Chương 14: Bệnh
mất trí nhớ

“Anh nhìn nhận sự việc này như thế nào? Ý tôi là về
người phụ nữ ôm con ấy.” Sau khi rời khỏi nhà Phó Ngọc Trụ không xa, La Phi đặt
câu hỏi này cho Kim Chấn Vũ.

Kim Chấn Vũ lặng im giây lát, sau đó hỏi: “Có muốn
tôi nói thật không?”

“Tất nhiên.”

“Tôi vốn là người theo chủ nghĩa duy vật. Nhưng
việc xảy ra tối qua đã làm dao động một số quan điểm của tôi.”

“Thế ư?” La Phi không nghĩ là sẽ nhận được câu trả
lời như vậy. Anh dừng chân, ngoảnh lại nhìn Kim Chấn Vũ, thì bắt gặp nét mặt
toát lên vẻ hoang mang và sợ hãi khó che giấu của người đối diện.

“Thế anh có thân với gia đình nhà Vương Thành Lâm
không?” La Phi lại đặt ra câu hỏi tiếp theo.

“Không thân lắm.” Kim Chấn Vũ lắc đầu, “Khi đó tôi
vẫn chưa làm trưởng thôn, chỉ biết là có một gia đình như vậy.”

“Mông Thiếu Huy có còn đứa em trai hay em gái nào
nữa không?”

Kim Chấn Vũ phân vân: “Cái này… tôi không biết.”

“Thật ư?” La Phi chau mày, “Nhà họ có mấy người mà
anh cũng không biết sao?”

"Thành Lâm nói vợ ông ta đã mang bầu. Sau khi
sóng thần xảy ra, người vợ gặp nạn, thi thể không tìm thấy. Trước khi có sóng
thần, bà ta không ra khỏi nhà đã lâu, vì thế đứa trẻ này có chào đời hay không,
tôi cũng không dám chắc.”

La Phi gật đầu, thầm nghĩ trong bụng: Cứ theo như
cảnh tượng xuất hiện trong giấc mơ của Mông Thiếu Huy, thì khi có sóng thần,
đứa trẻ ấy đã chào đời. Người phụ nữ ôm con? Điều này đúng là có chút liên hệ
với mẹ của Mông Thiếu Huy, nhưng sự liên hệ này kể cũng hơi hoang đường, khiến
người ta không thể giải thích nổi.

“Cảnh sát La Phi, bước tiếp theo chúng ta phải làm
sao đây?” Kim Chấn Vũ cắt ngang dòng suy nghĩ của La Phi.

Làm sao à? La Phi lúc này cũng rất hoang mang. Cái
chết của Chu Vĩnh Quý đã làm gián đoạn manh mối mà anh đã khó nhọc lần ra, còn
kết quả điều tra gần đây thì cứ rối tung cả lên, không biết đâu mà lần. Trầm
ngâm giây lát, anh trả lời người đối diện: “Anh cứ về trước đi, ăn chút gì đó,
nghỉ ngơi một lát, rồi đợi tin của tôi.”

La Phi ngay sau đó cũng quay về chỗ trọ của mình.
Mông Thiếu Huy không có ở phòng, hỏi Tôn Phát Siêu mới biết cậu ta đã đi từ lúc
quá trưa.

Tôn Phát Siêu hâm nóng cơm và thức ăn còn trong
nồi. Cứ mỗi lần gặp chuyện gì khó giải quyết, La Phi ăn uống rất ngon miệng,
chả mấy chốc đã chén hết sạch sành sanh. Sau đó anh ngồi nói chuyện với Tôn
Phát Siêu trong sân, để thư giản đầu óc đang rất căng thẳng.

Chừng nửa tiếng sau, Mông Thiếu Huy bước từ cổng
vào.

“Cậu đi đâu thế?” La Phi hỏi.

“Em ra ngoài dạo một lát, tiện thể đi tìm con
Kaka.”

“Tìm thấy chưa?”

Mông Thiếu Huy lắc đầu.

“Tôi thấy con mèo đó của cậu bản tính rất hoang
dã.” Tôn Phát Siêu ngồi bên cạnh chen vào, “Nó đã chạy vào núi rồi, thì đừng
mong quay về.”

“Không thể nào. Kaka tuy hơi hung dữ một chút,
nhưng với chủ nó vẫn rất thân thiết, chẳng biết mấy ngày nay có chuyện gì.”
Mông Thiếu Huy nói đến đây cũng lắc đầu một cách khó hiểu, nhưng ngay sau đó
cậu đã đổi sang thần sắc vui vẻ, nâng đôi bàn tay đan vào nhau, “ Nhưng dù sao
cũng không tốn công đi tìm nó, các anh xem đây là cái gì?”

La Phi dán mắt nhìn theo, chỉ thấy cậu ta lấy bàn
tay đan lại thành hình chiếc bát, giữa lòng bàn tay là một con chim biển. Con
chim biển đó toàn thân rực đỏ, béo núc ních, trần trụi không có cọng lông nào,
trông chừng mới sinh chưa được bao lâu, vẫm còn chưa mở mắt.

La Phi trông thấy dáng vẻ vô cùng đáng thương của
con chim, cũng không khỏi cảm thấy dễ thương, cười hỏi: “Cậu bắt được nó ở đâu
thế?”

“Không phải bắt.” Mông Thiếu Huy nói vẻ nghiêm túc,
“Em đã cứu sống nó.”

Tôn Phát Siêu cười phụ họa: “Cậu Huy nói đúng đấy,
con chim này là do mẹ nó vứt bỏ từ tổ ở trên cây. Haha, cảnh sát La Phi, anh có
biết vì sao không?”

Hổ ác không ăn thịt con, La Phi chưa từng nghe thấy
việc như thế này bao giờ, anh xòe hai tay ra: “Trước giờ việc gì tôi không chắc
chắn tôi ít khi đoán liều, thôi hai người cứ nói ra cho tôi biết đi.”

“Con chim biển này vừa mới ra ràng, một lứa thường
có từ hai con trở lên.” Mông Thiếu Huy chen ngang giải thích, “Bây giờ là mùa
đông, chim mẹ không kiếm đủ thức ăn, thế nên lũ chim con bị bỏ đói. Lúc này,
chim mẹ sẽ chọn con nào có thể chất ốm yếu ném ra khỏi tổ, chối bỏ sự nuôi
dưỡng dành cho nó, để có thể tập trung sức lực mà nuôi nấng những con chim có thể
chất khỏe hơn, tỉ lệ sống sót cao hơn.”

“Ồ.” La Phi bây giờ mới hiểu, tuy làm vậy sẽ có lợi
cho việc duy trì giống nòi, nhưng quả thật lại tàn nhẫn với con chim bị ruồng
bỏ. Nhưng suy cho cùng đây cũng chính là quy luật đào thải tự nhiên mà thôi. La
Phi ngẫm nghĩ giây lát, tán đồng với Mông Thiếu Huy: “Xem ra cậu cũng am hiểu
về lĩnh vực sinh học đấy chứ nhỉ?”

“Em biết cũng không nhiều đến thế đâu.” Mông Thiếu
Huy cười khiêm tốn, “Những điều này đều là do hòa thượng Đức Bình nói cho em
biết, con chim non này cũng là của ông ấy cho em.”

“Cậu đã gặp hòa thượng Đức Bình rồi à?” La Phi cảm
thấy có chút bất ngờ.

“Vâng, em đã gặp trên con đường núi.”

“Ông ấy có nói gì với em không?”

“Ông ấy khuyên em nên trở về sớm, có những chuyện
không nên đi tìm câu trả lời. Nhưng ông ấy làm sao hiểu được nổi giày vò trong
tâm trí em? Mà cứ cho là em nghe theo ông ấy, thì bây giờ cũng chẳng đi được.” Nói
đến đây cậu thở dài, “hòa thượng Đức Bình sợ em buồn nên đã tặng em con chim
này, để em nuôi cho khuây khỏa.”

“Chu Vĩnh Quý – ông chủ cửa hàng ở bến thuyền hôm
trước ấy – chết tối qua rồi, cậu biết không?” La Phi vừa nói vừa nhìn xem phản
ứng của người đối diện thế nào.

“Em biết.” Mông Thiếu Huy nghe đến chủ đề này, mặt
mày trở nên rầu rĩ, tay buông xuống thõng thượt, “Hình như vụ việc này cũng lại
có liên quan đến việc em đến đây thì phải? Em cảm thấy rất mâu thuẫn, em cũng
cảm nhận được rằng, lời giải mà em đang đi tìm, có lẽ đáng sợ hơn rất nhiều so
với điều em tưởng tượng! Phải rồi, cảnh sát La Phi à, thế anh đã có phát hiện gì
mới chưa?”

La Phi đem tình hình anh tìm hiểu được hôm nay kể
qua một lượt, nhưng cũng chỉ là kể lại những điều tai nghe mắt thấy, chứ không
thêm vào bất cứ suy luận hay phỏng đoán chủ quan nào.

Mông Thiếu Huy chăm chú lắng nghe, lúc thì sợ hãi,
lúc thì hoang mang. Cuối cùng, cậu đã hiểu ra: “Người phụ nữ ôm con giống với
người phụ nữ trong giấc mơ của em. Lẽ nào đó chính là mẹ em? Mà cứ cho là như
thế đi, đã mười tám năm trôi qua, sao bà ấy vẫn còn xuất hiện được nhỉ? Trừ
phi… trừ phi đó đúng là… ma quỷ? Cảnh sát La Phi, anh thấy thế nào?”

“Trước khi tìm được chứng cứ xác thực, mọi suy đoán
chủ quan đều không có giá trị.” La Phi nhấn mạnh, tôi cần tìm một nơi yên tĩnh
nào đó để suy nghĩ.

Thời gian còn lại của buổi chiều hôm nay, La Phi tự
nhốt mình trong phòng, sau một hồi suy nghĩ nát óc mà không có tiến triển gì,
anh cảm thấy hơi mệt mỏi, nên đã chuyển sang làm việc khác: lấy cuốn “Nguyên
nhân và cách chữa trị bệnh mất trí nhớ” ra đọc.

Nội dung cuốn sách chia làm mấy phần chính: một là,
mất trí nhớ tâm lý, chủ yếu lí giải những hiện tượng mất trí nhớ do các bệnh về
tâm thần gây nên; hai là, mất trí nhớ sinh học, chủ yếu lí giải các hiện tượng
mất trí nhớ do sự thoái hóa của chức năng não bộ gây nên; ba là, mất trí nhớ cơ
học, chủ yếu lí giải các trường hợp mất trí nhớ do tổ chức não bộ bị chấn
thương gây nên; ngoài ra còn có hiện tượng mất trí nhớ do lạm dụng thuốc chữa
bệnh v.v…

Trong sách có để lại rất nhiều kí hiệu đánh dấu,
trong đó nhiều nhất là kí hiệu gạch dưới. Có những chương mục gần như bị gạch chi
chít, cho thấy sự cần mẫn của người đọc khi ấy. Lề giữa hai trang sách thỉnh
thoảng cũng xuất hiện một vài ghi chú, nhìn vào kiểu chữ, thì đúng là bút tích
của thầy lang Tiết.

Những nét gạch dưới có màu sắc và độ đậm nhạt khác
nhau, chứng tỏ nó được gạch bằng nhiều loại bút và chia làm nhiều lần khác
nhau. Điều thú vị là, những vạch có đặc điểm giống nhau lại không nhất thiết
xuất hiện ở những phần tương đồng hay cận kề nhau, mà là một sụ giao thoa hỗn
tạp, như thể không tuân theo bất cứ quy luật nào. Ngẫm nghĩ giây lát, La Phi đã
hiểu được nguyên nhân nằm trong đó: những gạch dưới này không phải được đánh
dấu trong khi người đọc còn đang học quyển sách này, mà là được đánh dấu trong
lúc sử dụng cuốn sách. Chẳng hạn, đối với một căn bệnh đang đợi giải quyết,
kiến thức mà anh ta cần dùng đến lại nằm phân tán ở các chương các phần khác
nhau, vì thế anh ta đã dùng các loại bút đánh dấu cho từng nội dung tương ứng,
để tiện cho việc lật đọc và tra cứu.

Với phát hiện này, tinh thần La Phi phấn chấn hẳn
lên, trong đầu chợt lóe lên một ý nghĩ, anh lập tức đem ra thực hành: kiên nhẫn
lật đọc từng trang những nội dung đã được đánh dấu, cuối cùng anh đã tìm được
những dòng chữ có giá trị cho mình:

“Hiện tượng mất trí nhớ sinh học hay gặp nhất, cái
mà chúng ta thường gọi là sự ‘đãng trí’. Hiện tượng này thường xảy ra ở trẻ em
và người già. Đối với trẻ em, do đại não của chúng chưa phát triển hoàn toàn,
nên bản thân nó vẫn chưa được trang bị chức năng trí nhớ tốt. Trên thực tế,
những gì diễn ra trước năm tuổi về cơ bản sẽ không để lại bất cứ dấu vết nào
trong đại não khi đứa trẻ đã trưởng thành. Còn đối với trẻ từ sáu đến mười
tuổi, trí nhớ của chúng khá mù mờ và không ổn định. Ngay cả những việc khi ấy
đã để lại cho chúng ấn tượng sâu sắc thì vẫn có khả năng xảy ra hiện tượng mất
trí nhớ do một vài nhân tố ngoại cảnh nào đó gây nhiễu. Nguyên nhân thường gặp
nhất là sự thay đổi về môi trường sống. Trong thời kì thơ ấu, nếu phải rời khỏi
môi trường sống trước đây để bước vào một môi trường hoàn toàn mới, thì sự hiếu
kì đặc biệt ở trẻ em sẽ khiến mọi thứ xảy ra trong môi trường chiếm lĩnh phần
lớn không gian kí ức của chúng, do đó sẽ làm mai một dần ấn tượng mà những trải
nghiệm trước đây đã để lại trên vỏ não.”

Đúng thế, đây chính là thứ La Phi đang tìm kiếm, mà
mới chỉ là một đoạn trong đó, anh cần có nội dung toàn diện hơn.

Gạch chú thích của đoạn văn này là những vạch hình
sóng được vẽ bằng bút máy mực đen cỡ ngòi to vừa. La Phi lên giây cót tinh thần
tìm tất cả những chỗ có đánh dấu tương tự trong cuốn sách. Rất nhanh, anh lại
phát hiện ra mấy đoạn sau:

“Kí ức hay trí nhớ về bản chất là những dấu tích
của một phản ứng sinh hóa nào đó được lưu lại trên vỏ não. Do đó chỉ cần vỏ não
tiếp nhận kích thích, thì sự xuất hiện hay mất đi của trí nhớ cũng có thể xảy
ra không giống với sự thật. Chẳng hạn khi bị tự kỉ ám thị mạnh, người ta có thể
lưu lại trong kí ức của mình những sự việc chưa từng xảy ra, ngược lại, cũng có
thể đánh mất những kí ức mà trước đó họ có ấn tượng rất sâu sắc. Người nắm được
thuật thôi miên có thể lợi dụng đặc điểm này để kiểm soát hành vi thường ngày
của một người có tư duy hoàn toàn bình thường. Thường thì, người nào có ý chí
nghị lực yếu hơn sẽ dễ bị ảnh hưởng của tự kỉ ám thị hơn, nhất là đối với trẻ
em chưa hoàn toàn trưởng thành về mặt tâm lý.”

“Đối với việc xảy ra hiện tượng mất trí nhớ, còn có
một kiểu giải thích khác. Vỏ não nguời có thể ví như từng cái kho chứa nhỏ, còn
kí ức thì giống như hàng hóa được xếp một cách có thứ tự trong kho. Tuy nhiên,
đôi khi kí ức mới xảy ra gần đây lại bị xếp nhầm vào ‘kho’ đã chứa ‘hàng hóa’
khác, nếu tình huống này xảy ra, thì kí ức trước đó sẽ bị mất đi. Trên thực tế,
hiện tượng xung đột kí ức này vẫn xảy ra gần như thường xuyên, nhưng trong quá
trình xung đột không phải lúc nào kí ức mới cũng chiếm ưu thế. Có những kí ức
xưa cũ để lại dấu ấn sâu sắc trên vỏ não rất khó bị thay thế, nhưng kiểu kí ức
này thường rất ít gặp, thay vào đó là những mảnh ghép kí ức mang hoạt cảnh nào
đó. Nếu kí ức có liên quan bị mất đi, thì những mảnh ghép kí ức này cũng sẽ mất
đi ý nghĩa logic của nó.”

“Lý thuyết về mảnh ghép kí ức trong năm nay đã thu
hút được sự chú ý của khá nhiều học giả. Có rất nhiều bệnh nhân mắc bệnh về tâm
lý đã bị giày vò bởi những mảnh ghép kí ức này. Trong đầu họ thường xuyên xuất
hiện một cảnh tượng nào đó, cảnh tượng này khiến họ hoang mang hoặc lo sợ,
nhưng họ lại không hiểu được ý nghĩa thực tế của những cảnh tượng này là gì, vì
những kí ức có liên quan đến chúng đã bị mất. Nhưng những ảnh hưởng của sự việc
thực sự đã xảy ra thì vẫn còn đó, vì thế nhiều người đã bị mắc vào hội chứng ép
buộc, hoặc nảy sinh cố tật tâm lý không thể giải thích được, điều này khiến họ
cảm thấy vô cùng khổ sở. Họ luôn luôn khao khát tìm lại những kí ức đã bị mất,
nhưng sự tìm kiếm này là một hành vi mù quáng, vì chính họ cũng không biết rốt
cục cái mà họ muốn tìm là gì, điều họ cần có lẽ chỉ là một sự giải thích hợp lí
nào đó.”

“Một số thuốc có thể gây rối loạn chất bài tiết của
vỏ não, từ đó phát sinh hiện tượng mất trí nhớ. Các loại thuốc thuộc nhóm này
xin tham khảo phần hai của phụ lục sách. Cơ chế chữa bệnh của các loại thuốc
này không giống nhau, hiệu quả và tác dụng phụ của chúng cũng khác nhau, sách
này đã tiến hành phân loại khá chi tiết, để tiện bạn đọc tra cứu.”

La Phi lật tới phần phụ lục ở cuối sách, quả nhiên
có một bảng tra cứu, liệt kê danh sách các loại thuốc có thể dẫn đến mất trí
nhớ ở não người, tổng cộng lên đến cả trăm loại. Trong đó có bốn loại thuốc
được gạch chân đánh dấu bằng cùng một kiểu vạch lượn sóng màu đen, có vẻ như
chúng đã được thầy lang Tiết chọn ra một cách kĩ lưỡng. La Phi đọc kĩ phần giới
thiệu về đặc điểm dược tính và dược lý của bốn loại thuốc này, phát hiện chúng
đều có những đặc điểm giống nhau: tác dụng gây mất trí nhớ rõ rệt nhưng ít gây
tổn hại đến các chức năng khác của cơ thể.

La Phi thở dài, gấp sách trầm ngâm. Anh vốn cứ nghĩ
rằng việc Mông Thiếu Huy mất trí nhớ là do trận sóng thần gây nên, do đó cậu đã
được thầy lang Tiết điều trị, nhưng phát hiện vừa rồi khiến anh không thể không
lật ngược lại hoàn toàn những giả thiết trước đây của mình. Sự thực là, chính
sự điều trị của thầy lang Tiết đã làm Mông Thiếu Huy bị mất trí nhớ, hơn nữa sự
điều trị này hoàn toàn là có chủ đích.

Vậy thì, trong kí ức của Mông Thiếu Huy, rốt cục đã
lưu giữ điều gì đáng sợ? Vương Thành Lâm, thầy lang Tiết, Chu Vĩnh Quý, cả
những người còn ẩn náu trong bóng tối kia nữa, họ đã rời xa quê nhà, mai danh
ẩn tích, thậm chí giết người phóng hỏa, điều mà họ nghĩ ra trăm phương ngàn kế
để che giấu, rốt cục là cái gì?