329.
Hai chuyện làm trò[1]

[1] Hý thuật nhị tắc.

I

Có người
làm trò bằng cái thùng, cái thùng ấy có thể chứa được một thăng, rỗng không
không có đáy, cũng như các vật dùng làm xiếc thông thường. Người làm trò trải
hai cái chiếu trên mặt đường, đặt cái thùng lên, cầm một cái thăng đặt vào
trong thùng, nhấc ra thì đầy một thăng gạo trắng, dốc lên trên chiếu. Lại đặt
vào, lại dốc ra, giây lát thì chiếu đầy cả gạo. Kế đó lại lường từng thăng từng
thăng gạo đổ vào thùng, hết rồi thì nhấc lên, cái thùng lại rỗng không, thật là
lạ lùng.

II

Lý Kiến
Điền người huyện Lợi Tân (tỉnh Sơn Đông) rảnh rỗi dạo chơi trong chợ bán đồ gốm
tại Nhan Trấn, muốn mua một cái vò lớn, trả giá mãi với người chủ hàng không
được bèn bỏ về. Đến đêm trong lò còn hơn sáu mươi cái vò nung xong chưa lấy ra,
nhưng mở cửa lò thì chẳng còn gì, người chủ cả kinh, ngờ là do Lý, tới nhà van
nài, Lý nói là không biết, người ấy cố nài nỉ. Bèn nói: “Ta mang ra khỏi lò
giùm ông, không mất cái nào, đang để ở dưới lầu Khôi Tinh, không phải sao?”
Người ấy tới xem, quả đủ số. Lầu ở núi phía nam trấn, cách chợ hơn ba dặm, thuê
người chở về, ba ngày mới xong.

330.
Mỗ Giáp

Có Mỗ
Giáp tư thông với vợ người đầy tớ, sau giết người đầy tớ lấy người vợ, sinh
được hai trai một gái. Trải mười chín năm, có đám giặc lớn phá thành, cướp bóc
sạch cả. Một tên giặc trẻ tuổi cầm đao vào nhà Giáp. Giáp nhìn ra thấy giống hệt
người đầy tớ đã chết, than rằng: “Ta phải chết rồi.” Bèn dốc rương chuộc mạng
nhưng tên giặc không thèm, cũng không nói một câu, chỉ tìm người mà giết, chém
hết một nhà hai mươi bảy người cả đàn ông đàn bà rồi bỏ đi. Giáp bị chém vào cổ
chưa đứt, giặc đi rồi thì tỉnh lại, vẫn còn nói được, ba ngày sau mới chết.
Than ôi, quả báo vốn chẳng sai, đáng sợ làm sao!

331.
Ba con quái ở Cù Châu[1]

[1] Cù Châu tam quái.

Trương Ác
Trọng đi lính đóng ở huyện Cù Châu (tỉnh Chiết Giang) nói ở Cù Châu lúc ban đêm
yên tĩnh, không ai dám đi ra ngoài một
mình, vì trên lầu chuông có quỷ, trên đầu có một cái sừng, dáng vẻ hung dữ, nghe
tiếng người đi thì xuống, người ta sợ chạy thì đuổi theo, những người gặp phải
về nhà mà bệnh thì phần nhiều đều chết. Lại trong thành có một cái ao, đêm có
một tấm vải trắng như tấm rèm trải trên mặt đất, người nào đi qua mà nhặt, lập
tức bị cuốn dìm xuống nước. Lại có con ma vịt khi đêm tới bên ao hoàn toàn yên
ắng, ai nghe tiếng vịt kêu, lập tức bị bệnh.

332.
Người phá lầu[1]

[1] Chiết lâu nhân.

Hà Quýnh
Khanh là người huyện Bình Âm (tỉnh Hà Nam). Lúc đầu làm Huyện lệnh ở đất Tần (vùng Thiểm Tây), có
một người bán dầu mắc tội nhẹ nhưng ăn nói bướng bỉnh, Hà giận bèn ra lệnh đánh
chết. Sau làm quan ở bộ Lại, nhà thêm giàu có, cho xây một ngôi lầu. Ngày khởi
công khách khứa tới nâng cốc chúc mừng, chợt thấy trong đám có người bán dầu.
Hà đang thầm hoảng sợ ngờ vực, chợt nghe báo người thiếp sinh được con trai, bèn
buồn bã nói: “Thợ dựng lầu chưa xong, người phá lầu đã tới rồi.” Mọi người đều cho
rằng Hà nói đùa, không biết rằng thật ra Hà có nhìn thấy người bán dầu thật. Về
sau đứa con trai lớn lên, rất ương bướng, phá tán của cải, chỉ làm tôi mọi cho
người, cứ được đồng nào là mua dầu thơm để ăn.

Dị Sử thị nói: Thường
thấy các nhà phú quý có phủ đệ lầu gác san sát, khi chết rồi, qua ngang thì nhà
cũ đã thành đất hoang, đủ biết nhà ấy có người
phá lầu giáng sinh vậy. Người ở địa vị cao, lại có thể không cẩn thận sao!

333. Rết lớn[1]

[1] Đại yết.

Tướng
quân Bành Hoằng thời Minh đánh giặc vào đất Thục, vào chỗ núi sâu, có một ngôi
chùa lớn bỏ không hàng trăm năm không có sư tu hành. Hỏi dân ở đó thì họ nói
trong chùa có yêu quái, ai vào là chết ngay. Bành sợ là có giặc ẩn núp ở trong,
sai quân chặt cỏ tiến vào, tới điện trước thì có hai con chim điêu bay vù ra
cửa. Vào điện giữa cũng không thấy có gì lạ, đi tiếp thì tới gác chuông, nhìn
khắp chung quanh cũng không thấy có gì, nhưng những người bước vào đều thấy đầu
đau buốt không chịu nổi. Bành đích thân tiến vào, cũng thấy như vậy. Giây lát
có một con rết lớn như chiếc đàn tỳ bà từ trên vách ngọ nguậy bò xuống, cả toán
quân hoảng hốt bỏ chạy, Bành bèn sai đốt luôn chùa.

334.
Nô lệ da đen[1]

[1] Hắc quỷ.

Tổng trấn
họ Lý ở huyện Giao Châu (tỉnh Sơn Đông) mua được hai tên nô da đen, đen bóng
như sơn, da chân chai cộm lên, cắm ngược đao đưa mũi nhọn lên cho họ đạp lên đi
lại cũng không hề hấn gì. Tổng trấn cưới kỹ nữ cho làm vợ, sinh được con trai
da lại trắng, bọn đầy tớ trong nhà đùa giỡn, nói là không phải con y. Tên nô da
đen nghi ngờ, giết chết đứa con thì xương đều đen, mới hối hận. Tổng trấn
thường sai hai người đối diện với nhau múa hát, thần thái điệu bộ cũng rất dễ
nhìn.

335.
Phu xe[1]

[1] Xa phu.

Có người
phu xe đẩy chiếc xe chở nặng lên đèo, đang lúc cố hết sức thì bị một con sói
tới táp vào mông. Muốn bỏ tay ra thì sợ hàng đổ đè lên người, nhịn đau đẩy tiếp,
lên tới đỉnh đèo thì con sói đã rút được một miếng thịt bỏ đi rồi. Lựa đúng lúc
người ta không có cách nào chống cự mà trộm nếm một miếng thịt, cũng là sự ranh
mãnh buồn cười vậy.

336.
Con ma mê cờ[1]

[1] Kỳ quỷ.

Tướng
quân Đốc đồng huyện Dương Châu (tỉnh Giang Tô) là Lương công nghỉ quan về làng,
hàng ngày thường mang bầu rượu túi cờ đi chơi khắp rừng núi. Gặp ngày tiết
Trùng Dương lên núi chơi, cùng khách đánh cờ, chợt có một người tới, lân la bên
cạnh, say sưa nhìn vào bàn cờ mãi không đi. Nhìn lên thấy mặt mũi vàng vọt, quần
áo rách rưới, nhưng thần thái nhàn nhã, có dáng dấp văn nhân. Ông vái chào mời
ngồi, cũng nhún nhường từ tạ. Ông chỉ lên bàn cờ nói: “Chắc tiên sinh cũng giỏi
nghề này, sao không thử với người khách đây.” Người ấy khiêm tốn từ chối một
lúc mới bày cờ đánh. Ván đầu thì thua, có vẻ nổi nóng như không kìm được. Lại
chơi ván nữa, lại thua, ông rót rượu mời cũng không uống, nài khách chơi nữa.
Từ sáng đến chiều không có vẻ gì là mệt nhọc, rồi giành nhau về một quân cờ hai
bên cãi vã ầm lên. Bỗng người ấy rời chiếu sợ hãi đứng dậy, thần sắc buồn thảm.
Giây lát quỳ gối hướng về phía ông, dập đầu xin cứu. Ông hoảng hốt ngờ vực, đỡ dậy nói:
“Trò chơi thôi mà, sao lại làm thế.” Người ấy nói: “Xin dặn người đi bắt đừng
buộc cổ tiểu nhân.” Ông càng lạ lùng, hỏi người đi bắt là ai? Thưa: “Là Mã
Thành.”

Vốn là
ông có người gia nhân tên Mã Thành làm sai nhân dưới cõi âm, thường mười mấy
ngày lại xuống âm ty một lần cầm công văn đi bắt người. Ông lạ lùng về lời nói
của người ấy, bèn sai người tới xem Thành ra sao, thì đã nằm cứng đơ hai ngày
rồi. Ông quát Thành không được vô lễ, trong chớp mắt, người ấy lăn ra đất rồi
biến mất, ông hoảng sợ hồi lâu mới biết đó là ma. Hôm sau Mã Thành tỉnh dậy, ông
gọi tới hỏi chuyện, Thành thưa: “Người ấy quê ở huyện Hồ Tương tỉnh Hồ Nam, rất
mê cờ, phá tán cả sản nghiệp. Cha lo buồn, nhốt lại trong phòng học, lại leo
tường ra, tìm tới chỗ vắng chơi bời với bọn đánh cờ. Cha nghe chuyện chửi mắng,
rốt lại cũng không cấm đoán được, tức giận mà chết. Diêm Vương cho rằng y không
có đức, phạt giam vào ngục quỷ đói, đến nay đã bảy năm rồi. Gặp lúc Phượng lâu
ở Đông Nhạc làm xong, Đế quân phát công văn đi các nơi tìm văn nhân soạn bài
văn bia, Diêm Vương bèn thả y ra khỏi ngục, sai đi ứng mệnh để chuộc tội, không
ngờ trên đường lại lần lữa trễ hạn. Nhạc đế sai người bảo Diêm Vương hỏi tội, vương
giận sai tiểu nhân theo bắt, nhưng được lệnh chủ nhân trước, nên chưa dám đem
dây ra trăng trói.” Ông hỏi: “Vậy đến giờ y ra sao rồi?” Mã Thành thưa: “Vẫn
giao cho ngục lại giam giữ, mãi mãi không được đầu thai nữa.” Ông than: “Mê thú vui làm hại cả đời,
là như thế chăng?”

Dị Sử thị nói: Thấy cờ
mà quên sự chết, đến khi đã chết, thấy cờ lại quên sự sống, không phải là ham
muốn quá đáng so với người thường sao! Nhưng nghiện cờ tới như thế, mà vẫn chưa
thành tay giỏi, đến nỗi làm một con ma mê cờ chết mãi không được sống lại dưới
cửu tuyền, thật đáng thương vậy!

337.
Cái đầu lăn lộn[1]

[1] Đầu cổn.

Hiếu liêm
Tô Trinh Hạ một hôm làm việc quan về, nằm nghỉ trưa thấy một cái đầu người từ
dưới đất chui lên, to bằng cái chén, lăn lộn ở dưới giường mãi không thôi, hoảng
sợ mắc bệnh nằm liệt giường không dậy được. Sau ông ngủ ở nhà người đàn bà
phóng đãng, gặp cái họa sát thân, hay đó là điềm báo trước chăng?

338.
Hai chuyện quả báo[1]

[1] Quả báo nhị tắc.

I

Mỗ sinh ở
An Khâu thông hiểu việc bói toán nhưng tính tình tham lam dâm đãng, cứ sắp đi
trộm cắp gian dâm là bói trước. Một hôm chợt mắc bệnh, người nhà sắc thuốc, sinh
không uống, nói: “Thật ra ta biết rồi, âm ty giận ta khinh nhờn số trời, sắp
trừng phạt nặng nề, uống thuốc mà làm được gì.” Không bao lâu hai mắt chợt lòa,
hai tay vô cớ tự nhiên gãy ra.

II.ư

Mỗ Giáp
có người bác không con. Giáp tham gia tài của bác nên tình nguyện làm người nối
dõi để thờ cúng. Người bác chết, ruộng vườn tài sản về cả tay Giáp nhưng Giáp
lại nuốt lời không hề cúng giỗ. Lại có một người chú giàu có mà cũng không con,
Giáp lại xin làm con để ăn thừa tự. Người chú chết, Giáp lại nuốt lời, từ đó
gộp cả tài sản ba nhà làm một, nổi tiếng giàu có một vùng. Chợt bị bạo bệnh
phát điên, tự nói: “Ngươi muốn được sống mà hưởng giàu có ư?” Rồi lấy dao bén tự cắt từng miếng
từng miếng thịt trên người ném xuống đất. Lại nói: “Ngươi làm tuyệt dòng dõi
người khác mà còn muốn có người nối dõi ư?” rồi mổ bụng kéo ruột ra mà chết.
Không bao lâu đứa con của Giáp cũng chết, gia sản về tay người khác. Quả báo
như thế thật đáng sợ vậy.

339.
Thịt rồng[1]

[1] Long nhục.

Quan Thái
sử Khương Ngọc Toàn nói ở dưới Long Đôi (địa danh ngoài quan ải), cứ đào xuống
đất vài thước là có đầy thịt rồng, mặc ý muốn cắt xẻo bao nhiêu cũng được nhưng
đừng nói tới chữ “Rồng”. Có người nói đây là thịt rồng, lập tức bị trời nổi sấm sét đánh chết.
Thái sử từng ăn thịt ấy, quả không phải là lời bịa đặt.