Chương III

CON
GÁI VÀO TIỂU HỌC, TÔI CÙNG CON “CHƠI”
QUA TIỂU HỌC

Nhìn lại những tháng ngày đã qua, niềm hạnh
phúc lớn nhất mà tôi có được không phải là con đã vượt cấp hay là
xuất bản sách mà là vì có tôi bên cạnh, nên con có trái tim tràn
ngập niềm vui vô bờ bến và nụ cười rạng rỡ. Thông qua những trò chơi
vui vẻ, con đã học được vô số những kiến thức mà sách vở không thể
nào dạy được.

Con
tôi không học trường điểm

Tôi đã từng may mắn được ra nước ngoài khảo sát giáo dục, mỗi
quốc gia do tình hình đất nước, thể chế xã hội và văn hóa khác nhau
mà phương thức giáo dục có sự khác biệt, nhưng có một điểm chung
lớn ở những nền giáo dục này đó là giáo dục phục vụ con người và
giáo dục khiến người học cảm thấy vui vẻ.

Đã từ rất lâu, ở Trung Quốc phân thành trường bình thường và
trường điểm, nhưng tôi vốn không tán đồng với cách làm này, con người
ai cũng bình đẳng, tại sao phải phân chia các trường, sự bất bình đẳng
này do con người tạo ra. Điều đáng buồn nữa là tại một số trường
điểm còn phân ra lớp chọn, lớp thực nghiệm, lớp A1, lớp A, rồi lớp
AA…

Có trường điểm tiểu học, trường điểm trung học và tất nhiên có
trường điểm đại học.

Trường đại học mà con gái tôi đang học xét tuyển căn cứ vào kết
quả thi, còn trường tiểu học và trung học thì không cần điểm số, vì
thế khi học tiểu học, trung học cơ sở và trung học phổ thông, con gái
tôi đều không học ở trường điểm mà học tại những ngôi trường bình
thường, hoàn thành những môn học văn hóa cơ bản.

Ở phần trước tôi đã nói, để giải quyết vấn đề vui chơi và
giao lưu với những bạn cùng trang lứa, tôi gửi con đến trường học,
nhưng trường học này có rất nhiều điều khác biệt. Chính vì điều
khác biệt này mà đến tháng năm, tháng sáu hàng năm lại có những cuộc
chiến nảy lửa về vấn đề lên lớp.

Nhìn tổng thể tình hình cả nước, các bậc phụ
huynh giống như chuẩn bị ra trận, dốc toàn bộ sức lực để có thể cho
con vào học trường tốt nhất: Con vừa học xong mẫu giáo, muốn con học
trường tiểu học điểm, con học xong tiểu học muốn học trường điểm
trung học cơ sở, những đứa sắp vào trung học phổ thông hay đại học
thì cũng phải học trường điểm…

Trong mắt phụ huynh, ở tiểu học chỉ có học trường điểm thì
lên trung học cơ sở mới được học trường điểm, học trường điểm ở
trung học phổ thông mới có thể thi vào trường điểm đại học, như vậy
con mới có thể thành công, thành tài. Như vậy cha mẹ mới an tâm, mới
có thể thở phào nhẹ nhõm, mới được nở mày nở mặt. Vì muốn cho con
được học ở những trường như vậy mà các bậc phụ huynh phải suy nghĩ
nát óc, thậm chí không từ thủ đoạn, dồn hết tiền bạc, tìm các mối
quan hệ…

Mười năm trước khi con gái học xong mẫu giáo, tôi cũng phải đối
mặt với vấn đề như vậy. Gần nhà tôi có hai ngôi trường tiểu học
trọng điểm nổi tiếng cả tỉnh là trường Thực nghiệm số 2 tỉnh Cát
Lâm và trường Tiểu học thuộc Đại học Sư phạm Đông Bắc, và cũng có
trường học rất đỗi bình thường là trường Tiểu học Các con em xưởng
228 và trường Tiểu học Các con em Quang Cơ. Trong khi một số phụ huynh
tốn tiền của để con mình được học ở trường Thực nghiệm số 2 hoặc
trường Tiểu học trực thuộc Đại học Sư phạm Đông Bắc thì tôi không
ngần ngại ghi tên cho con học trường Tiểu học Các con em xưởng 228.

Một ngày nọ con gái sau khi tan học ở trường mẫu giáo về nhà,
con nói với tôi: “Cha ơi, con không muốn học ở trường Tiểu học Các con
em xưởng 228, con muốn học ở trường Thực nghiệm số 2”. “Tại sao?”.
“Rất nhiều bạn lớp con sẽ học ở trường Thực nghiệm số 2, cô giáo
bảo trường này tốt”.

Ngày hôm sau khi đưa con đến trường mẫu giáo, cô giáo của con
vừa nhìn thấy tôi đã hỏi: “Thầy Đông Tử, Y Y nói là sẽ học ở
trường Tiểu học Các con em xưởng 228, có thật vậy không ạ?”. “Đúng
rồi”. “Tại sao thầy không cho cháu học ở trường thực nghiệm? Rất
nhiều phụ huynh của các bé ở khu vực trái tuyến với trường Thực
nghiệm số 2 phải bỏ ra hàng vạn nhân dân tệ để nộp phí chọn trường,
nhiều gia đình công nhân không có nhiều tiền như vậy đều nhờ người
giúp hoặc vay tiền để có thể cho con vào học ở đó. Ngay cả công nhân
ở xưởng 228 đều tìm cách cho con chuyển đến trường Thực nghiệm số 2
hoặc trường Tiểu học trực thuộc Đại học Sư phạm Đông Bắc. Tại sao Y
Y lại học ở trường Tiểu học Các con em xưởng 228?”. Rất nhiều phụ
huynh đưa con đến trường khi nghe thấy cuộc trò chuyện của tôi và cô
giáo nhìn tôi với ánh mắt khó hiểu. Qua tìm hiểu tôi được biết, phần
lớn các bạn trong lớp Y Y sẽ học ở trường Thực nghiệm số 2 hoặc
trường Tiểu học thuộc Đại học Sư phạm Đông Bắc, chỉ có con gái tôi
và một số con em của công nhân đã nghỉ việc là học ở trường Các con
em xưởng 228.

Vậy tại sao tôi không cho con học ở trường điểm trong khi có đầy đủ
điều kiện? Thứ nhất, thu nhập của gia đình có thể nộp các loại học
phí; thứ hai trong mắt người khác, dù thế nào tôi cũng là một trí
thức nổi tiếng, con của người nổi tiếng thì phải học ở trường
điểm; thứ ba, nhiều năm nay tôi nghiên cứu giáo dục tâm lý cho thanh
thiếu niên, vợ là giáo viên, những gia đình trí thức như gia đình
chúng tôi đặc biệt coi trọng vấn đề giáo dục con cái, đã coi trọng
việc giáo dục con cái, tại sao không cho con cái học trường điểm? Sau
một hồi suy nghĩ, tôi đã hiểu tại sao mọi người lại không hiểu tôi.
Nhưng tôi buộc phải giải thích cho họ tại sao tôi không cho con học ở
trường điểm mà lại cho con học ở một trường bình thường.

Trước hết, tôi không tán thành việc chọn
trường, quan điểm nhất quán của tôi là học những trường gần nhà, như
vậy có thể tránh được việc phụ huynh và con em phải đi lại vất vả,
lại tiết kiệm được phí chọn trường, phí giao thông và rất nhiều
khoản chi khác. Thứ hai, tôi tin vào một điều: Một con người có thể
thành công hoặc có tiền đồ hay không, phần lớn là do nhân tố chủ quan
quyết định, môi trường khách quan chỉ là một trong rất nhiều những
nhân tố khác. Còn một điểm nữa đó là: Các trường bình thường thì
có môi trường học tập tương đối nhẹ nhàng, vui vẻ, có lợi cho sự trưởng
thành của con.

Nghĩ lại hồi chúng tôi đi học, vì xuất thân là nông dân, tôi
chỉ học tại ngôi trường cũ nát trong thôn, tôi tự thấy rằng mình đã
cố gắng không ít để có được ngày hôm nay. Vì thế, những học sinh học ở
trường điểm không nhất định đều là nhân tài và những ngôi trường bình
thường không có nghĩa không thể bồi dưỡng ra nhân tài. Huống chi, các
bậc phụ huynh đều quên mất rằng, bất luận là học ở trường điểm hay
là trường thường thì nội dung học tập đều giống nhau, sách giáo khoa
giống nhau, các tiết học giống nhau, hơn nữa giáo viên và chất lượng
dạy học cũng không khác xa nhau là mấy. Tôi tin rằng dù Y Y học ở
trường điểm hay là học ở trường dành cho con em công nhân thì con vẫn
là con, không phải vì học trường điểm thì con sẽ trở thành thần đồng
hay học ở trường thường thì con sẽ trở thành một đứa trẻ vô dụng.

Tôi không để cho con học ở trường điểm chỉ để con hiểu rằng: Sự
thành công của con trong tương lai hoàn toàn là do chủ quan cá nhân con
có nỗ lực hay không, không được có bất cứ tư tưởng ỷ lại nào vào
điều kiện ngoại cảnh; cha mẹ mặc dù mong con sau này thành tài, có
tiền đồ nhưng quan trọng hơn cha mẹ mong con được vui vẻ. Tránh xa
trường điểm nơi có sự cạnh tranh khốc liệt do con người gây ra, cho con
học ở môi trường học tập thoải mái, đó chính là tâm nguyện của
chúng tôi…

Như vậy, con gái năm tuổi rưỡi nắm tay tôi đến
trường tiểu học 228, trở thành một học sinh tiểu học bình thường
của một ngôi trường bình thường. Trên đường đến trường, tôi nói với
con: “Hoa trong trường 228 với hoa trong trường thực nghiệm đều đẹp như
nhau, nụ cười của các thầy cô ở trường 228 và nụ cười của các thầy
cô ở trường thực nghiệm đều rạng rỡ như nhau. Trường 228 không kém
bất cứ một ngôi trường nào, các trường khác có gì thì trường 228
cũng có cái đó”.

Cho đến bây giờ, mọi thứ đều nằm trong ký ức của
con gái.

Con
gái và các bạn của con

Cổ nhân nói, con người sinh ra không thể không có
tập thể. Con người có thuộc tính xã hội, ai cũng cần phải có bạn
bè, không có các mối quan hệ con người sẽ trở nên cô độc, yếu ớt.

Cũng giống như người lớn, trẻ con cũng cần có
bạn, giao lưu cùng các bạn đồng trang lứa là một nhu cầu xã hội của
trẻ. Nghiên cứu cho thấy đối với trẻ em quan hệ xã hội với những
bạn đồng trang lứa là mối quan hệ không thể thay thế bởi những quan
hệ khác. Xét từ góc độ tâm lý, khi học tập, sinh hoạt, vui chơi cùng
các bạn đồng trang lứa có thể bồi dưỡng năng lực giao tiếp xã hội
của trẻ, bồi dưỡng nhân cách toàn diện, giúp trẻ dễ dàng hòa mình
vào tập thể. Xét về phương diện phát triển tình cảm, có quan hệ
tốt với những bạn cùng trang lứa, trẻ sẽ nhận được nhiều sự chăm
sóc, cổ vũ, giúp đỡ, từ đó trẻ càng tích cực tham gia vào các
hoạt động tập thể. Hơn nữa chơi cùng các bạn đồng trang lứa, trẻ sẽ
học được cách hợp tác, bao dung và trong quá trình đó nâng cao năng
lực thích ứng với người khác và với xã hội ở một mức độ nào đó.

Điều quan trọng nhất là có bạn sẽ mang đến niềm vui cho trẻ,
từ đó trẻ sẽ không cảm thấy cô độc, có cảm giác an toàn và biết
mình thuộc về đâu.

Nói tóm lại, trong quá trình phát triển trẻ cần một người
thầy tốt và quan trọng hơn nữa là người bạn tốt, không có bạn bè,
trẻ sẽ cảm thấy cô độc và buồn tủi, như vậy sẽ ảnh hưởng không tốt
đến tâm lý, cá tính cũng như tình cảm của trẻ.

Nhưng hãy nhìn mà xem, bọn trẻ bây giờ đang lún sâu vào “khủng
hoảng bạn bè”, lún sâu vào sự cô độc khi không có bạn bè. Nguyên nhân
khách quan chủ yếu là do chúng đều là con một, chúng không có anh
chị em, ở nhà là “mặt trời nhỏ”, là duy nhất; ra đường thì toàn
thấy các tòa nhà mọc cao san sát, nhà nào nhà nấy đóng cửa im lìm,
không qua lại, vì thế mà “khó gặp tri âm”.

Nguyên nhân chủ quan khiến trẻ rơi vào trạng thái cô độc lại
chính là do sự lo lắng của phụ huynh. Thứ nhất, hàng ngày khi tan
học, trẻ có một đống bài vở chồng chất cần hoàn thành, cho dù có
hai ngày nghỉ cuối tuần nhưng vẫn phải đi học các lớp phụ đạo. Thứ
hai, cho con ra ngoài tìm các bạn chơi thì cha mẹ lại không yên tâm.
Thứ ba, có bậc phụ huynh cho rằng mặc dù con họ không có bạn, nhưng
cha mẹ có thể chơi cùng con, và hơn nữa con lại có rất nhiều đồ
chơi. Vì thế, nếu có thể chơi ở nhà vui vẻ thì không cần thiết phải
ra ngoài chơi cùng bạn bè.

Để con gái có thể được chơi vui vẻ với các bạn bè cùng trang
lứa, tôi tìm đủ mọi cách để giúp con có điều kiện giao lưu cùng các
bạn, ủng hộ con có thêm nhiều bạn bè.

Tôi để con có nhiều thời gian chơi cùng với bạn
bè. Tính cách Y Y rất chan hòa, thích kết bạn, điểm này con rất
giống tôi. Khi con mới lẫm chẫm học đi, chỉ cần đưa con xuống lầu chơi tôi
luôn có ý thức mang con đến những nơi có nhiều trẻ con chơi, sau đó nhìn
con và những đứa trẻ khác vui vẻ chơi đồ chơi của nhau và cùng chơi
các trò chơi.

Khi lớn hơn một chút, con đã có ý thức tìm các bạn nhỏ để
chơi cùng, con thường đến khu tập thể dục dưới lầu, chả mấy chốc con
đã “nhập hội” chơi cùng các bạn.

Khi được ba tuổi, Y Y đã hiểu ý nghĩa của từ “bạn bè”. Lúc
đó con đang học mẫu giáo. Ở lớp mẫu giáo có một bạn nhỏ tên là
Hàn Tử Nghi, chơi rất thân với Y Y, hai đứa không chỉ chơi cùng nhau mà
Y Y còn có trách nhiệm chăm sóc Hàn Tử Nghi nữa. Mặc dù Hàn Tử Nghi
là một cậu con trai, lại còn hơn Y Y nửa tuổi nhưng cậu bé lại không
“dạn dĩ” như Y Y, cậu bé thường hay ỷ lại vào cha mẹ. Một lần khi
tan học về nhà, Y Y đột nhiên rút từ trong túi ra một chiếc tất. Vợ
tôi hỏi con là tất ở đâu ra, con nói là của bạn, lúc ngồi trên xe bị
rơi ra, con giúp bạn ấy nhặt, ngày mai khi đến lớp gặp bạn ấy thì
sẽ đưa lại. Vợ tôi hiếu kỳ hỏi thêm: “Ai là bạn con vậy?”. Y Y trả
lời rõ ràng: “Bạn Hàn Tử Nghi mẹ ạ!”.

Sau đó, con thường xuyên nói từ “bạn con”. Khi lên năm tuổi, một
hôm khi con đang chơi dưới lầu, bà cụ hàng xóm hỏi con tại sao lại
đứng im trước cổng mà không đi, con trả lời bà với vẻ mặt rất nghiêm
túc: “Cháu đang đợi bạn cháu ạ”.
Câu trả lời của con khiến bà cụ không thể không cười. Bà cụ
nói một đứa trẻ mới năm tuổi mà có thể nói như vậy thật khiến bà
bất ngờ và thú vị. Nhưng Y Y rất nghiêm túc, trong suy nghĩ của con,
trẻ con hay người lớn cũng đều được có bạn, cho dù con chỉ là một
đứa bé nhưng con cũng giống như người lớn, cũng có những người bạn
của mình.

Từ trước tới nay tôi không bao giờ phản đối Y Y
đưa bạn về nhà chơi. Y Y rất nhiệt tình và mến khách, thích mời các
bạn đến nhà chơi. Nhiều lúc đưa đến năm, sáu bạn nhỏ về, mấy đứa
chạy nhảy trên sàn nhà, nô đùa ầm ĩ, lăn lộn trên giường, thậm chí còn
chơi trò trốn tìm trong nhà… Đợi khi các bạn nhỏ đã ra về hết, nhìn
lại căn nhà: khắp nơi đồ chơi vứt lung tung, chăn trên giường bị “giẫm
đạp” đến nỗi không còn nhận ra nó là cái chăn nữa, khi chơi trốn tìm
có bạn trốn trong tủ khiến tủ lộn xộn, hoa quả mua cho con ăn thì đã
“sạch sành sanh”, vỏ hoa quả thì vứt lung tung trên sàn… Kết quả là
tôi và vợ cùng với con phải thu dọn mất rất nhiều thời gian.

Theo tôi được biết thì rất nhiều phụ huynh không thích điều
này. Rủ nhiều bạn về nhà chơi như vậy, làm bẩn nhà, đồ đạc vứt lung
tung, thu dọn mới phiền phức làm sao… Nhưng so với niềm vui mà con có
được khi chơi cùng các bạn, những phiền phức này đều không đáng gì
cả.

Chủ nhật đầu tiên khi Y Y vào tiểu học, con hẹn các bạn cùng
lớp là Vương Trung Huy, Vương Tử Dương cùng chơi dưới lầu. Hình như là
các cô cậu chơi chán rồi nên Y Y mời các bạn về nhà chơi. Hai bạn
nhỏ kia đồng ý ngay, đi cùng Y Y lên trên lầu. Ba đứa ở trong phòng Y Y
đọc sách, chơi đồ chơi, và chơi cả trốn tìm nữa, tủ, sau cánh cửa,
ban công, thậm chí là gầm giường đều trở thành nơi để chúng trốn.
Trong phòng thi thoảng lại vọng ra tiếng cười vui vẻ của mấy đứa
nhỏ. Khi đã thấm mệt, Y Y mời mọi người ăn trái cây, uống nước, rất
ra dáng của một người chủ nhỏ.

Chả mấy chốc đến giờ ăn cơm trưa, cha mẹ của Vương Trung Huy,
Vương Tử Dương đến nhà tìm con về ăn cơm, nhưng mấy đứa đang chơi hăng
say, chẳng đứa nào chịu về nhà. Y Y lại rất nhiệt tình mời các bạn
ở lại, con lại xin cha mẹ hai bạn để hai bạn ở lại nhà mình ăn cơm.
Khi được cho phép Y Y mừng rỡ nhảy cẫng lên, nắm lấy tay của hai bạn
như sợ hai bạn sẽ đi mất, rồi dắt hai bạn quay lại phòng mình. Sau
đó con ngoái đầu lại nói với mẹ là Vương Trung Huy thích ăn mỳ còn
Vương Tử Dương thì thích ăn cơm rang trứng.

Sau một hồi bận rộn, mấy đứa nhỏ đã ăn cơm trưa xong, chúng
lại chơi một lúc, sau đó hai đứa trẻ lần lượt được gia đình đón về.
Khi tạm biệt các bạn, Y Y không quên nhắc các bạn cuối tuần sau lại
đến chơi. Đây là lần đầu tiên con đưa bạn về nhà chơi. Sau đó, con
thường xuyên đưa các bạn về chơi, lúc đông nhất là một lúc đưa cả năm
bạn về nhà chơi. Cho dù là bạn nào đến, con đều mang đồ chơi hay
nhất ra để mọi người cùng chơi, mang đồ ăn ngon nhất mà cha mẹ mua cho
con ra tiếp đãi các bạn.

Ngoài việc mời các bạn ở lại ăn cơm, Y Y còn mời bạn ngủ lại
nhà. Ngày 13 tháng 6 năm 2003, lúc đó con vừa thi hết kỳ, được nghỉ
hai ngày. Buổi tối khi ở nhà chơi không thấy vui, con đề nghị mẹ đưa
đến nhà bạn Triệu Duyệt chơi. Lúc đó trời vẫn chưa tối nên mẹ con đồng
ý với điều kiện là nửa tiếng sau con phải về nhà. Quả nhiên nửa
tiếng sau con về nhà đúng giờ, nhưng theo sau con là bạn Triệu Duyệt.
Thì ra thấy trời càng lúc càng tối, nhưng hai đứa trẻ lại không muốn
chia tay. Không biết ai đã nghĩ ra nhưng hai đứa nhất định là phải ngủ
chung với nhau. Nhưng rốt cuộc là ngủ lại nhà ai đây? Y Y nhiệt tình:
“Về nhà tớ đi, cậu với tớ sẽ ngủ chung giường”. Sau đó thì lại ra
sức xin phép cha mẹ của Triệu Duyệt, khi cha mẹ Triệu Duyệt đồng ý,
con mừng như ăn Tết, vui vẻ đưa Triệu Duyệt về nhà mình.

Buổi tối hôm đó hai đứa trẻ rất hào hứng, hai đứa nói không
hết chuyện, chơi không hết trò. Đến nửa đêm hai đứa trẻ vẫn vui chơi
cười đùa, không có động tĩnh gì là muốn đi ngủ. Mấy lần tôi nhẹ
nhàng ra khỏi giường, quan sát hai đứa qua khe cửa, giục hai đứa đi
ngủ sớm nhưng nhìn nụ cười tươi trên khuôn mặt chúng, tôi không nhẫn tâm
làm gián đoạn niềm vui của chúng.

Buổi tối hôm đó tôi không tài nào ngủ yên được, lòng dạ bồn
chồn nghĩ đến Y Y và cô bạn nhỏ của con. Mờ sáng tôi rón rén đến
phòng Y Y để quan sát tình hình, nhìn thấy hai đứa mỗi đứa ôm một
con búp bê vải ngủ ngon lành. Tối qua hai đứa đều chơi hết mình nên
mới mệt như vậy. Vốn định gọi chúng dậy nhưng thôi, lại để chúng
ngủ thêm chút nữa. Tôi vừa quay người đóng cửa phòng lại thì Y Y
tỉnh giấc, con khẽ ra khỏi giường, chạy đến phòng tôi, muốn tôi rót
cho con một cốc nước mát. Tôi hỏi con muốn làm gì, con nói đợi lát
nữa Triệu Duyệt thức dậy để bạn ấy uống.

Hai đứa lại chơi cả một ngày như hình với
bóng, chả mấy chốc lại đến tối, lần này thì Triệu Duyệt nhất
quyết muốn Y Y đến nhà cô bé ngủ, coi như là “đáp lễ”. Buổi tối hôm
ở nhà Triệu Duyệt hai đứa đã chơi như thế nào, tôi không thể biết
được. Mới sáng ra Y Y đã cùng Triệu Duyệt về nhà, tinh thần rất phấn
chấn. Tôi hỏi con rằng ở nhà bạn ngủ mà không nhớ cha mẹ hay sao, con
nói là không kịp nhớ. Tôi hỏi con ngủ ở nhà bạn có lạ nhà không?
Con lém lỉnh nói: “Thật là tuyệt cha ạ!”.

Vì con đối xử với các bạn rất nhiệt tình, nên bạn bè của con
ngày càng nhiều. Lần đầu khi vượt lớp, con lo lắng khi vào lớp mới
các bạn ở lớp mới sẽ không thích con, nhưng chẳng bao lâu sau rất
nhiều bạn trong lớp đã trở thành bạn của con.

Tôi rất ủng hộ việc Y Y liên lạc với các bạn. Bất luận là ở
lớp mẫu giáo hay là đã lên tiểu học, bất luận là ở thành phố hay
nông thôn, ở đâu Y Y cũng có những người bạn rất thân. Tôi cổ vũ con
cho các bạn số điện thoại nhà và thường xuyên liên lạc với các bạn.

Từ khi Y Y đi học, tôi còn làm cầu nối giúp con
kết bạn qua thư. Mặc dù những người bạn qua thư thì không thể cùng
chơi đùa nhưng quá trình trao đổi thư từ với các bạn cũng là quá
trình giao lưu với những người bạn cùng trang lứa, điều này giúp ích
rất nhiều đối với quá trình phát triển tâm lý, cá tính, xã hội
hóa của trẻ. Sau khi cuốn Chơi qua tiểu học được xuất bản, Y Y
đã có thêm rất nhiều “những người bạn nhỏ vui vẻ”, dù cách xa hàng
ngàn cây số nhưng chúng thường xuyên gọi điện cho nhau, viết thư điện
tử hoặc là trao đổi thông qua QQ.

Con
gái nhẹ nhàng vượt lớp

Chuyện con gái vượt lớp, khi ra sách, báo chí đưa tin, rất
nhiều người đều biết, một số phụ huynh không ngừng hỏi: “Tại sao
phải vượt lớp?”, “Vượt lớp liệu con có học kịp các bạn khác
không?”, “Có phải vì vượt lớp mà con bé đã phải vất vả lắm đúng
không?”, “Liệu con của chúng tôi có thể vượt lớp không?”… Trong quá
trình học, trẻ chịu ảnh hưởng của rất nhiều nhân tố, chủ quan có,
khách quan có, những đứa trẻ có thể học vượt lớp không nhiều, vì
thế việc con gái tôi vượt lớp đã khiến nhiều người chú ý.

Thực ra, trong kế hoạch giáo dục con, tôi đã có kế hoạch cho
con vượt lớp hai lần. Từ trước tới giờ tôi luôn cho rằng, chế độ
giáo dục của Trung Quốc bố trí không hợp lý, có đến tận 12 năm học
phổ thông, học cử nhân, thạc sĩ, tiến sĩ 10 năm, một người nếu học
hết tiến sĩ thì đã gần ba mươi tuổi, như vậy vô cùng lãng phí thời
gian. Đặc biệt là thời gian học tiểu học, giáo trình đơn giản, nếu
trẻ có hứng thú học, vui vẻ học, thì chỉ trong bốn năm là có thể
nhẹ nhàng hoàn thành chương trình học ở bậc tiểu học.

Tôi không có khả năng để thay đổi chế độ giáo dục của quốc
gia, nhưng tôi có thể giúp con tôi học vượt lớp để rút ngắn thời gian
học, để con có thể giữ lại cho mình vài năm tuổi trẻ quý giá. Theo
kế hoạch của tôi thì Y Y tốt nghiệp đại học khi chưa tròn hai mươi
tuổi, nếu con học đến tiến sĩ, thì lúc tốt nghiệp cũng chỉ khoảng
hai mươi lăm tuổi, độ tuổi này hợp lý hơn.

Hai lần vượt lớp vốn định ở thời gian học tiểu học, còn cụ
thể vượt từ lớp nào lên lớp nào thì không có kế hoạch cụ thể,
điều này phải căn cứ vào tình hình thực tế của con, nhưng không thể
một lần mà vượt đến hai lớp. Lớp một nhất định là không vượt, bởi
vì đây là năm học cơ bản của bậc tiểu học, là quãng thời gian vô
cùng quan trọng để hình thành những thói quen hành vi, vì thế mà
không nên có ý định cho con vượt lớp. Nhưng lên lớp hai, khi con đã ra
dáng là học sinh, nên xem xét đến vấn đề cho con vượt lớp.

Khi Y Y bắt đầu học tiểu học con mới năm tuổi
rưỡi, là học sinh nhỏ nhất trong lớp. Mỗi khi có người hỏi cháu học
lớp mẫu giáo nhỡ hay học lớp lớn, Y Y thường trả lời dõng dạc:
“Cháu đã đi học lớp một rồi ạ”. Người hỏi thường kinh ngạc: “Nhỏ như
vậy mà đã đi học rồi?”. Nhưng nhỏ như vậy mà Y Y lại còn vượt lớp,
vì thế mà mọi người càng kinh ngạc hơn.

Hai kỳ của lớp một, hầu như Y Y chơi mà học, con thường đứng
đầu lớp về thành tích học tập. Ngày thường khi trên lớp, cô giáo
giảng câu trước, con có thể nói câu sau, cô muốn nói gì con đều biết,
những kiến thức cô giảng con đều hiểu hết. Thi cuối kỳ học kỳ I, điểm
thi của con đứng đầu lớp, thi cuối kỳ học kỳ II con tiếp tục xếp thứ
nhất vì điểm ngữ văn, toán và tiếng Anh đều đạt điểm tối đa. Lúc
này tôi và vợ bắt đầu kế hoạch để con vượt lớp.

Lúc đó mới là suy nghĩ ban đầu, chưa có kế hoạch từng bước
cụ thể. Hơn nữa lúc đó tôi đang công tác ở Đại Liên, không có nhiều
thời gian để suy nghĩ về vấn đề này. Chẳng mấy chốc đã đến cuối
tháng 10 năm 2003, con gái lên lớp hai đã được hơn một tháng, vợ tôi
gọi điện nói với tôi căn cứ vào tình hình hiện nay của con, liệu có
thể nghiên cứu việc vượt lớp của con hay chưa. Tôi bảo với vợ tôi nói
chuyện với Y Y trước, nếu con không có gì khác biệt thì nói chuyện
với cô giáo chủ nhiệm của con. Buổi tối hôm đó vợ tôi hỏi con có
muốn vượt lớp hay không. Lúc đầu con không hiểu “vượt lớp” nghĩa là
gì, sau khi nghe mẹ giải thích cặn kẽ con đã hiểu ra, con rất hào
hứng, lý do là vì nếu vượt lớp, con sẽ học cao hơn các bạn bây giờ
một lớp. Không những thế con còn không ngừng hối thúc mẹ mau giúp con
thực hiện kế hoạch vượt lớp. Thấy con rất hứng thú với việc vượt
lớp, tôi với vợ tôi đều cho rằng việc vượt lớp rất khả thi.

Ngày hôm sau, vợ tôi gọi điện cho cô giáo chủ nhiệm của Y Y, cho
cô biết về kế hoạch của chúng tôi và phản ứng của con, sau đó xin ý
kiến của cô về vấn đề này. Sau khi nghe vợ tôi trình bày cô giáo nói
Y Y rất thông minh, phản ứng nhanh, tiếp thu nhanh, những kiến thức mà
hiện giờ đang học đối với con mà nói thì “đơn giản quá”. Nếu năng
lực đã có thừa như vậy, có thể xem xét vượt lớp. Nhưng từ trước
tới nay trường chưa có tiền lệ vượt lớp.