêu thét, ngã nhào vào nhau. Nếu
không ngăn lại, án mạng là cái chắc! Những người dưới trấn thường làm việc can
gián và cả ông Hoằng thì chưa xuất hiện. Khi người Tày chạy qua những thúng mủng
tre nứa vấp ngã, con dao phay trong tay người Mèo bổ xuống thì chính lúc ấy, lưỡi
thép dài bất ngờ chệch hướng, bật văng ra và người hăng tiết kia phải nghiêng vẹo
hẳn thân mình ôm lấy cánh tay bị sái tê. Một thanh niên tuấn tú chừng mười sáu,
mười bảy tuổi là cùng, dáng vóc mảnh khảnh không biết từ đâu xuất hiện đã kịp
thời phi thân chặn đường và tung quyền hóa giải. Với vẻ mặt hơi lạnh lùng, anh
nhẹ nhàng phẩy tay và chỉ quay gót khi đã trông thấy ai đó cuống quít nhặt lưỡi
dao rơi trên đất mang dấu biến đi. Đám đông trong chợ vội vã ùa lại hai bên xô
xát, người ôm, kẻ che, ra sức khuyên giải. Trong khi mọi người xúm xít bận bịu
với việc can gián thì tôi cố hết sức lách qua những nách tay, hông lưng, cặp
mông to núng nính rồi nhảy vượt cả những sảo mây, lưới, thùng, song tre, kiếm
tìm người thanh niên vừa nãy. Nhưng bóng anh đã mất hút giữa chốn nhộn nhạo
đông đúc chợ phiên với hàng trăm lưng áo trắng, chàm, đen, nâu, xanh sĩ lâm lấp
lóa mất rồi. Chỉ mấy phút xuất hiện ngắn ngủi, chuẩn xác và kịp thời, hành động
của anh đã để lại ấn tượng khó quên trong trí óc tôi. Anh mặc áo thô mộc trắng
ngà, quần chàm lửng gấu bám đầy cỏ may, chân đi giày vải, vai đeo bộc thổ cẩm,
tóc húi cua. Rất có thể là anh đang chịu tang người thân vì mang áo thô mộc trắng.
Nhưng cũng có thể anh là người tộc Trại vì vạt áo không để tua rua và ống tay nối
hằn gân vải rất lớn. Tôi biết, anh không chỉ giỏi võ mà còn có thiên lương tốt
đẹp và trái tim quả cảm hơn người bởi nếu không làm sao dám một mình băng vào
can ngăn như thế. Anh còn rất trẻ chắc sẽ dễ dàng mủi lòng trước mong muốn của
tôi. Tôi nhất định tìm bằng được, nài xin anh thu nạp tôi làm đồ đệ. Phiên chợ
này không thấy thì tôi sẽ tìm trong các phiên chợ sau, tiếp sau nữa...

Hôm
nay, vừa xuống trấn tôi lại vội ra chợ, loanh quanh mấy vòng chẳng thấy có đám
đánh nhau nào. Tới cả khu quán lá vốn vẫn bán rượu thường có người quá chén gây
gổ lộn xộn nhưng cũng chẳng ăn thua. Hình như mọi người ai cũng hữu hảo, chăm
chú vào việc mua bán, trò chuyện, cười nói nhiều hơn là săm soi xích mích. Cơ
may gặp được anh thanh niên giỏi võ cũng không nhiều. Bụng lại sôi réo, đói quá
rồi, tôi sực nhớ tới đồng tiền mẹ vì bận phân lượng các vị dược thảo trong
phương thuốc cho người bệnh ngồi chờ hàng dãy trong nhà hộ bà A Huây mà dúi vào
túi áo tôi ban sáng. Tôi chui vào quán phở sắn, ăn hết bát lớn cùng cái lườn vịt
quay và cặp bánh áp chảo mới thấy tạm ổn. Buông bát, lấy đũa quẹt ngang mồm định
lang thang quanh chợ vài vòng nữa thì tai tôi láng máng nghe ai đó hình như
đang thăm hỏi về mình phía sau tấm rèm trúc che nắng trước quán. Nghé mắt nhìn
tôi nhận ra tấm lưng to bè của ông Hoằng và búi tóc đen cài cây trâm sừng đen
mun của bà A Huây đang quay về phía tôi. Hai ông bà đang đi tìm tôi trong chợ.
Dịp này, vào vụ thu hoạch thuốc lá, ba phiên chợ qua rồi tôi mới được xuống trấn.
Sáng sớm, vừa đến hiệu vẽ đã nghe đồn ầm ĩ chuyện mẹ mìn, cô mán bắt cóc trẻ
con bán đi vùng xa, giết thịt nấu cao hoặc bị bọn buôn lậu mổ bụng cất giấu thuốc
phiện đưa qua đường biên rất ghê rợn. Chắc bà A Huây lo tôi lớ ngớ, ra chợ quá
lâu không về nên nóng ruột bổ đi tìm. Có lẽ A Huây đã vào chợ nháo nhác tìm kiếm
khắp ngả rồi gặp ông Hoằng. Chắc ông Hoằng cũng như bố mẹ tôi thừa biết với thằng
bé nghịch ngợm tự chủ như con cháu mình thì ngoài tính lang thang ham chơi sẽ
chẳng có cơ sự gì. Nhưng thấy bà quá hoảng lo, là người quen xóm núi của nhau,
ông muốn bà yên tâm nên tự nguyện đi theo giúp đỡ. Chợ phiên, người ta chỉ nói
thổ ngữ hoặc tiếng Kinh, không mấy ai hiểu tiếng Ngái mà A Huây thì lõm bõm
ngôn ngữ tộc ngoại, vì vậy ông Hoằng đang phải làm thông ngôn cho bà. Bà nói
gì, ông nói lại cho mọi người hiểu. Mọi người trả lời ra sao, ông lại nói tiếp
để A Huây nghe. Như thế, một câu, ông phải nói ít nhất những hai lần liền. Tha
hồ mệt lưỡi, mỏi miệng nhé. Còn A Huây... Thôi, thực ra từ trước tới giờ nói là
xuống trấn nhưng bà lại thường ru rú trên gác hiệu vẽ chăm chăm bốc thuốc, bắt
mạch cho mọi người đã ngồi đợi hàng dãy dài; chẳng mấy khi được rảnh rang dạo
chơi chợ phiên. Nghĩ thế, với niềm vui âm ỉ của đứa thích trêu chọc người khác,
tôi len lén chui qua lưng mấy bà già Lô Lô rồi co cẳng chạy biến.

Trước
cửa hiệu vẽ của bố mẹ nhiều người tụ tập ồn ã khác thường. Cô Lỷ láng giềng và
chú thợ săn Lài Kham đang mời bố mẹ tôi xem món hàng rừng thẳm. Một con hổ con!
Thoáng nhìn tôi đã thích con vật này ngay. Trong chiếc chuồng gỗ sao đóng vội,
nó như một con mèo to lớn xinh đẹp và rắn rỏi. Bộ lông mượt mà bông xốp mịn
màng với từng khoanh vằn vện đen, trắng, vàng ngà xen kẽ. Đôi tai như hai chiếc
mộc nhĩ be bé hình tam giác dựng đứng trên đầu tròn tròn như trái bòng non. Mắt
nó đen xanh, sáng ngời như pha lê. Những sợi râu như sợi cước trắng muốt mảnh
mai vểnh vào hai bên mép. Con hổ nhe hàm với những chiếc răng sữa trắng muốt
nhu nhú khẽ gừ gừ như cảnh cáo bất kể ai động đến mình. Phường săn đã bắt được
cả đàn hổ non sau khi đã bắn chết mẹ hổ nhưng mấy anh em của hổ đều đã chết yểu
vì quá yếu sức. Chú hổ mồ côi này sống sót được là nhờ chú Lài Khăm đã chăm sóc
rất cẩn thận. Mang hổ nhờ cô Lỷ bán cũng là cái cớ để chú Lài được gặp cô, người
mà chú vốn có cảm tình từ nhiều năm nhưng không dám ngỏ lời. Cô Lỷ thấy món
hàng lạ nhưng khó bán, nghĩ luôn đến bố mẹ tôi ở hiệu vẽ cạnh nhà, vốn chiều
con, lại có vẻ khấm khá nhất trấn nên mời mọc mua hổ. Bố mẹ tôi ban đầu ngần ngừ,
nhưng thấy tôi quá thích, cô Lỷ cũng nói khó, thêm thắt rằng nếu cho tôi mang về
xóm núi nuôi chắc sẽ bớt được thói rong chơi, phá phách nên cũng xiêu lòng. Chuẩn
bị giao tiền cho chú Lài Khăm thì có một toán khá đông trông ngổ ngáo do gã đàn
ông nhỏ thó có cái răng cửa bịt bạc lấp lóa ở kẽ miệng dẫn đầu kéo đến. Những
tên buôn lậu đường biên. Y trả gấp đôi giá tiền. Nhưng cô Lỷ nháy mắt làm hiệu,
nể nang, bố tôi lại trả nhích lên một chút. Gã răng bạc tiếp tục tăng số tiền sẽ
trả. Rồi như cuộc ganh đua, bố mẹ tôi và gã răng bạc thay nhau ngã giá, tới lúc
con hổ đã được quy thành số tiền quá lớn khiến bố mẹ tôi không dám xuất hiện nữa.
Nhã nhặn nhưng không giấu được vẻ hợm hĩnh, đắc thắng, gã răng bạc liếc xéo lên
mặt mọi người, hỏi xem trong trấn còn ai có ý định đấu giá con hổ nữa không? Mấy
tên đồng bọn phát ngôn cũng rất xấc xược, đầy miệt thị khiến mọi người đều tức
giận nhưng chẳng thể làm gì được cả. Thế rồi cô Lỷ không kìm được uất ức, rít
lên. Cô khăng khăng không cho chú Lài Khăm bán hổ con cho đám đắc chí dương
dương kia. Nhưng chú Lài Khăm lại dứt khoát giao chuồng cho những kẻ lắm tiền với
vẻ quỵ lụy, khúm núm tội nghiệp đến khó hiểu. Lúc ấy, biết rằng có thể sẽ chẳng
bao giờ mình có cơ hội được sở hữu con hổ như thế nữa, tôi liền xô tới túm chặt
lấy những nan chuồng hổ và cũng gào lên quyết liệt chẳng kém gì cô Lỷ. Tôi bảo
chú Lài Khăm đã đồng ý bán cho bố mẹ tôi trước rồi, vậy tại sao ông lại chen
ngang, lại mua tranh bán cướp như thế. Dù ông có trả cao giá hơn cũng không thể
làm chủ con hổ này được vì ông không nuôi nó mà sẽ giết thịt nó hoặc lại bán đi
cho ai đó với giá cao hơn. Tôi không chịu cho ông ta mang hổ đi đâu hết. Tôi
còn nói, nếu tôi mà bị o ép, bố tôi và các cao thủ trong trấn nhất định sẽ cho
họ biết tay. Xung quanh, nhiều tiếng lao xao biểu lộ sự đồng tình khiến đám
buôn lậu có vẻ mất tự chủ. Một tên to cao đeo cái túi da nâu bóng căng phồng tiến
tới định lôi tôi ra xa chuồng hổ. Nhưng tôi nhanh hơn không để cho gã chạm vào
người mình mà chủ động tóm lấy cánh tay gã, cắn ngập răng vào bắp thịt làm hắn
đau đớn kêu la oai oái. Gã hất rất mạnh khiến tôi bật chúi ra phía ngoài. May mắn
có một người kịp thời dang tay đón đỡ cho tôi khỏi ngã dúi xuống đất. Ông Hoằng!
Tôi mừng rơn và hể hả đứng tựa vào A Huây cũng vừa kịp tới, lòng khấp khởi. Vẫn
dáng vẻ lừng lững, oai vệ, bình thản, ông Hoằng của tôi tiến đến gần đám lái
buôn. Ông dứt khoát giơ cánh tay vâm váp của mình lên và tôi chắc mẩm ít nhất sẽ
giáng cho mấy tên xấc xược ấy vài chưởng. Nhưng không phải, ông khoan thai tự vả
vả khẽ vào hai bên má mình mấy cái rồi há rộng mồm, móc móc, nhằn nhằn, kéo kéo
và nhè ra. Một hàm răng giả, xin xỉn đen. Khuôn mặt ông hóp xuống như mặt cá
trê nhìn hơi tệ một chút nhưng những vết sẹo vẫn tía đỏ như dòng máu mãnh hổ uy
nghi giật giật. Ông bảo bố tôi lấy trấu cám đánh sạch hàm răng. Khối nha sáng
lên ánh đồng thau, thả rơi xuống hè đá phát ra tiếng lịch thịch nặng trĩu không
hề vương vấn chút tạp âm lanh canh nào. Vàng ròng! Đám lái buôn và mọi người
trong trấn đều lặng đi vì bất ngờ trước số tài sản quá lớn. Tôi nhìn thấy ánh mắt
nghiêm nghị của bố mẹ và quá hiểu mệnh lệnh hai người không muốn nói thẳng ra.
Nhưng lúc ấy, không một uy lực mạnh mẽ nào có thể ngăn cản được lòng mong muốn
sở hữu con hổ con của tôi. Vui mừng khôn xiết, tôi vùng khỏi tay A Huây đang nắm
giữ, lao tới, vồ lấy chiếc lồng gỗ...