Tạm biệt Rainy

Đó
là một quán cà phê nhỏ nằm trong hẻm vắng, nhạc êm dịu, một bụi trúc lơ phơ
buồn bã nơi góc sân. Quán chỉ có năm cái bàn, hai mươi chiếc ghế, nhưng chưa
bao giờ đầy, có lẽ vì ông chủ quán lơ đãng luôn thích ngồi đọc sách hơn là chăm
chút khách. Kiên vẫn bảo Rainy là một ví dụ thất bại về mặt kinh doanh. Nhưng
đó là nơi tôi thường đến, nó tĩnh lặng và gần nhà trọ.

*

Rainy.

Buổi
hẹn hò thứ nhất.

Tôi
chống cằm nghe Kiên kể về turoi thơ và một thời bôn ba của mình.

-
Tôi lang thang từ năm 14 tuổi, làm đủ thứ việc, nhiều nhất là thợ hồ, rồi học
hành hải, sau đó làm thủy thủ. Buôn lậu, em biết rồi… Năm 92 tôi gặp “tai nạn”.
Thế là lên bờ, tôi tưởng mình hết đường, nhưng lại loay hoay, rồi học quản trị
kinh doanh, qua bốn năm chỗ làm trong ba năm, bây giờ làm giám đốc tiếp thị cho
công ty Y. Chỉ có công việc với công việc, nếu tính ngày làm 8 tiếng thì có khi
tôi làm 40 ngày một tháng. Đôi khi thật cô đơn…

Tôi
nhìn khuôn mặt xương xương, rắn rỏi, đột nhiên nhận ra nụ cười của Kiên quen
thuộc lạ lùng, đến độ tôi muốn phát khóc lên. Anh mang lại cho tôi cảm giác ấm
áp, thứ cảm giác mà trước kia tôi chỉ có được từ ba.

*

Rainy.

Buổi
hẹn hò thứ hai.

Tôi
đố anh, cái gì mênh mông, sâu thẳm và dịu dàng.

Kiên
lắc đầu. Chịu.

-
Nó có màu đen. – Tôi cố nài…

-
À, cà phê.

-
Không phải, nếu là cà phê thì em sẽ nói: đen và đắng. Cái gì?

-
Tóc em.

-
Không. – Tôi thất vọng. – Đó là đêm.

-
Ngớ ngẩn. Anh phì cười.

Tôi
nói với anh rằng tôi rất nhớ những ngày đông Đà Lạt, khi tôi ngồi bên thềm nhà
vào buổi tối và nghe mùi đất tan trong mùi cần tây, mùi bắp cải úng, mùi gió,
mùi hương hoa hồng, mùi nhựa thông, mùi sương lạnh… Trong trẻo. Tôi yêu nơi đó,
những con dốc vàng hoa dã quỳ vào tháng Chạp.

Tôi
kể cho anh nghe về ba, người đã chăm chút tôi như một báu vật từ khi mẹ tôi
mất, về Nghi, đứa bạn thân nhất thời thơ ấu của tôi. Nghi đẹp như vẽ, má rám
hồng, môi cong, mắt lá dăm, mày lá liễu, tóc quăn từng lọn. Vẻ đẹp mạnh mẽ và
in rất sâu dễ làm cho người ta nghĩ Nghi sắc sảo và đanh đá, nhưng trái lại,
Nghi luôn từ tốn và im lìm. Nghi chỉ nói chuyện với tôi, chơi với tôi, chẳng
hiểu sao, có lẽ vì cha con tôi chưa bao giờ thì thầm sau lưng Nghi về mẹ nó,
cũng có lẽ vì chúng tôi giống nhau, tôi mồ côi mẹ, Nghi không có cha. Hết phổ
thông, tôi xuống Sài Gòn học Đại học còn Nghi ở lại trồng hoa, rồi sẽ tìm một
người đàn ông tốt và lấy người đó làm chồng, vì mẹ Nghi muốn thế.

Tôi
kể về mẹ Nghi. Một người đàn bà đẹp và kiêu hãnh, và thật lạ lùng. Bà nội tôi
nói “Làm đĩ mười phương còn chừa một phương lấy chồng” nhưng mẹ Nghi thật dại
dột khi chừa lại một quê nhà, bởi đó là nơi tất cả mọi người đều nhớ rõ ngày
một cô gái đẹp ra đi, ngày một người đàn bà trở về, đem theo đứa con mang họ
mẹ. Số tiền bà gửi cho người mẹ già chữa bệnh, nuôi đứa em đi học đại học không
thể biện minh cho những năm tháng “giang hồ” đầy tai tiếng. Nhưng dầu sao, có
Nghi rồi thì bà thay đổi, cũng vì lúc đó bôn ba không nổi với đời, đàn ông có
đôi mắt như cú vọ mà bà thì quá đẹp, nên bà về quê, mua một mảnh vườn nhỏ, lặng
lẽ với nghề trồng hoa. Sự lặng lẽ khiến người ta để bà sống yên ổn, thỉnh
thoảng chỉ xì xào bàn tán sau lưng. Mọi người thường bảo Nghi giống mẹ, rồi tặc
lưỡi nói thêm, có muốn bảo giống cha cũng không được, vì ngoài mẹ Nghi, có trời
mới biết cha Nghi là ai giữa hàng tá người đàn ông đi qua đời bà trong chừng ấy
năm trời lang bạt.

Tôi
chưa bao giờ nói chuyện với mẹ Nghi quá hai câu. Bà có vẻ lạnh lùng và kiêu sa
kỳ lạ của một người đàn bà biết mình đẹp và biết rõ mọi người xung quanh coi
thường mình. Ba tôi thường trầm ngâm hẳn đi mỗi khi nhìn thấy bà gánh hoa ngang
qua nhà vào mỗi sáng, quấn quanh cổ chiếc khăn len màu đỏ, đầu luôn ngẩng cao,
đôi mắt giống hệt mắt Nghi, luôn mở to, mạnh mẽ nhưng buồn vô hạn. Nếu lúc đó
ba đang tưới rau, hẳn ba sẽ đứng sững lại, rồi lặng lẽ gục đầu xuống khi bà đã
khuất bóng nơi ngã rẽ, để mặc nước chảy lênh láng. Tôi nghĩ, ba yêu bà ấy.

Tôi
kể với anh, Đà Lạt trong tôi chỉ có vậy, vườn rau của ba tôi, những gánh hoa
của mẹ Nghi, những con dốc mà Nghi và tôi thường đèo nhau chạy suốt buổi chiều,
những buổi tối tôi ngồi một mình và phát hiện ra rằng đêm rất mênh mông, sâu
thẳm và dịu dàng. Chỉ thế thôi, nhưng tôi nhớ lắm.

*

Rainy.

Buổi
hẹn hò thứ ba.

-
Em hỏi tình yêu là gì ư? Đó là sự ám ảnh. Ví như nghề tiếp thị của anh vậy, em
nhìn thấy một câu slogan thú vị, một hình ảnh quảng cáo cà phê ngộ nghĩnh, nó
đập vào mắt, một cách tình cờ, hay do nhìn thấy khắp mọi nơi chung quanh mình,
rồi ăn sâu vào tiềm thức, và mỗi khi uống cà phê, mỗi khi đến quán cà phê em
lại nhớ. Người ta gọi nó là sự ám ảnh. Anh cũng vậy. Đó là buổi chiều anh gặp
em ngồi trong quán kem ở Hồ Con Rùa, vừa chóp chép nhai bò bía vừa chúi mũi vào
cuốn sách trong hoàng hôn nhập nhoạng. Hình ảnh đó thu hút anh, làm anh hoang
mang, ám ảnh anh trong cả giấc ngủ. Nên anh biết anh yêu.

Lúc
ấy, cả tôi và Kiên đều không biết rằng, anh phải mất đến hai năm mới phát hiện
ra ngoài hình ảnh đó tôi không còn gì ám ảnh anh nữa.

*

Rainy.

Tôi
ngồi trước Nghi với vẻ mặt kiêu hãnh của người thua cuộc. Ba tuần trước, Kiên
lên Đà Lạt cùng với công ty, tôi ngu ngốc nhờ anh đến nhà Nghi để gửi mấy cuốn
sách tôi cho Nghi mượn. Chỉ hai ngày và tất cả thay đổi. Kiên gọi điện để nói
một câu ngượng nghịu, anh xin lỗi, rồi thôi. Lòng tôi tan nát. Ngày xưa, khi
Nghi về đích trước tôi trong Hội khỏe Phù Đổng của trường, Nghi đã nói: ‘Nếu
chạy một mình, hay nếu luôn dẫn đầu, Lam sẽ không biết mình đang chạy nhanh hay
chậm. Còn Nghi, phía trước Nghi là Lam, Nghi biết Nghi phải vượt lên và lúc nào
thì Nghi cần tăng tốc. Nghi thắng, chính vì Lam đã dẫn đầu suốt cuộc đua.” Đôi
khi, cuộc đời cũng vậy. Người ta không được phép chủ quan khi chưa đến đích.
Đáng lý ra, tôi không nên để Kiên gặp một cô gái đẹp và có sức ám ảnh hơn tôi.

Nghi
chấm ngón tay vào ly trà rồi vẽ lên mặt bàn những đường loằng ngoằng bằng nước,
ngập ngừng:

-
Tụi mình thấy có lỗi với Lam.

Tôi
bảo, không sao cả, Lam với anh Kiên cũng chưa có gì sâu đậm. Nếu anh ấy thật sự
yêu Nghi…

-
Anh ấy bảo tình yêu là sự ám ảnh. Có lẽ anh ấy đã nghe Lam nói quá nhiều về
Nghi, nên…

Tôi
mỉm cười, thấy nhoi nhói. Tôi biết Nghi không phải là đứa hồn nhiên, hay vô
duyên. Nhưng ngay lúc này Nghi thật tàn nhẫn, và ngu ngốc nhất là nghi tin rằng
sự tàn nhẫn ấy tốt cho tôi.

-
Anh ấy khen Nghi đẹp, một vẻ đẹp làm anh ấy hoang mang…

Tôi
cũng biết Nghi đẹp, đẹp như vẽ. Còn tôi, tôi biết mình không đẹp, không xấu.
Nhưng mũi tôi cao nên nhìn nghiêng trông rất hay. Đó là ba nói vậy. Năm tôi 18
tuổi, quà sinh nhật của ba là một bộ son phấn. Ba âu yếm ngồi nhìn tôi vừa sung
sướng vừa ngượng nghịu nhẩm đọc: “Em về điểm phấn tô son lại. Ngạo với nhân
gian một nét cười.” Không hiểu sao, tôi lại nghĩ đến mẹ Nghi khi ba đọc câu đó,
và không hiểu sao tôi tin rằng cả ba cũng đang nghĩ đến bà.

Nghi
nói nhỏ:

-
Bọn mình sẽ cưới nhau. Mẹ Nghi cũng muốn vậy.

“Tìm
một người đàn ông tốt và lấy người đó làm chồng”, tôi biết đó là ao ước lớn
nhất của một người đàn bà đầy tổn thương dành cho con gái mình, dù họ mới gặp
nhau có ba tuần. Anh có đúng là người đàn ông tốt của Nghi không? Tôi không
biết nữa. Sự thú nhận của anh có vẻ như chứng tỏ một tình yêu thật sự, nó làm
tôi tiêu tan hết dũng khí chiến đấu, hết khao khát giành giật anh trở lại. Chỉ
thấy đau. Tình yêu là sự ám ảnh. Và bây giờ, nó đang ám ảnh tôi, một khuôn mặt
xương xương…

Trước
khi rời khỏi quán, Nghi ngoái lại” “À quên, hình như ba Lam định cưới mẹ Nghi
đó. Biết chưa?” Tôi không hiểu sao mắt Nghi lại có vẻ hân hoan đến thế, như vừa
chiếm được người yêu của tôi lần thứ hai vậy.

Còn
lại một mình trong Rainy, tôi òa khóc…

*

Rainy.

-
Lam à, ba có chuyện quan trọng định bàn với con.

Đây
là lần đầu tiên ba xuống Sài Gòn thăm tôi. Tôi mỉm cười.

-
Con biết rồi, nếu ba đã quyết định thì con chúc ba và cô ấy hạnh phúc…

-
Làm sao con biết?

Từ
lâu lắm, từ ngày ba đọc “Em về điểm phấn tô son lại, ngạo với nhân gian một nét
cười”. Từ ngày ba trầm ngâm nhìn người đàn bà quấn chiếc khăn len màu đỏ, lặng
lẽ gánh hoa đi ngang nhà, mắt nhìn thẳng, đầu ngẩng cao. Không hiểu tại sao.

Ba
nắm chặt tay tôi. Ngày xưa, xưa lắm, khi ba chưa lấy mẹ, khi gia đình ngoại
Nghi chưa sa sút và khi mẹ Nghi chưa đi theo một người đàn ông lạ để rồi sa vào
vòng lầm lạc. Ngày đó ba yêu, nhưng mẹ Nghi thì không. Còn bây giờ, ba thương.
Và mẹ Nghi cần một điểm tựa.

Cũng
như tôi, ba phân biệt rõ ràng hai loại tình cảm đó. Tình yêu là gì? Đó là cảm
giác thắt lại khi ta nhìn thấy người ấy, nó vỡ òa một cảm giác yêu thương trong
trái tim, lan tỏa ra từng tế bào, đến tận đầu những ngón tay, nhưng đôi khi nó
làm người ta đau đớn. Tình yêu, nó sâu thẳm, nhọn hoắt, và dễ làm tổn thương.
Tôi luôn thấy tình thương thì an toàn hơn tình yêu. Tình thương như một mảnh
lụa, êm dịu, mượt mà, dễ lan tỏa, và dai dẳng nữa, giống như đêm. Tôi vẫn muốn
yêu như là thương, và muốn được yêu như là thương, giống như tình cảm ba dành
cho bà ấy vậy.

*

Rainy.

Quán
chỉ có hai người. Tôi và một người đàn ông trẻ, áo xanh, cà vạt đỏ với những
chấm đen khéo léo…

-
Anh cũng đi cà phê một mình à?

-
Phải, ngày cuối năm, người ta cần một chỗ yên tĩnh để suy nghĩ, đúng không?

-
Chẳng ai đi cà phê một mình với bộ dạng trịnh trọng như vậy…

Anh
ta nghĩ ngợi.

-
Khuôn mặt cô nhìn nghiêng, ly cà phê, có cái gì đó cô đơn, và thu hút nữa… Tôi
là họa sĩ, hôm nào cô làm mẫu cho tôi vẽ được không? Ồ, cô đừng lo, chỉ khuôn
mặt thôi, khuôn mặt nhìn nghiêng và ly cà phê…

Tôi
mỉm cười, tin rằng đấy là nụ cười duyên dáng nhất của mình.

-
Tôi hỏi, nếu anh trả lời được thì tôi đồng ý. Cái gì mênh mông, sâu thẳm và dịu
dàng?

-
Đêm. – Anh ta phá lên cười. – Phải không?

Tôi
hốt hoảng im lặng. Điện thoại cầm tay reo bài Happy New Year… Anh ta liếc tôi,
rất nhẹ “Ừ, anh đây, em về rồi hả. Ừ, anh đến ngay? Anh cũng nhớ em” rồi quay
sang tôi, anh ta nói “Tôi phải đi đây. Nếu đồng ý thì gọi cho tôi nhé”. Anh ta
đặt trên bàn tấm danh thiếp rồi vội vã bước đi, không thèm ngoái nhìn tôi một
lần.

Cái
gì sâu thẳm, dịu dàng và mênh mông. Nghi bảo đó là câu hỏi để tìm người yêu của
tôi. Thế nhưng từ trước đến nay tôi luôn hỏi nhầm người, cả người trả lời đúng
lẫn người trả lời sai. Tôi nhớ tiếng cười của Kiên khi tôi nói đó là Đêm. “Ngớ
ngẩn.” Có lẽ tôi ngớ ngẩn thật.

Ông
chủ quán người Huế ngồi xuống bên cạnh từ lúc nào.

-
Sắp Tết rồi. Cô có về quê không?

-
Phải về chứ bác, có lẽ vài hôm nữa.

-
Mai tôi cũng về, chắc ở luôn ngoài ấy.

-
Còn Rainy?

-
Tôi sang lại cho thằng cháu họ - Ông nói vẻ tự hào – Nó chắc cũng bằng tuổi cô,
vừa tốt nghiệp kinh tế đã muốn kinh doanh ngay. Bọn trẻ bây giờ giỏi thật. Nó
bảo sau Tết phải sửa sang thay đổi chứ địa điểm đẹp mà để lèo tèo khách thế này
uổng lắm. Có lẽ tôi không có khiếu làm ăn.

Vậy
đó, cả Rainy rồi cũng đổi thay thôi. Tôi chạy xe ra khỏi con hẻm nhỏ, gió lao
xao thả xuống vai tôi vài chiếc lá. Có lần, Kiên bảo rằng, Sài Gòn cũng có một
mùa rụng lá, đó là khi đoạn đường Lê Duẩn ngang qua công viên 30 tháng 4, ngay
vòng xoay nhà thờ Đức Bà phủ đầy lá vàng, chúng vỡ rôm rốp dưới bánh xe. Sài
Gòn bỗng trở nên hiếm hoi, lãng mạn và thơ mộng hơn bao giờ hết…

Ba
nói gì về những chiếc lá khô nhỉ? Con có thể nhìn thấy chúng trên những cây
cao, trên chót đầu của những cành khẳng khiu đều nhú ra một mầm xanh bé tí.
Trong vài tháng nữa, mỗi cây sẽ được bao phủ bởi cả một vòm xanh rậm rạp, thẫm
đấm ãnh mặt trời. Không có gì sống động hơn, tràn trề nhựa sống hơn hình ảnh
đó. Thế nhưng, rải đầy quanh gốc cây là những chiếc lá khô vỡ vụn, những chiếc
lá mùa trước vẫn còn xanh, rồi ngả vàng rực rỡ, bây giờ tan dần vào trong đất.
Chỉ một cái nhìn thoáng qua toàn bộ khung cnarh đó, chúng ta nhận ra vòng tuần
hoàn của cuộc sống, và một cơ hội luôn luôn tồn tại, cho cái mới, cho sự khởi
đầu. Còn chúng ta thì sao? Có chăng thời kỳ mùa xuân cho con người? Hay chúng
ta chỉ sống từ lúc bắt đầu đến khi kết thúc theo một con đường định sẵn? Ta có
thể làm mới chính mình như không khí và cây cối? Ta có thể giũ sạch những thói
quen của cách cư xử, của một cuộc đời đã từng tràn trề sức sống nhưng bây giờ
không còn sinh khí nữa? Và những kinh nghiệm mà chúng ta chồng chất qua những
tháng năm vui buồn có lấp kín đời ta? Đừng để nó lấp kín đời ta, con gái ạ. Ba
cũng đã nói với mẹ Nghi như vậy. Hãy bước qua nỗi đau và làm mới chính mình.

Tôi
ngẩng đầu lên, chẳng biết mình đang cười hay khóc. Tôi ít nghĩ đến mẹ, thường
thì tôi ít nhớ bà, nhưng trong giây phút này tôi lại nhớ. Những con người không
bao giờ có cơ hội làm mới chính mình lần nữa. Bây giờ, vào ngày đầu xuân, tôi
chạy vòng quanh và nhận ra Sài Gòn đã qua mùa lá rụng, những mầm xanh đang nhú
lên ở trên cao và bắt đầu một vòng đời mới, những vòm lá một thời gian sau sẽ
hiện ra mới mẻ và xanh tươi. Như Rainy vậy.